What do you think?
Rate this book
چهار سخنگوی وجدان ايران
خلاصه:درباره چهار سخنور : فردوسی، مولوی، سعدی و حافظ.
سخن بهتر از گوهر نامدار
«فردوسی»
فردوسی به عنوان «سخنگوی پیروزی نیكی بر بدی»، مولوی «سخنگوی یگانگی انسانها»، سعدی «سخنگوی ضمیرآگاه ایرانی» و حافظ «سخنگوی ضمیر ناآگاه ایرانی».
مجموعه چهار سخنرانی بوده است كه طی 9 جلسه در تابستان 1379 در «شهركتاب» ایراد شد. سخنرانیها به طرز شفاهی و نانوشته بود و در پایان هر جلسه با تعدادی سؤال و جواب همراه گردید.
مجموع آنها از نوار پیاده شد و سپس به صورت كتاب درآمد.
در دیباچه آن آمده است:
- «چهار گوینده بزرگی كه در این جااز آنها یاد كردیم، نموداری از نامیرائی آتش ایران هستند. ادب فارسی در مجموع، رو به گشایش، روشنائی و گرمی داشته، رو به جستجو. اگر ایرانی در این دوره از تاریخ خود وقت خود را به سخن گوئی گذرانده، برای آن است كه راه كردار در برابرش خالی از سنگلاخ نبوده... اكنون دیگر زمان آن رسیده كه از حرف بازآید و به كردار روی برد؛ ناگزیر است چنین كند، زیرا ادامه هستیش در گرو آن است.»
«در دوران بعد از اسلام وزنه فرهنگ ایرانی و نبوغ ایرانی بیشتر از هر چیز بر شعر متمركز گشت. اكنون باید ببینیم كه در روزگار ما، با دگرگونی شگرفی كه در كار دنیا راه یافته، چه پیامی میتوانیم از این آثار بگیریم. این پیام حالت دوگانه دارد: از یك سو میكشد ما را به طرف ارتفاع، به جانب معنويّتی لطیف... امّا از سوی دیگر باید مراقب باشیم كه به لای لای شعر در خواب نرویم. از بیدار بودن بازنمانیم. تفكّر اشراقی، اگر به انحطاط بیفتد، به نازائی و آشفتگی سرمیزند. باید كشانده شود به منطق و نظم تا موازنهای میان عقل و احساس پدید آید. نیازهای دنیای امروز نیروی عقلانی تازهای میطلبد.»
-- «شعر فارسی چون محصول تجربه ممتدّ قوم ایرانی در سرزمینی پرحادثه است، هیچ حرفی نیست كه ناگفته گذارده باشد، هیچ زاویهای از زوایای تأمّل نیست كه نكاویده باشد...»
- «در ادب فارسی آمیختگی عجیبی از شادی و اندوه دیده میشود. از یك سو در طبع ایرانی شادی و بهار است. از سوی دیگر زندگی او خالی از چاشنی اندوه نبوده است... امیدوار باشیم كه با تغییر دیدگاه، بتوان مسیر اندوه را برگرداند. ابوسعید ابوالخیر میگفت:
آن همه اندوه بود و این همه شادی و آن همه گفتاربود و این همه كردار »
آنچه در این بررسی چهارگانه آمده، نه مبتنی بر تحقیق تازه،بلكه بر بینش تازه است. ما اگر ادب فارسی را در ارتباط با تاریخ در نظر بگیریم، از منفیهای آن هم نتیجهگیری آموزنده خواهیم كرد، زیرا كمك به شناخت گذشته میكنند. در یك جامعه علیل چون احساس درد بوده و راه گریز از آن درد جسته میشده، غیر معهود نبوده، كه به چاره جوئیهای منفی پناه برده شود؛ آنگونه كه نشانه هائی از آن را در تصّوف میبینیم.»
(چاپ دوم ،نشر قطره،زمستان 1381 )
سخن بهتر از گوهر نامدار
«فردوسی»
فردوسی به عنوان «سخنگوی پیروزی نیكی بر بدی»، مولوی «سخنگوی یگانگی انسانها»، سعدی «سخنگوی ضمیرآگاه ایرانی» و حافظ «سخنگوی ضمیر ناآگاه ایرانی».
مجموعه چهار سخنرانی بوده است كه طی 9 جلسه در تابستان 1379 در «شهركتاب» ایراد شد. سخنرانیها به طرز شفاهی و نانوشته بود و در پایان هر جلسه با تعدادی سؤال و جواب همراه گردید.
مجموع آنها از نوار پیاده شد و سپس به صورت كتاب درآمد.
در دیباچه آن آمده است:
- «چهار گوینده بزرگی كه در این جااز آنها یاد كردیم، نموداری از نامیرائی آتش ایران هستند. ادب فارسی در مجموع، رو به گشایش، روشنائی و گرمی داشته، رو به جستجو. اگر ایرانی در این دوره از تاریخ خود وقت خود را به سخن گوئی گذرانده، برای آن است كه راه كردار در برابرش خالی از سنگلاخ نبوده... اكنون دیگر زمان آن رسیده كه از حرف بازآید و به كردار روی برد؛ ناگزیر است چنین كند، زیرا ادامه هستیش در گرو آن است.»
«در دوران بعد از اسلام وزنه فرهنگ ایرانی و نبوغ ایرانی بیشتر از هر چیز بر شعر متمركز گشت. اكنون باید ببینیم كه در روزگار ما، با دگرگونی شگرفی كه در كار دنیا راه یافته، چه پیامی میتوانیم از این آثار بگیریم. این پیام حالت دوگانه دارد: از یك سو میكشد ما را به طرف ارتفاع، به جانب معنويّتی لطیف... امّا از سوی دیگر باید مراقب باشیم كه به لای لای شعر در خواب نرویم. از بیدار بودن بازنمانیم. تفكّر اشراقی، اگر به انحطاط بیفتد، به نازائی و آشفتگی سرمیزند. باید كشانده شود به منطق و نظم تا موازنهای میان عقل و احساس پدید آید. نیازهای دنیای امروز نیروی عقلانی تازهای میطلبد.»
-- «شعر فارسی چون محصول تجربه ممتدّ قوم ایرانی در سرزمینی پرحادثه است، هیچ حرفی نیست كه ناگفته گذارده باشد، هیچ زاویهای از زوایای تأمّل نیست كه نكاویده باشد...»
- «در ادب فارسی آمیختگی عجیبی از شادی و اندوه دیده میشود. از یك سو در طبع ایرانی شادی و بهار است. از سوی دیگر زندگی او خالی از چاشنی اندوه نبوده است... امیدوار باشیم كه با تغییر دیدگاه، بتوان مسیر اندوه را برگرداند. ابوسعید ابوالخیر میگفت:
آن همه اندوه بود و این همه شادی و آن همه گفتاربود و این همه كردار »
آنچه در این بررسی چهارگانه آمده، نه مبتنی بر تحقیق تازه،بلكه بر بینش تازه است. ما اگر ادب فارسی را در ارتباط با تاریخ در نظر بگیریم، از منفیهای آن هم نتیجهگیری آموزنده خواهیم كرد، زیرا كمك به شناخت گذشته میكنند. در یك جامعه علیل چون احساس درد بوده و راه گریز از آن درد جسته میشده، غیر معهود نبوده، كه به چاره جوئیهای منفی پناه برده شود؛ آنگونه كه نشانه هائی از آن را در تصّوف میبینیم.»
(چاپ دوم ،نشر قطره،زمستان 1381 )
- GenresHistory
254 pages, Paperback
First published January 1, 1999
5 people are currently reading
69 people want to read
About the author
محمدعلی اسلامی ندوشن
58 books80 followersدکتر محمدعلی اسلامی ندوشن دارای دکتری حقوق بینالملل از دانشگاه سوربن فرانسه و استاد دانشکده حقوق علوم سیاسی، استاد کرسی ادبیات دانشگاه تهران و مؤسس فرهنگسرای فردوسی است.
محمدعلی اسلامی ندوشن، بیشک شخصیتی چندبعدی دارند، ایشان حقوقدانی بزرگ، قاضی، شاعر، پژوهشگر، استاد دانشگاه، منتقد ادبی، مترجم و روشنفکر هستند. فردی که به معنای واقعی روشنفکری بزرگ در این سرزمین بودهاند
فعالیتهای عمده این فرهیخته پرتلاش عرصه ادبیات، در زمینه نقد ادبی و ادبیات تطبیقی و نیز اجتماع و فرهنگ است و هدف اصلیاش فراهم نمودن زمینهای برای شکلگیری و ایجاد یک فرهنگ جهانی است که از سرههای فرهنگی فرهنگهای زبده جهانی اقتباس شده باشد. محمدعلی اسلامی ندوشن را میتوان یک سفرنامه نویس قهار، قصهگویی مسلط، محققی کامل و مترجمی جامع دانست که در هر کدام از وادیهای نقد و داستان و ترجمه و تحقیق و سفرنامه ید طولایی دارد و در هر کدام از این وادیها بسیط است و صاحبنظر
دکتر اسلامی ندوشن در شمار شاعران اندیشمند و نویسندگان برجستهای است که تاکنون دهها جلد کتاب در زمینههای مختلف ادبی از او به چاپ رسیده است. درباره کتابهای دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن گفتهاند که کتابهای او دریچهای را میمانند که خواننده را به جنگلی از موضوعات و عناوین متنوع و مطلوب میکشاند و روش ندوشن در نقد و تحلیل این است که سعی میکند که آن شاخ و برگهایی که در آثار هست و اجازه نمیدهد ما خطوط کلی را ببینیم، به کنار بزند و ما را با خطوط کلی اثر آشنا میکند. نگاه وی، نگاهی فرهنگی و تاریخی عام است که از جهانبینی خاص خود او تبعیت میکند. در واقع کتابهای وی سرشار از مفاهیم متعالی و زیباییهای زبانی است. در نوشتههای این نویسنده شهیر، مضامین و موضوعات فراوانی دیده میشود؛ از جمله: ایران، شاهنامه، فردوسی، مولوی، حافظ، انسان، عشق، آزادی، فرهنگ، تمدن، سنت، مدرنیته، شرق، غرب و …. وی این موضوعات را با شاخصههایی چون: تیزبینی، بیطرفی، تواضع، دقت، صداقت، ایجاز، تطبیق و مقایسه، وسعت اندیشه، سلامت زبان، اطلاعات فراوان، شیوایی بیان و زیورهای ادبی میآراید و از تلفیق آنها نثری ماندگار میآفریند
محمدعلی اسلامی ندوشن، بیشک شخصیتی چندبعدی دارند، ایشان حقوقدانی بزرگ، قاضی، شاعر، پژوهشگر، استاد دانشگاه، منتقد ادبی، مترجم و روشنفکر هستند. فردی که به معنای واقعی روشنفکری بزرگ در این سرزمین بودهاند
فعالیتهای عمده این فرهیخته پرتلاش عرصه ادبیات، در زمینه نقد ادبی و ادبیات تطبیقی و نیز اجتماع و فرهنگ است و هدف اصلیاش فراهم نمودن زمینهای برای شکلگیری و ایجاد یک فرهنگ جهانی است که از سرههای فرهنگی فرهنگهای زبده جهانی اقتباس شده باشد. محمدعلی اسلامی ندوشن را میتوان یک سفرنامه نویس قهار، قصهگویی مسلط، محققی کامل و مترجمی جامع دانست که در هر کدام از وادیهای نقد و داستان و ترجمه و تحقیق و سفرنامه ید طولایی دارد و در هر کدام از این وادیها بسیط است و صاحبنظر
دکتر اسلامی ندوشن در شمار شاعران اندیشمند و نویسندگان برجستهای است که تاکنون دهها جلد کتاب در زمینههای مختلف ادبی از او به چاپ رسیده است. درباره کتابهای دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن گفتهاند که کتابهای او دریچهای را میمانند که خواننده را به جنگلی از موضوعات و عناوین متنوع و مطلوب میکشاند و روش ندوشن در نقد و تحلیل این است که سعی میکند که آن شاخ و برگهایی که در آثار هست و اجازه نمیدهد ما خطوط کلی را ببینیم، به کنار بزند و ما را با خطوط کلی اثر آشنا میکند. نگاه وی، نگاهی فرهنگی و تاریخی عام است که از جهانبینی خاص خود او تبعیت میکند. در واقع کتابهای وی سرشار از مفاهیم متعالی و زیباییهای زبانی است. در نوشتههای این نویسنده شهیر، مضامین و موضوعات فراوانی دیده میشود؛ از جمله: ایران، شاهنامه، فردوسی، مولوی، حافظ، انسان، عشق، آزادی، فرهنگ، تمدن، سنت، مدرنیته، شرق، غرب و …. وی این موضوعات را با شاخصههایی چون: تیزبینی، بیطرفی، تواضع، دقت، صداقت، ایجاز، تطبیق و مقایسه، وسعت اندیشه، سلامت زبان، اطلاعات فراوان، شیوایی بیان و زیورهای ادبی میآراید و از تلفیق آنها نثری ماندگار میآفریند
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
April 5, 2019
متن سخرانیهای اسلامی ندوشن در مورد حافظ، سعدی، فردوسی و مولانا هستش که اطلاعات کلی و مختصری در مورد این شعرا میده. خیلی وارد جزئیات نمیشه ولی روی یک نکته خیلی تاکید کرده و اون نکته این هستش که برای شناختن یک شخصیت و درک اثرش، باید تاریخ و وضعیت اجتماعی اون دوره رو در نظر داشت تا بتونیم درست قضاوتش کنیم.
July 10, 2021
موجز اما مفید. لذت بردم از خواندن و بهش فکر کردن.
و اما باز هم به این فکر کردم که باید وقت بذارم و شاهنامه رو بخوانم، حیفه که نخوانمش، خیلی حیف.
و اما باز هم به این فکر کردم که باید وقت بذارم و شاهنامه رو بخوانم، حیفه که نخوانمش، خیلی حیف.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews