What do you think?
Rate this book
Ο ζητιάνος του Ανδρέα Καρκαβίτσα
Μερικά χρόνια μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος, φτάνει στο χωριό Νυχτερέμι στις εκβολές του Πηνειού ο επαγγελματίας ζητιάνος Τζιριτόκωστας, ένας αδυσώπητος εκμεταλλευτής της ανθρώπινης αδυναμίας. Με αποκλειστικό σκοπό τον προσωπικό πλουτισμό, ο Τζιριτόκωστας θα χειραγωγήσει επιδέξια τους αμόρφωτους, δεισιδαίμονες και με πρωτόγονα ένστικτα κατοίκους του χωριού και σε λίγες μόνον ημέρες θα τους οδηγήσει στην καταστροφή και τον αφανισμό.
Χρησιμοποιώντας γλώσσα που συναιρεί αριστοτεχνικά τη δημοτική με το λαϊκό ιδίωμα, ο Ανδρέας Καρκαβίτσας θρυμματίζει την «κρούστα» της ηθογραφίας και προχωρά σε ανελέητη και καυστική κριτική της ελληνικής κοινωνίας των καιρών του. Ταυτόχρονα, δημιουργεί απόλυτα ρεαλιστικούς και με εντυπωσιακό ψυχογραφικό βάθος χαρακτήρες, με τον Τζιριτόκωστα, που παραπέμπει στον λαϊκό μύθο του περιπλανώμενου διαβόλου, να αναδεικνύεται μία από τις εμβληματικότερες «φιγούρες» της νεοελληνικής γραμματείας. Εν τέλει, ο συγγραφέας συνθέτει τη σκοτεινή τοιχογραφία μιας κοινωνίας που βρίσκεται στα σύνορα του "παλιού" και του "νέου", ενώ με τον τελικό θρίαμβο του Κακού υπενθυμίζει ενοχλητικά τη διαρκή οδύνη της ανθρώπινης φύσης.
Ο "Ζητιάνος", το αδιαμφισβήτητο αριστούργημα του Καρκαβίτσα, διαβάστηκε από πολλές γενιές Ελλήνων και επηρέασε κορυφαίους μεταγενέστερους συγγραφείς. Σήμερα θεωρείται ένα κλασικό κείμενο της εγχώριας νατουραλιστικής (ρεαλιστικής) λογοτεχνίας και συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα έργα της νεότερης πεζογραφίας μας.
Χρησιμοποιώντας γλώσσα που συναιρεί αριστοτεχνικά τη δημοτική με το λαϊκό ιδίωμα, ο Ανδρέας Καρκαβίτσας θρυμματίζει την «κρούστα» της ηθογραφίας και προχωρά σε ανελέητη και καυστική κριτική της ελληνικής κοινωνίας των καιρών του. Ταυτόχρονα, δημιουργεί απόλυτα ρεαλιστικούς και με εντυπωσιακό ψυχογραφικό βάθος χαρακτήρες, με τον Τζιριτόκωστα, που παραπέμπει στον λαϊκό μύθο του περιπλανώμενου διαβόλου, να αναδεικνύεται μία από τις εμβληματικότερες «φιγούρες» της νεοελληνικής γραμματείας. Εν τέλει, ο συγγραφέας συνθέτει τη σκοτεινή τοιχογραφία μιας κοινωνίας που βρίσκεται στα σύνορα του "παλιού" και του "νέου", ενώ με τον τελικό θρίαμβο του Κακού υπενθυμίζει ενοχλητικά τη διαρκή οδύνη της ανθρώπινης φύσης.
Ο "Ζητιάνος", το αδιαμφισβήτητο αριστούργημα του Καρκαβίτσα, διαβάστηκε από πολλές γενιές Ελλήνων και επηρέασε κορυφαίους μεταγενέστερους συγγραφείς. Σήμερα θεωρείται ένα κλασικό κείμενο της εγχώριας νατουραλιστικής (ρεαλιστικής) λογοτεχνίας και συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα έργα της νεότερης πεζογραφίας μας.
128 pages, Paperback
First published November 1, 2019
2 people are currently reading
72 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
March 15, 2022
Σύμφωνα με τον Καρκαβίτσα σε κάποια χωριά της Ελλάδας υπήρχαν σχολές ζητιάνων κατά την εποχή της τουρκοκρατίας και της απελευθέρωσης, όπου φτωχά παιδιά μάθαιναν να προσποιούνται τους ανάπηρους και να ζητιανεύουν. Ένας απ' αυτούς, ο Τζιριτόκωστας, έγινε μεγάλος και τρανός ζητιάνος(!) και τα κατορθώματά του διηγείται το βιβλίο.
.
Δεν ξέρω αν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για κάτι τέτοιο, αλλά σίγουρα θα εξηγούσαν τη στάση πολλών Ελλήνων απέναντι στους ζητιάνους ως απατεώνες. Πρόσφατα είχα επισκεφτεί την Τσεχία και μου έκανε εντύπωση πως, όσοι ζητάνε λεφτά στον δρόμο, έχουν σκυφτό το κεφάλι και δε σε κοιτάνε ποτέ στα μάτια, ούτε σου μιλάνε.
.
Δεν ξέρω αν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για κάτι τέτοιο, αλλά σίγουρα θα εξηγούσαν τη στάση πολλών Ελλήνων απέναντι στους ζητιάνους ως απατεώνες. Πρόσφατα είχα επισκεφτεί την Τσεχία και μου έκανε εντύπωση πως, όσοι ζητάνε λεφτά στον δρόμο, έχουν σκυφτό το κεφάλι και δε σε κοιτάνε ποτέ στα μάτια, ούτε σου μιλάνε.
March 4, 2020
Το πεζογράφημα με την ιδιαίτερη γλώσσα και την ακόμα πιο ιδιαίτερη απεικόνιση της ελληνικής κοινωνίας της εποχής διασκεύασε σε μορφή graphic novel ο Kanellos Cob (Κανέλλος Μπίτσικας). Ο Ελληνας καλλιτέχνης, που ζει και εργάζεται στη Γαλλία, έμεινε πιστός στο αρχικό κείμενο του λογοτέχνη και έδωσε νέα πνοή στο έργο, διατηρώντας αναλλοίωτη την ιστορία του Καρκαβίτσα, σεβόμενος απόλυτα τους χαρακτήρες, την πλοκή, αλλά και τη γλώσσα. Μέσα από την εξαιρετική αυτή graphic novel εκδοχή του Ζητιάνου δίνεται η ευκαιρία στον νεαρό σε ηλικία αναγνώστη να έρθει σε επαφή με ένα κείμενο που ίσως δύσκολα θα διάβαζε στο πρωτότυπο, κυρίως λόγω της ιδιομορφίας της γλώσσας. Παράλληλα όμως και ο αναγνώστης εκείνος που γνωρίζει τον Ζητιάνο – έστω και μέσα από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας – έχει να κερδίσει διαβάζοντας την εκδοχή αυτή, χωρίς μάλιστα να αισθανθεί πως έχουν γίνει εκπτώσεις λόγω της διασκευής.
https://kokkinialepou.gr/o-zitianos/
https://kokkinialepou.gr/o-zitianos/
December 31, 2019
Κριτική στο Smassing Culture
Η ιστορίας μιας αέναης εκμετάλλευσης
Ο Ζητιάνος του Καρκαβίτσα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεοελληνικής γραμματείας για πληθώρα λόγων. Σημαντικός ανάμεσα τους υπήρξε η γλώσσα, σε μια εποχή που το ζήτημα ήταν ακόμα ρευστό, αλλά κυριότερος ίσως η κυνική απόδοση της ανθρώπινης εκμετάλλευσης, στο σημείο της εξαθλίωσης, η οποία τίθεται τόσο άμεσα, βάναυσα σχεδόν, στο προσκήνιο, που ο αναγνώστης δεν μπορεί παρά να νιώσει τρόμο (και δίκαιο θυμό) απέναντι της. Δε θα ήταν υπερβολή να πει κανείς πως αυτής η έκταση αλλοτρίωσης, από μια ανθρωπιστική σκοπιά, την οποία αντίκρισε ο Καρκαβίτσας στα ταξίδια του στην επαρχιακή Ελλάδα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό κυρίαρχη και σήμερα. Έτσι έτσι το ίδιο το έργο, παρά την αλλαγή της πολιτισμικής ατμόσφαιρας που επέφεραν τα χρόνια, παραμένει επίκαιρο.
Αυτή την αλλοτρίωση, την εξαθλίωση αμόρφωτων ανθρώπων από έναν άνθρωπο με γνώσεις αλλά παντελή έλλειψη οποιασδήποτε ηθικής (ή και ταξικής) συνείδησης αναλαμβάνει να μεταφέρει ο Κannelos Cob στην πρόσφατη graphic novel μεταφορά του έργου, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Polaris.
Το κόμικ ακολουθεί και περιγράφει σκηνές που δυστυχώς η κρίση κατέστησε ξανά επίκαιρες: την ανάγκη των ανθρώπων που υποφέρουν να πιστέψουν ότι κάποιος μεσσίας, κάποια μαγεία, κάποιο θαύμα θα τους σώσει, ως άλλοι μοιραίοι. Ακόμα και αν αυτός ο μεσσίας είναι ένας απατεώνας, αυτή η μαγεία κάποιο δηλητήριο και αυτό το θαύμα ένα… βαμμένο γαϊδουράκι. Αλλά για αυτά τα ψέματα είναι διατεθειμένοι να φτάσουν μέχρι το τέλος, να νεκραναστήσουν μύθους και τέρατα ή, πιο πιθανό, να γίνουν οι ίδιοι έτσι.
Την ίδια στιγμή το κόμικ καταφέρνει και μεταφέρει όλη την οξύτητα του λόγου του Καρκαβίτσα, που δεν είχε καμία αγάπη για τους ανθρώπους που περιέγραφε: κανένας δεν παρουσιάζεται άμοιρος ευθυνών, κανένας δε ζωγραφίζεται (μεταφορικά και κυριολεκτικά) με πιο απαλά χρώματα. Οι άνθρωποι περιγράφονται όχι ως καλοί ή κακοί, απλά ως άνθρωποι εγωιστές, σε ένα πλέγμα εξουσιαστικών σχέσεων, οι περιορισμένοι ορίζοντες των οποίων τους αναγκάζουν να προσπαθούν για τις πιο άμεσες και εύκολες λύσεις, και την ίδια στιγμή, τις πιο πεζές: ένα παιδί αρσενικό, μια καλή σοδειά, ένα κακό στον γείτονα. Εκεί φτάνει η φιλοδοξία τους.
Το πολιτικό κομμάτι παραμένει κυρίαρχο. Μια χώρα πρόσφατα απελευθερωμένη, η οποία έχει βιώσει τόσο πολύ τα σύνδρομα της προηγούμενης περιόδου που δεν μπορεί να καταλάβει ουσιαστικά τη διαφορά. Για τους κατοίκους της Θεσσαλίας (και τώρα της Ελλάδα) η αλλαγή είναι μόνο τυπική. Οι σχέσεις εξουσίας παραμένουν ισχυρές και δομημένες στην προηγούμενη περίοδο, οι γυναίκες παραμένουν στο σπίτι και αναγκασμένες να προσέχουν την οικογένεια και τα παιδιά, θύματα βίας νομιμοποιημένης και, στο μυαλό τους, αναπόφευκτης. Όλες οι κινήσεις που γίνονται στο κόμικ δεν τις αναιρούν, αλλά αντίθετα τις αναμοχλεύουν, καθιστώντας τις έκδηλες. Όταν όλα τελικά τελειώνουν, ο Τζιριτόκωστας προχωρά, ένα αέναο σύμβολο παρασιτικής εκμετάλλευσης…
Ο Kanellos Cob είναι επί της ουσίας εικονογράφος και εκεί εστιάζεται και η μεγαλύτερη δυναμική του κόμικ. Mε χρώματα ζεστά, γήινα και φωτισμένα, πλάθει τις εικόνες και τις περιγραφές του Καρκαβίτσα, δίνοντας τους νέα ζωή. Πιστός στο κείμενο, στο ύφος και στο πνεύμα του Καρκαβίτσα, το σχέδιο του Cob ακολουθεί τον λόγο του Αθηναίου λόγιου τόσο στις νατουραλιστικές σχεδόν περιγραφές της ζωής των κατοίκων του κάμπου, όσο και στις μεταφυσικές χροιές των περιγραφών του ίδιου του ζητιάνου, του τρανού Τζιριτόκωστα.
Όλα τα πρόσωπα παρουσιάζουν μια ενδιαφέρουσα πλαστικότητα, όμως σε αυτό του ζητιάνου, ο Cob δίνει και τη μεγαλύτερη προσοχή. Επαίτης, απόκληρος, αφεντικό, μάγος, σωτήρας, γιατρός και εξορκιστής, ο Τζιριτόκωστας αλλάζει ρόλους και προσωπεία γρήγορα και με μαεστρία, ένα σημαίνον με πολλά σημαινόμενα, φαινομενικά ελεύθερο από τις σχέσεις που δένουν τους υπόλοιπους χαρακτήρες. Φαινομενικά μόνο, γιατί ουσιαστικά ο Τζιριτόκωστας είναι μια μορφή εξουσιαστική, η οποία κυριαρχεί με τη δική του ημιμάθεια στους αμαθείς χωρικούς. Και έτσι επιτελεί όλους τους ρόλους που καθιστούν τις ζωές των ανθρώπων γύρω του αβίωτη: είναι ο πολιτικός που εκμεταλλεύεται, είναι ο δικηγόρος που λέει ψέμματα, είναι ο ιερέας που καταριέται, είναι ο γιατρός που αδιαφορεί. Όλη του η ζωή είναι για το κέρδος και τελικά κέρδος αποκτά, χωρίς καμία επιβάρυνση. Ο Τζιριτόκωστας, όσο απεχθής και αν φαίνεται, είναι το αρτιότερο παράδειγμα καπιταλιστή, τότε και ειδικά τώρα, στις ύστερες εποχές των ταυτόχρονων αφηγήσεων.
Τελικά o Ζητιάνος ίσως και να χρειαζόταν την κόμικ μεταφορά, αν μη τι άλλο, για μία ανανέωση και μια υπενθύμιση ότι το έργο του Καρκαβίτσα είναι επίπονα επίκαιρο.
Η ιστορίας μιας αέναης εκμετάλλευσης
Ο Ζητιάνος του Καρκαβίτσα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεοελληνικής γραμματείας για πληθώρα λόγων. Σημαντικός ανάμεσα τους υπήρξε η γλώσσα, σε μια εποχή που το ζήτημα ήταν ακόμα ρευστό, αλλά κυριότερος ίσως η κυνική απόδοση της ανθρώπινης εκμετάλλευσης, στο σημείο της εξαθλίωσης, η οποία τίθεται τόσο άμεσα, βάναυσα σχεδόν, στο προσκήνιο, που ο αναγνώστης δεν μπορεί παρά να νιώσει τρόμο (και δίκαιο θυμό) απέναντι της. Δε θα ήταν υπερβολή να πει κανείς πως αυτής η έκταση αλλοτρίωσης, από μια ανθρωπιστική σκοπιά, την οποία αντίκρισε ο Καρκαβίτσας στα ταξίδια του στην επαρχιακή Ελλάδα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό κυρίαρχη και σήμερα. Έτσι έτσι το ίδιο το έργο, παρά την αλλαγή της πολιτισμικής ατμόσφαιρας που επέφεραν τα χρόνια, παραμένει επίκαιρο.
Αυτή την αλλοτρίωση, την εξαθλίωση αμόρφωτων ανθρώπων από έναν άνθρωπο με γνώσεις αλλά παντελή έλλειψη οποιασδήποτε ηθικής (ή και ταξικής) συνείδησης αναλαμβάνει να μεταφέρει ο Κannelos Cob στην πρόσφατη graphic novel μεταφορά του έργου, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Polaris.
Το κόμικ ακολουθεί και περιγράφει σκηνές που δυστυχώς η κρίση κατέστησε ξανά επίκαιρες: την ανάγκη των ανθρώπων που υποφέρουν να πιστέψουν ότι κάποιος μεσσίας, κάποια μαγεία, κάποιο θαύμα θα τους σώσει, ως άλλοι μοιραίοι. Ακόμα και αν αυτός ο μεσσίας είναι ένας απατεώνας, αυτή η μαγεία κάποιο δηλητήριο και αυτό το θαύμα ένα… βαμμένο γαϊδουράκι. Αλλά για αυτά τα ψέματα είναι διατεθειμένοι να φτάσουν μέχρι το τέλος, να νεκραναστήσουν μύθους και τέρατα ή, πιο πιθανό, να γίνουν οι ίδιοι έτσι.
Την ίδια στιγμή το κόμικ καταφέρνει και μεταφέρει όλη την οξύτητα του λόγου του Καρκαβίτσα, που δεν είχε καμία αγάπη για τους ανθρώπους που περιέγραφε: κανένας δεν παρουσιάζεται άμοιρος ευθυνών, κανένας δε ζωγραφίζεται (μεταφορικά και κυριολεκτικά) με πιο απαλά χρώματα. Οι άνθρωποι περιγράφονται όχι ως καλοί ή κακοί, απλά ως άνθρωποι εγωιστές, σε ένα πλέγμα εξουσιαστικών σχέσεων, οι περιορισμένοι ορίζοντες των οποίων τους αναγκάζουν να προσπαθούν για τις πιο άμεσες και εύκολες λύσεις, και την ίδια στιγμή, τις πιο πεζές: ένα παιδί αρσενικό, μια καλή σοδειά, ένα κακό στον γείτονα. Εκεί φτάνει η φιλοδοξία τους.
Το πολιτικό κομμάτι παραμένει κυρίαρχο. Μια χώρα πρόσφατα απελευθερωμένη, η οποία έχει βιώσει τόσο πολύ τα σύνδρομα της προηγούμενης περιόδου που δεν μπορεί να καταλάβει ουσιαστικά τη διαφορά. Για τους κατοίκους της Θεσσαλίας (και τώρα της Ελλάδα) η αλλαγή είναι μόνο τυπική. Οι σχέσεις εξουσίας παραμένουν ισχυρές και δομημένες στην προηγούμενη περίοδο, οι γυναίκες παραμένουν στο σπίτι και αναγκασμένες να προσέχουν την οικογένεια και τα παιδιά, θύματα βίας νομιμοποιημένης και, στο μυαλό τους, αναπόφευκτης. Όλες οι κινήσεις που γίνονται στο κόμικ δεν τις αναιρούν, αλλά αντίθετα τις αναμοχλεύουν, καθιστώντας τις έκδηλες. Όταν όλα τελικά τελειώνουν, ο Τζιριτόκωστας προχωρά, ένα αέναο σύμβολο παρασιτικής εκμετάλλευσης…
Ο Kanellos Cob είναι επί της ουσίας εικονογράφος και εκεί εστιάζεται και η μεγαλύτερη δυναμική του κόμικ. Mε χρώματα ζεστά, γήινα και φωτισμένα, πλάθει τις εικόνες και τις περιγραφές του Καρκαβίτσα, δίνοντας τους νέα ζωή. Πιστός στο κείμενο, στο ύφος και στο πνεύμα του Καρκαβίτσα, το σχέδιο του Cob ακολουθεί τον λόγο του Αθηναίου λόγιου τόσο στις νατουραλιστικές σχεδόν περιγραφές της ζωής των κατοίκων του κάμπου, όσο και στις μεταφυσικές χροιές των περιγραφών του ίδιου του ζητιάνου, του τρανού Τζιριτόκωστα.
Όλα τα πρόσωπα παρουσιάζουν μια ενδιαφέρουσα πλαστικότητα, όμως σε αυτό του ζητιάνου, ο Cob δίνει και τη μεγαλύτερη προσοχή. Επαίτης, απόκληρος, αφεντικό, μάγος, σωτήρας, γιατρός και εξορκιστής, ο Τζιριτόκωστας αλλάζει ρόλους και προσωπεία γρήγορα και με μαεστρία, ένα σημαίνον με πολλά σημαινόμενα, φαινομενικά ελεύθερο από τις σχέσεις που δένουν τους υπόλοιπους χαρακτήρες. Φαινομενικά μόνο, γιατί ουσιαστικά ο Τζιριτόκωστας είναι μια μορφή εξουσιαστική, η οποία κυριαρχεί με τη δική του ημιμάθεια στους αμαθείς χωρικούς. Και έτσι επιτελεί όλους τους ρόλους που καθιστούν τις ζωές των ανθρώπων γύρω του αβίωτη: είναι ο πολιτικός που εκμεταλλεύεται, είναι ο δικηγόρος που λέει ψέμματα, είναι ο ιερέας που καταριέται, είναι ο γιατρός που αδιαφορεί. Όλη του η ζωή είναι για το κέρδος και τελικά κέρδος αποκτά, χωρίς καμία επιβάρυνση. Ο Τζιριτόκωστας, όσο απεχθής και αν φαίνεται, είναι το αρτιότερο παράδειγμα καπιταλιστή, τότε και ειδικά τώρα, στις ύστερες εποχές των ταυτόχρονων αφηγήσεων.
Τελικά o Ζητιάνος ίσως και να χρειαζόταν την κόμικ μεταφορά, αν μη τι άλλο, για μία ανανέωση και μια υπενθύμιση ότι το έργο του Καρκαβίτσα είναι επίπονα επίκαιρο.
December 7, 2019
Πρόσφατα διάβασα μία δημοσίευση για την κυκλοφορία του Ζητιάνου σε graphic novel (graphic novels είναι τα αυτοτελή κόμικ, τα οποία παρουσιάζουν το θέμα τους σε ένα μεγάλο τεύχος και όχι σε συνέχειες). Αμέσως άρχισαν να ξεπηδούν μέσα μου διάφορες απορίες και σκέψεις.
Αρχικά, προσπάθησα να θυμηθώ αν όντως έχω διαβάσει τον “Ζητιάνο” του Καρκαβίτσα ή είχα πάρει μια γεύση από κάποιο απόσπασμα στο σχολείο. Είναι σίγουρα ένα πασίγνωστο έργο, για το οποίο οι περισσότεροι θυμόμαστε στο περίπου την υπόθεση. Μετά αναρωτήθηκα πώς θα το μεταφέρουν σε σκίτσα, σε συνδυασμό κυρίως με την τόσο ιδιαίτερη γλώσσα του Καρκαβίτσα, που τη γνώριζα από τα “Λόγια της Πλώρης”. Αφού διάβασα την παρουσίαση του έργου, καθώς και μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του δημιουργού, αποφάσισα να το αγοράσω.
“Κάθε τόπος και άνθρωπος”
Έτσι ξεκινάει η ιστορία με τα κεφάλαια, αλλά και πολλές φράσεις στο κείμενο αυτούσια από το αρχικό έργο. Θα απολαύσετε γλώσσα, πλούσια, ζωντανή, με ντοπιολαλιά, αμεσότητα, σκληρότητα. Η σκληρότητα είναι κεντρικό κομμάτι, αφού ο Καρκαβίτσας περιγράφει με νατουραλισμό, με ιδιαίτερη οξυδέρκεια τις κοινωνικές ομάδες, τα πάθη τους, τις αντιλήψεις, τη δουλοπρέπειά τους, τον ανταγωνισμό, την εχθρότητα, την προσπάθεια για επιβίωση -όχι σε συνθήκες πολέμου- αλλά μέσα σε μια σκληρή κοινωνία, όπου τα κορίτσια θεωρούνται βάρος και οι γυναίκες τρέμουν μήπως γεννήσουν άλλο ένα θηλυκό. Ωστόσο, πώς θα μεταφερθούν όλα αυτά σε εικόνα;
“Ενοίκιαζεν από φτωχούς γονέους παιδιά κουτσά, κουλά, τυφλά, άλαλα, τα εγύμναζε κάμποσο καιρό στα μυστήρια της ζητιανιάς…”
Ο σχεδιαστής του graphic novel, ο Kanellos Cob, έχει υπηρετήσει επάξια το κείμενο. Με καθαρά σκίτσα και ακρίβεια στην πλοκή έχει καταφέρει να μας μεταφέρει την υπόθεση και την ατμόσφαιρα του έργου καρέ καρέ με δεξιοτεχνία. Ο αναγνώστης παρακολουθεί άνετα την αλληλουχία των εικόνων, σε ένα ζυγισμένο σενάριο με την απαραίτητη σκηνοθετική οικονομία, ώστε τίποτα να μη φαντάζει περιττό ή κουτσουρεμένο χάριν ευκολίας. Ωστόσο, έχει δώσει και τη δική του πινελιά αφήνοντας τη φαντασία του ελεύθερη ειδικά στις σκηνές όπου καταλαμβάνουν ολόκληρη τη σελίδα, όπως εκεί όπου οι Διάβολοι μοιράζουν τα βασίλεια της Γης, ή εκεί όπου ο Τζιριτόκωστας ως άλλος Θεός ή Δαίμονας ραίνει τις γυναίκες που έχουν επενδύσει στα βοτάνια του.
Να σημειώσουμε ότι μεγάλο μέρος του κειμένου είναι αυτούσιες φράσεις από το έργο τού Καρκαβίτσα, σε συνδυασμό με κάποιες φράσεις από τον σχεδιαστή προς διευκόλυνση της διήγησης.
“Και όταν οι διάβολοι ηθέλησαν να μοιράσουν τη γη σε βασίλεια, κανένας από αυτούς δεν εδέχθηκε να πάρει στο κράτος του τα Κράκουρα”.
“Αλλά οι περισσότερες ήθελαν τους εσμάδες και τα καββαλιστικά σημεία, τα παράδοξα σχήματα και τα τερατώδη μονογράμματα…”
Άλλες σκηνές που ξεχώρισα, είναι η απεικόνιση του χορού των ζητιάνων, του “Κουτσοκουλόστραβου”, και το πώς τον εμπλούτισε ο Τζιριτόκωστας με την πονηρή ιδιοσυγκρασία του, αλλά και ολόκληρο το κεφάλαιο με τίτλο “Ο Βρυκόλακας”. Εδώ θα μεταφερθούμε νοερά στην πνιγηρή μυστικιστική μπλε ατμόσφαιρα του σχεδιαστή και θα νιώσουμε στο πετσί μας την παράνοια των ανθρώπων, που τους παρασύει ο Τζιριτόκωστας με τη σουβλερή μορφή του.
Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό κείμενο που ξεμπροστιάζει όλη την κοινωνική παθογένεια και δημιουργεί πολλές σκέψεις στον αναγνώστη. Το προτείνουμε και το θεωρούμε μια πολύ φρέσκια προσπάθεια από τις εκδόσεις Polaris. Είναι μια ευκαιρία για το νεότερο κοινό να έρθει σε επαφή με αυτά τα κείμενα, που δύσκολα θα διάβαζε, αλλά και για οποιονδήποτε να θυμηθεί ένα αριστούργημα της λογοτεχνία μας.
“Εσυλλογιζόταν πως άδικα έχασε τον ύπνο του και εκακοπάθησεν όλη τη νύχτα…”
Κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Lovarts' Corner: https://wordpress64426.wordpress.com/...
Αρχικά, προσπάθησα να θυμηθώ αν όντως έχω διαβάσει τον “Ζητιάνο” του Καρκαβίτσα ή είχα πάρει μια γεύση από κάποιο απόσπασμα στο σχολείο. Είναι σίγουρα ένα πασίγνωστο έργο, για το οποίο οι περισσότεροι θυμόμαστε στο περίπου την υπόθεση. Μετά αναρωτήθηκα πώς θα το μεταφέρουν σε σκίτσα, σε συνδυασμό κυρίως με την τόσο ιδιαίτερη γλώσσα του Καρκαβίτσα, που τη γνώριζα από τα “Λόγια της Πλώρης”. Αφού διάβασα την παρουσίαση του έργου, καθώς και μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του δημιουργού, αποφάσισα να το αγοράσω.
“Κάθε τόπος και άνθρωπος”
Έτσι ξεκινάει η ιστορία με τα κεφάλαια, αλλά και πολλές φράσεις στο κείμενο αυτούσια από το αρχικό έργο. Θα απολαύσετε γλώσσα, πλούσια, ζωντανή, με ντοπιολαλιά, αμεσότητα, σκληρότητα. Η σκληρότητα είναι κεντρικό κομμάτι, αφού ο Καρκαβίτσας περιγράφει με νατουραλισμό, με ιδιαίτερη οξυδέρκεια τις κοινωνικές ομάδες, τα πάθη τους, τις αντιλήψεις, τη δουλοπρέπειά τους, τον ανταγωνισμό, την εχθρότητα, την προσπάθεια για επιβίωση -όχι σε συνθήκες πολέμου- αλλά μέσα σε μια σκληρή κοινωνία, όπου τα κορίτσια θεωρούνται βάρος και οι γυναίκες τρέμουν μήπως γεννήσουν άλλο ένα θηλυκό. Ωστόσο, πώς θα μεταφερθούν όλα αυτά σε εικόνα;
“Ενοίκιαζεν από φτωχούς γονέους παιδιά κουτσά, κουλά, τυφλά, άλαλα, τα εγύμναζε κάμποσο καιρό στα μυστήρια της ζητιανιάς…”
Ο σχεδιαστής του graphic novel, ο Kanellos Cob, έχει υπηρετήσει επάξια το κείμενο. Με καθαρά σκίτσα και ακρίβεια στην πλοκή έχει καταφέρει να μας μεταφέρει την υπόθεση και την ατμόσφαιρα του έργου καρέ καρέ με δεξιοτεχνία. Ο αναγνώστης παρακολουθεί άνετα την αλληλουχία των εικόνων, σε ένα ζυγισμένο σενάριο με την απαραίτητη σκηνοθετική οικονομία, ώστε τίποτα να μη φαντάζει περιττό ή κουτσουρεμένο χάριν ευκολίας. Ωστόσο, έχει δώσει και τη δική του πινελιά αφήνοντας τη φαντασία του ελεύθερη ειδικά στις σκηνές όπου καταλαμβάνουν ολόκληρη τη σελίδα, όπως εκεί όπου οι Διάβολοι μοιράζουν τα βασίλεια της Γης, ή εκεί όπου ο Τζιριτόκωστας ως άλλος Θεός ή Δαίμονας ραίνει τις γυναίκες που έχουν επενδύσει στα βοτάνια του.
Να σημειώσουμε ότι μεγάλο μέρος του κειμένου είναι αυτούσιες φράσεις από το έργο τού Καρκαβίτσα, σε συνδυασμό με κάποιες φράσεις από τον σχεδιαστή προς διευκόλυνση της διήγησης.
“Και όταν οι διάβολοι ηθέλησαν να μοιράσουν τη γη σε βασίλεια, κανένας από αυτούς δεν εδέχθηκε να πάρει στο κράτος του τα Κράκουρα”.
“Αλλά οι περισσότερες ήθελαν τους εσμάδες και τα καββαλιστικά σημεία, τα παράδοξα σχήματα και τα τερατώδη μονογράμματα…”
Άλλες σκηνές που ξεχώρισα, είναι η απεικόνιση του χορού των ζητιάνων, του “Κουτσοκουλόστραβου”, και το πώς τον εμπλούτισε ο Τζιριτόκωστας με την πονηρή ιδιοσυγκρασία του, αλλά και ολόκληρο το κεφάλαιο με τίτλο “Ο Βρυκόλακας”. Εδώ θα μεταφερθούμε νοερά στην πνιγηρή μυστικιστική μπλε ατμόσφαιρα του σχεδιαστή και θα νιώσουμε στο πετσί μας την παράνοια των ανθρώπων, που τους παρασύει ο Τζιριτόκωστας με τη σουβλερή μορφή του.
Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό κείμενο που ξεμπροστιάζει όλη την κοινωνική παθογένεια και δημιουργεί πολλές σκέψεις στον αναγνώστη. Το προτείνουμε και το θεωρούμε μια πολύ φρέσκια προσπάθεια από τις εκδόσεις Polaris. Είναι μια ευκαιρία για το νεότερο κοινό να έρθει σε επαφή με αυτά τα κείμενα, που δύσκολα θα διάβαζε, αλλά και για οποιονδήποτε να θυμηθεί ένα αριστούργημα της λογοτεχνία μας.
“Εσυλλογιζόταν πως άδικα έχασε τον ύπνο του και εκακοπάθησεν όλη τη νύχτα…”
Κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Lovarts' Corner: https://wordpress64426.wordpress.com/...
December 23, 2023
Η κριτική μου αφορά το κόμικ, γιατί βλέπω είναι και κριτικές για το βιβλίο εδώ.
Δεν το είχα διαβάσει το αυθεντικό βιβλίο, ενδιαφέρουσα ιστορία και βέβαια πολύ ωραίο σχέδιο από τον Kanellos Cob. Βρήκε και τρόπο να βάλει το στυλ του μέσα σε μια τόσο παλιά ιστορία.
Η ιστορία βέβαια είχε πολλά στοιχεία που μου έσπασαν τα νεύρα, αλλά άλλες εποχές, τι να πούμε...
Πολύ μου αρέσει αυτή η μεταφορά κλασικών βιβλίων σε κόμικ!
Δεν το είχα διαβάσει το αυθεντικό βιβλίο, ενδιαφέρουσα ιστορία και βέβαια πολύ ωραίο σχέδιο από τον Kanellos Cob. Βρήκε και τρόπο να βάλει το στυλ του μέσα σε μια τόσο παλιά ιστορία.
Η ιστορία βέβαια είχε πολλά στοιχεία που μου έσπασαν τα νεύρα, αλλά άλλες εποχές, τι να πούμε...
Πολύ μου αρέσει αυτή η μεταφορά κλασικών βιβλίων σε κόμικ!
December 19, 2019
Πολύ όμορφη οπτικοποίηση ενός λογοτεχνικού έργου, που επειδή κρατά το ύφος του πρωτότυπου κειμένου σου δίνει την εντύπωση ενός ιδιαίτερου συνδυασμού, κλασσικού και μοντέρνου.
January 9, 2022
Απολαυστική εικονογράφηση και προσεγμένο κείμενο. Καταπληκτικό.
Read
July 28, 2025Appropriately ψυχοπλακωτικό, που λένε και στο χωριό μου.
July 28, 2025
Ένα πολύ ατμοσφαιρικό κόμικ που κρατάει το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Κάποια σημεία, βέβαια, φαίνονται κάπως πιο βιαστικά, μάλλον στην προσπάθεια περικοπών στη μεταφορά απ'το βιβλίο.
December 31, 2019
Παραμονή Πρωτοχρονιάς, το τελευταίο για το 2019.... Εξαιρετικό!
September 2, 2023
Καταπληκτική εικονογράφηση και δίνει την ιστορία ρεαλιστικά, χρησιμοποιώντας την ίδια γλώσσα που έχει το βιβλιο και παράλληλα μένει πιστό στην ιστορία και τους χαρακτήρες
August 22, 2025
One of the best novels of modern literature adapted into a graphic novel with beautiful dialogues and colouring.
Displaying 1 - 12 of 12 reviews