Το μίσος για τη λογοτεχνία

by William Marx, Αντώνης Αθανασόπουλος (translator), Αγγελίνα Μιχάλη (editor)

Επιτέθηκαν στη λογοτεχνία, τη λοιδόρησαν, την καταδίκασαν, με κάθε πρόσχημα και ανεξαρτήτως καθεστώτος, με τις καλύτερες ή τις χειρότερες προθέσεις, για λόγους αστείους ή ενίοτε και σοβαρούς. Εξόρισαν τους ποιητές και έκαψαν τα βιβλία τους ή τουλάχιστον προσπάθησαν να το κάνουν. Εδώ και 2.500 χρόνια, η λογοτεχνία γίνεται στόχος ποικίλων επικρίσεων και κατηγοριών, που διατυπώνονται από φιλοσόφους και θεολόγους, ιερείς και παιδαγωγούς, επιστήμονες και κοινωνιολόγους, βασιλείς, αυτοκράτορες, ή ακόμα και προέδρους. Από τον Πλάτωνα ώς τον Νικολά Σαρκοζί, τούτο το βιβλίο παρουσιάζει όλα τα στοιχεία που προσκομίστηκαν σε αυτή την εξωφρενική δίκη, συνθέτει την τοιχογραφία ενός απίστευτου κόσμου με γκροτέσκες και γελοίες φιγούρες, και αφηγείται, με τον τρόπο του, μια άλλη ιστορία της δυτικής λογοτεχνίας, από τις απαρχές της: γεμάτη βουή και μανία, ανοησία, υποκρισία και άγνοια, με τις έριδες και τις μάχες της, τις ήττες και τους
θριάμβους της, τους στρατηγούς, τους προδότες και τους ήρωές της.
Μέσα από το μίσος για τη λογοτεχνία αποκαλύπτεται το κρυφό πρόσωπο της ιστορίας της λογοτεχνίας: εκείνο που της δίνει ίσως το αληθινό της νόημα.

Genres: Nonfiction, Philosophy, Books About Books

312 pages, Paperback

First published October 8, 2015

About the author

William Marx is Professor of Comparative Literature at the University of Paris Nanterre.

Reviews

[Yiannis · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικό δοκίμιο!

[Georgina Koutrouditsou · Rating 5 out of 5]

Υπέροχη θεματική με έναν λόγο γεμάτο χιούμορ & ταυτόχρονα προβληματισμό/κριτική σκέψη.Ανάγνωσμα απαραίτητο για κάθε φιλόλογο!

[c_branwell]

Była to bardzo przyjemna i ciekawa lektura. Autor pisze o dyskursie antyliterackim w formie czterech "procesów", jakie były (i wciąż są) wytaczane literaturze (że nie jest autorytetem, nie mówi prawdy, jest niemoralna i nie odpowiada wymaganiom społeczeństwa). Interesująca, lekka, ale intelektualnie pobudzająca.

[Panos Tserolas · Rating 5 out of 5]

ένα πανέμορφο βιβλίο για να ξεκινήσει το είκοσείκοσι

Η αρχαία σύγκρουση της λογοτεχνίας με την αντιλογοτεχνία, με αρχή την εξορία των ποιητών από την Πολιτεία του Πλάτωνα. Εναλλακτικά, η ερμηνεία της λογοτεχνίας μέσα από τις ιστορικές της «δίκες»: Για το κύρος της, την αλήθεια της, την ηθική της, τον κοινωνικό της ρόλο. Να που αυτοί που μισούν ιστορικά την λογοτεχνία μπορούν και ερμηνεύουν με διαύγεια το ρόλο της στην προσπάθειά τους να τον αποδομήσουν, ενίοτε με τρόπο γελοίο.
Το «στρατόπεδο» που σκαρώνει με ενθουσιώδη πρόζα ο Marx [θρησκευτικοί ηγετίσκοι, αποστειρωμένα ορθολογικοί διανοητές, αλαζόνες σύγχρονοι πολιτικοί (η χώρα μας θα του έδινε πολλά παραδείγματα απαξίωσης της λογοτεχνίας από επίσημα χείλη)] φαίνεται να διατηρεί, για δυόμιση χιλιάδες χρόνια, μια ιδιαίτερη συνοχή σκέψης και αφήγησης για την λογοτεχνία. Από την άλλη, το λογοτεχνικό στρατόπεδο παραμένει πάντα ασυγκρότητο και με σποραδικές μονάχα εμφανίσεις, ως αντιδράσεις κυρίως απέναντι στους ακραίους λίβελλους των αντιλογοτεχνών. Η λογοτεχνία όμως είναι εκεί, συνεχώς ακμαία και πάντα υπεράνω των εκάστοτε δικών της, χωρίς ανάγκη για συνήγορο ή υπερασπιστές. Και είναι φυσικά παρούσα και ολοζώντανη στο δοκίμιο αυτό. Και φυσικά, είναι παρούσα ακόμα και στους θεμελιωτές της αντιλογοτεχνίας: Μήπως δεν είναι άλλωστε και η Πολιτεία του Πλάτωνα ένα λαμπρό παράδειγμα λογοτεχνικής τέχνης;

[Marginalia Σημειώσεις στο περιθώριο]

«Μπορεί η Λογοτεχνία να αποτελέσει έναν κυρίαρχο Λόγο; Έναν ιδρυτικό Λόγο; Μια αλήθεια για όσα συμβαίνουν σε θεούς, στη φύση, στον άνθρωπο, στην κοινωνία;

Όταν μιλάμε για Λόγο αναφερόμαστε σε πολιτική, σε εξουσία. Μια εξουσία που αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως τον έγκυρο φορέα της αλήθειας. Είναι εκείνη που γνωρίζει.

Στο επίπεδο της πολιτικής ένας Λόγος προσπαθεί να εκτοπίσει έναν άλλο Λόγο. Στην αρχαϊκή Ελλάδα τρεις είναι οι κάτοχοι της αλήθειας: Ο αοιδός, ο μάντης, ο βασιλιάς. Γιατί; Στον αοιδό μιλάνε οι Μούσες, ο μάντης καταλαμβάνεται από τους θεούς, ο βασιλιάς λέει: εγώ είμαι η Πόλη. Στη συνέχεια ήρθαν οι φιλόσοφοι, οι εξ αποκαλύψεως θρησκείες, η επιστήμη. Στους ποιητές ψιθυρίζουν οι Μούσες, οι φιλόσοφοι επεξεργάζονται τον ορθό λόγο, στις εξ αποκαλύψεως θρησκείες δεν τίθεται ζήτημα ιδρυτικού λόγου, όλα έχουν ειπωθεί από τον θεό, η επιστήμη έχει πάψει από καιρό να ερμηνεύει τον κόσμο, παράγει πραγματικότητα.» (Παναγιώτης Βλάχος)

Ολόκληρη κριτική του Παναγιώτη Βλάχου στην ιστοσελίδα μας: https://marginalia.gr/arthro/i-logote...

[Nickolas B. · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετικό δοκίμιο το οποίο θα άγγιζε την τελειότητα αν ο συγγραφέας απέφευγε κάποιες περιττές αναλύσεις ή συγκεκριμένα συμπεράσματα.
Το πιο σημαντικό συμπέρασμα του Μαρξ είναι ότι όσο η λογοτεχνία και οι τέχνες εν γένει έχουν εχθρούς θα υφίστανται. Όταν θα επέλθει αδιαφορία προς αυτές τότε θα κινδυνεύει η ίδια η ύπαρξη τους με ό,τι συνέπειες μπορεί να επιφέρει αυτό.

[Danny]

This is easily the most french book i've ever read. Part of me wants to say it has a lot of important points but i think really it's mostly stuff i already thought about or was predisposed to agree with.

[Maria · Rating 2 out of 5]

2.5/5