Flessenpost uit Reykjavik

by Laura Broekhuysen

Taal en identiteit zijn verstrengeld – wat blijft er van je over wanneer je maar een handvol woorden tot je beschikking hebt? Hoe geef je je kind een voorbeeld in een cultuur die je niet kent? Op een klimaat kun je je kleden, maar hoe verhoud je je tot de mensen?
Laura Broekhuysen, die enkele jaren geleden in IJsland ging wonen, reflecteert op haar immigrantzijn, op haar drietalige huishouden, op vliegers en verbuigingen, op het pendelen tussen fjord en stad – en op het achtergelaten Nederland, dat naarmate de tijd verstrijkt steeds meer op een verhaal gaat lijken.

Genres: Nonfiction, Travel

174 pages, Paperback

First published July 23, 2019

Reviews

[Bart Moeyaert · Rating 4 out of 5]

Ik had voor jou als lezer graag een beetje magie om dit stukje heen gehangen.
Als aanhef noem ik maar wat: uitgerekend vandaag heb ik een IJslandse op de trein ontmoet. Uitgerekend vandaag stond er iets over Reykjavik in de krant. Of uitgerekend vandaag is het precies drie jaar geleden dat ik op mijn site een stukje postte over het boek ‘Winter-IJsland’ van Laura Broekhuysen.

Niet, dus.

Laura’s nieuwe boek heeft geen extra hocus-pocus nodig — al denk ik graag over haar stijl na als betoverend. Op 22 mei 2016 schreef ik enthousiast over haar eerste IJsland-boek. In geweldig sensitief proza maakte ze in ‘Winter-IJsland’ voelbaar hoe het haar als Nederlandse verging toen ze probeerde te aarden in haar nieuwe land.

Haar ‘Flessenpost uit Reykjavik’ begint waar het vorige eindigt. Een paar hoofdstukken lang was ik geheel gelukkig. Schrijvers die zo zintuiglijk schrijven als Laura zijn zeldzaam. In geen tijd kroop ze onder mijn vel, maar — surprise! — ze bleef niet waar ze was.

In ‘Flessenpost uit Reykjavik’ wijkt ze met haar gezin uit naar de stad, naar een studio. Omdat er in de stad zo ontstellend veel afleiding is in vergelijking met de stille baai waar ze op andere dagen woont, is het moeilijk om harmonie te vinden. In de bewoonde wereld worstelt ze met de taal en met haar keuzes.

‘Flessenpost uit Reykjavik’ is een boek dat je mondjesmaat leest.

Soms ben ik een mens van ezelsoren. Een ezelsoor bovenaan duidt de bladzijde aan waar ik gebleven ben. Een ezelsoor onderaan betekent dat ik daar dringend terug naartoe moet gaan. In Laura’s vijfde boek zijn er heel veel bladzijden waar ik dringend weer naartoe moet gaan.

Ik hoop dat je Laura leest en net als ik veel onderste ezelsoren maakt.

[Jeroen Decuyper · Rating 4 out of 5]

Een prachtig kleinood over taal, (im-)migratie en identiteit, de magie van het dagdagelijkse en het ongrijpbare van IJsland. Het lijkt snel en vlot te lezen maar schijn bedriegt: je vertraagt als vanzelf je lectuur en herleest bewust lange passages om ze echt te laten doordringen.

[Mijke · Rating 5 out of 5]

Ik wou dat ik dit boek kon vergeten en meteen opnieuw kon lezen. Wat een prachtig geschreven boek, vol scherpe observaties, nieuwe manieren om na te denken over onze beleving van taal en wat dat doet met hoe we ons tot de wereld verhouden, en bovenal een feest (?) van herkenning, aangezien ik zelf ook een Nederlander ben die in een vreemde Scandinavische taal en cultuur verzeild is geraakt (Zweden). Natuurlijk zijn Zweden en IJsland niet één-op-één te vergelijken, maar ik kon me zeker vinden in de vergelijkingen tussen de talige, praatgrage Nederlander en de ingetogen, soms ogenschijnlijk afgesloten Noordelijke medemens.

Een vraagteken bij feest, want het is natuurlijk niet leuk om te lezen dat iemand anders het ook moeilijk heeft (gehad) met emigreren, maar ik heb wel vaak hele pagina's hardop zitten vertalen voor mijn partner, en dan tussendoor riep ik telkens van 'zie je wel, dat zei ik laatst toch ook al tegen je?? bij haar is dat net zo!', dus dat was ergens wel heel fijn.

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

Zeer mooie zinnen, taal.. Aanrader!

[Gert De Bie · Rating 5 out of 5]

Weer een pareltje vol rake observaties, spitse taal, heerlijke zinnen en wondere woorden. Taalkunstenares Laura Broekhuysen vervolgt haar Winter-IJsland met verve. Haar dagdagelijkse blik kijkt door de alledaagsheid heen en ziet relevantie in de meest verrassende dingen. Haar pen weet die dan trefzeker en helder weer te geven. Ronduit schitterend.

[Chris · Rating 5 out of 5]

Zo mooi, met zo veel oog voor detail! Prachtige zinnen, mooi beeldend en minutieus geschreven en dan ook nog IJsland als setting. Erg fijn

[E. Teeboom · Rating 4 out of 5]

Ik heb Flessenpost uit Reykjavik in anderhalve avond uitgelezen en nu ben ik verdrietig dat het alweer voorbij is. Ik was al enthousiast over het vorige boek Winter-IJsland, maar ik vond deze eigenlijk nog beter. Er staan zoveel rake en poëtische observaties in; over taal, over migratie en integratie, over vriendschap, over wonen in de natuur versus wonen in de stad. Ik had zo vaak de neiging om zinnen te onderstrepen, ware het niet dat ik een geleend boek las en een vriendin die taak al voor me waargenomen had (al heb ik stiekem een klein potloodstreepje toegevoegd).
In recensies van de romans van Broekhuysen las ik dat haar stijl het verhaal/plot soms overschreeuwt. Ik denk dat ze met haar IJsland-boeken een vorm heeft gevonden waarin ze heel goed tot haar recht komt. Ik wacht op de volgende (een dichtbundel is ook goed).

[Bart · Rating 4 out of 5]

4,5 ⭐️

[Kathleen · Rating 4 out of 5]

Zo'n boek dat je traag moet lezen, zo ééntje is dit.

Maar ik heb het heel graag gelezen omdat het me hard deed denken aan mijn eigen ervaringen in IJsland, ook al is het al zo lang geleden dat ik er zelf woonde. Het was met momenten ontzettend herkenbaar en zorgde als het ware voor heuse flashbacks.

[Tessa Kerre · Rating 4 out of 5]

Puur, ontwapenend, eerlijk, verfrissend. Oh, en heel schone zinnen.

[Monique Goris · Rating 4 out of 5]

Mooie taal, IJsland wordt invoelbaar.

[Judith Mak]

matig

[Joke · Rating 4 out of 5]

Wat is taal, en hoe bepaalt en definieert taal uw plaats in een maatschappij waar je zelf nieuw bent?
En hoe gaan kinderen om met een ouder die taal op een ander tempo eigen maakt?
Een geweldig boek.

[Shira]

Observerend, reflecterend, met woorden jonglerend, creëert Laura een uitkijkpost op haar dagelijkse bestaan, waarin zij dichterbij staat dan wij, lezers, terwijl ook zij met ons in die uitkijkpost staat, één been erin één been eruit.

De kleingrote momenten waaruit ze put - leven in IJsland, het gezinsleven, leven in een fjord/natuur versus de stad, IJsland versus Nederland, het vreemde, de ander, het leven, haar leven. De taal die ze vindt om die momenten (waaronder gedachten en emoties) om te zetten in hele landschappen en daar zo bewust mee om lijkt te gaan, of zoals ze zegt: "Ik vraag me af hoe ik de baai in beeld kan brengen - het pakt op papier nooit wijd genoeg uit." (p.118)

In tegenstelling tot Winter-IJsland, haar vorige boek - vergelijkbaar in vorm - draait het hier een stuk meer om haar integratie in de IJslande samenleving, reflecties op integratie überhaupt, reflecties op integratie als onderdeel van een meertalig gezin (en meer). Dit boek is ergens een verlengde van het vorige; Laura en haar gezin hebben inmiddels een studio gekocht in Reykjavik, en pendelen zo tussen stad en het fjord; zo lijkt hun leven een steeds complexere polyfonie te worden. Polyfoon, passend bij zowel haar achtergrond als violiste als bij muziek als inspiratiebron voor haar taal- en ritmespel (zoals ze zelf (zo ongeveer) in een interview zegt) (waar haar "fictiewerk" nog véél meer van doordrenkt is). Polyfoon ook omdat het een woord is dat zeker vaker dan één keer voorbijkomt, zo niet in dit boek dan wel in één of meerdere van haar eerdere.

Bij terugbladering en teruglezing vond ik een stuk wat ik niet eerder las en was blij het over het hoofd te hebben gezien. Haast wil ik aannemen dat er tijdens het lezen van dit boek alleen de ervaring van het op dat moment gelezene is - de polyfonie van ritme, klank, reflectie, verhaal - opdat misschien alles kan worden teruggelezen als nooit eerder gelezene. Misschien dat dit niet voor alles in dit boek geldt, geloven doe ik het graag.

Ik denk dat ik Laura's minder essayistische schrijven iets beter vind; wanneer het ritmische woordenspel meer de overhand neemt. Dit is slechts een kleine kanttekening waarbij het 'punten maken' als iets minder authentiek voelt - maar, doet dat er veel toe? Nee. Want er is nog veel meer en ook dat 'punten maken' is daar onderdeel van en zou ook juist een gemis zijn als dat er niet was. Maar, dan was het vast op een andere manier heel goed geweest.

Laura weet haar kinderen zo neer te zetten dat ze de innemendste kinderen ooit lijken (maar misschien zijn alle kinderen dat wel, soms).

"Mijn zoontje, in een schone luier, een dubbele boterham in zijn knuisten, zit tussen de knieën van zijn vader te eten, te fluiten - vanavond zal ik de broodresten uit de blokfluit moeten raggen. Mijn dochter is haar boterham allang vergeten, blaast in twee fluiten tegelijk: multifone, schrille kreten; mijn man roeit, zijn blokfluit als een sigaar in zijn mondhoek. Hun lawaai klinkt beduidend minder geciviliseerd dan de zwanenzang, verderop in de baai. [...]" (p.116)

[Yasmien · Rating 4 out of 5]

4,5

[Caro · Rating 5 out of 5]

Heel mooi boek! Rake observaties, filosofische overpeinzingen, geschreven in een prachtig, beeldend proza.

Het boek gaf me ook nog meer inzicht in en begrip voor de uitdagingen waar mijn NT2-cursisten mee te maken hebben.

"Dat is de contradictie die hoort bij immigrant zijn: de druk op integratie enerzijds en de geslotenheid van de samenleving anderzijds. (...) Het IJslandse volk blijft een ijsschots waar ik met een pikhouweel op tik, het geeft geen sjoege
Ik begrijp niet hoe mensen zich ten opzichte van elkaar positioneren, wat de signalen zijn, waar ze op letten, hoe ze conclusies trekken, waar zich dat in uit, of het gevolgen heeft, en in welke zin dan?"

"Ik sta erbuiten, ik doe mee voor spek en bonen, want ik ken de spelregels niet. Ik merk vaak niet eens dat er spelregels zijn. Ik kom uit Nederland, einde identiteit. Me van dat label losweken, betekent dat ik mijn sporen moet verdienen in het nieuwe laten, ter plaatse, dat ik daden moet verrichten die de lokale bevolking iets zeggen. (...) Want niet alleen wil de omgeving mij kunnen plaatsen, ik wil mezelf kunnen plaatsen. Mezelf opnieuw herkennen in de nieuwe omstandigheid. Ik moet integreren omwille van identiteitsbehoud, of de herdefinitie ervan. Want in Nederland is mijn identiteit inmiddels gereduceerd tot degene die naar IJsland is vertrokken. Ik zal mezelf hier opnieuw uit de grond moeten stampen."

Er gaan zeven kerstmissen overheen voordat de auteur een paar stappen dichter bij haar schoonfamilie komt. En dat ligt niet alleen aan het aartsmoeilijke IJslands met zijn complexe naamvallen.
"Gezamenlijke context bouw je op door samen tijd door te brengen: leeftijd. Geen schijncontext door elkaar een berg informatie te geven, elkaar een kruisverhoor af te nemen over broertjes, zusjes, verleden, omstandigheden, maar werkelijk gedeelde context. Samen bomen aanplanten op een kale helling. Aan weerskanten van de wieg wachten tot de koorts van een kind is gedaald. (...)
De actie die je moet ondernemen is concreet, maar de integratie zelf is een onbewust proces."

En zo zou ik nog veel meer betekenisvolle zinnen en gedachten uit dit boek kunnen overtikken.

[Marianne Steenvoorde · Rating 3 out of 5]

'Flessenpost uit Reykjavik' van Laura Broekhuysen gaat over het reilen en zeilen van een Nederlandse vrouw, die met haar IJslandse man en twee kinderen in IJsland woont. Zij wordt geconfronteerd met hoe moeilijk het is om 'in te burgeren' in een haar vreemde maatschappij. Het gaat om veel meer dan alleen de taal leren: het gaat om het gemis van gezamenlijke herinneringen, om onbekende gewoontes, om sociale do's en don'ts, om de vervreemding van de eigen kinderen omdat die spelenderwijs wel onderdeel worden van de groep, terwijl zij 'buitenstaander' blijft. Helaas is het grootste deel van het boek nogal 'anekdotisch', een beetje 'column-achtig' over allerlei kleine voorvallen en blijft dit thema onderbelicht. Dus ondanks de mooie, beeldende taal toch alleen maar 'flessenpost'.

[Mel · Rating 5 out of 5]

Als Scandinavist en taalliefhebber kon ik dit boek natuurlijk niet laten liggen. En het stelde niet teleur: in beeldend Nederlands beschrijft de schrijfster gebeurtenissen, ervaringen en gevoelens die ze meemaakte na haar emigratie naar IJsland, waar ze op een bijzonder winderig en onherbergzaam stukje rots samen met haar man en kinderen leeft. Ik genoot ook erg van de manier waarop ze schrijft over de IJslandse taal en cultuur, maar hield nog het meest van de perikelen van de vlieger Thorarinn.

[Marlou · Rating 3 out of 5]

"Hoe kleed je je aan op een dag dat je geen mens onder ogen zal komen? Iets tegen de kou? Ik kan mijn huis zo warm stoken dat ik naakt kan rondstappen, de kosten zijn nihil op vulkanische grond. De kans dat ik, burger van weinig betekenis, via mijn webcam in mijn navigeren word gevolgd door een of andere veiligheidsdienst, lijkt me haast nog groter dan dat de buurvrouw, een paar hectare verderop, er uit verveling een verrekijker bij pakt. Toch kleed ik me aan. Ik maak me zelfs op."

[Suzanne Smit · Rating 3 out of 5]

this book written by the same writer, about the same subject in a different time and place, felt more to my liking. off course the subjects of language and migration are a big factor in my liking. but also a bit of recognition.

[Aaron Podonsky · Rating 3 out of 5]

spiegel

[Anneke · Rating 5 out of 5]

Mooie observaties uit het leven in een ander land dan waar je vandaan komt

[Josien · Rating 3 out of 5]

Vrij langzaam beschreven, krijg wel het gevoel hoe het is om in IJsland te wonen.

[Timothy · Rating 5 out of 5]

Uitzonderlijk mooi.

[DKR · Rating 3 out of 5]

Een wijs auteur

[Yoy · Rating 4 out of 5]

Laura Broekhuysen writes well, so this is another beautiful book with beautiful language.
Still, it was less pleasant to read than the previous one.

An important reason for this is that it mainly takes place in Reykjavik, and I especially like the stories in Icelandic nature and in their fjord, like in the previous book, Winter-Ijsland.
Although this book is not much about nature and life in the fjord, life in Reykjavik is interesting as well. Laura Broekhuysens, for example, tells beautiful stories about the difficulties of being an immigrant. It's not that other families don't like you, it's just that they don't need another friend. They already have enough of them. Or the discovery that she can behave the way she behaves, even if Icelandic people don't behave like that. She just behaves differently, that is ok. Or the discovery that there are different kinds of Icelandic people. Not everyone is as taciturn as her husband.

Another reason why this book seemed less pleasant than the prvevious one is that for many pages it's rather gloomy. The sentences, although quite beautiful language, have something angular. The atmosphere is not at all cheerful or dynamic.
Further on in the book, LB tells us something, from which we can suppose that it could be the cause of this atmoshphere. She has been suffering from insomnia since her daughter was born. True insomnia, with chronic sleeplessness or very short sleep. It made her life hell. The cause lies in her childhood, with a child in her family who was born dead, which she apparently never had been able to place.
It is striking that from the point that she has written about this, the tone of the book becomes more cheerful. As if she had been able to accept it by writing about it. So even if the tone was gloomy and angular during a lot of pages, this gives us also insight in what real sleeplesness does with people. And it is horrible.

Finally, I think the word 'I' is used very often. It's the story of her life, as she experiences it, but always using the word 'I' comes across as rather egocentric. Laura Broekhuysen is a philosopher, and one would expect such people to think about self-image, the ego, but to look for possibilities in the language to avoid the word 'I'.
Of course philosophers don't have to this (sadly, they usually don't). If she's not interested, that's okay.

[Lalagè · Rating 3 out of 5]

Bij mijn boekenclub koos iemand voor Winter-IJsland, waardoor ik dat heb herlezen. Daardoor was ik nieuwsgierig naar dit vervolg.

Voor Laura begint nu het echte integreren en dat valt haar zwaar. Het IJslands is een lastige taal met veel naamvallen. Cultuurverschillen zijn vaak heel subtiel, net als de finesses van de taal. Alleen als ze muziek maken, voelt ze zich echt verbonden met anderen.

Het is weer een mooi boek geworden, vol kleine observaties en wijze filosofieën.

https://lalageleest.nl/2020/01/16/fle...

[Demi van Doorn · Rating 5 out of 5]

(4,5) ‘We zoeken in het struikgewas, we zoeken tussen schapen, we zoeken in beken en achter hooibalen, we kruipen in vossenholen, in holen van nertsen. We zoeken tot alleen de zee is overgebleven.
‘Hij is op reis,’ zegt onze dochter. Hij kent alleen de lucht, hij wil eens een kijkje onder water nemen. Als hij alles heeft gezien, brengt mijn walvis hem bij me terug.’
Haar imaginaire walvis zit vast aan haar bed, soms sleept hij haar bed als een boot door de baai. Stijgt de zee tot aan ons huis, dan klimt ze op zijn rug.’

[Anneke de Bundel · Rating 5 out of 5]

Flessenpost uit Reykjavik is wonderschoon. Je moet het langzaam lezen met kleine teugjes als een goed glas wijn. Laura Broekhuysen is een woordkunstenaar. Het boek zet je aan tot nadenken over taal, over immigratie en afkomst. En als je het uit hebt, begin je gewoon opnieuw.

[Marjolein Maertens · Rating 5 out of 5]

Welgevormde beeldtaal, zinnenprikkelend, lichtfilosofisch en dan die setting! De auteur komt met originele inzichten over migratie en schrijft met zoveel zorg over haar gezin en het IJslandse landschap. Kortom een knap boek!