Het trillende universum: Over snaartheorie, deeltjes en verborgen dimensies

Pocket Science #7

by Martijn van Calmthout

Bestaat de wereld om ons heen uit onvoorstelbaar kleine, trillende snaartjes? Volgens de snaartheorie wel. Theoretisch natuurkundigen denken dat ze met die theorie ooit alle deeltjes en krachten in het universum zullen beschrijven.

De snaartheorie is echter nog lang niet de ultieme Theorie van Alles. Critici zien haar zelfs meer als mooie wiskunde dan als echte natuurkunde. Bovendien kampt de theorie met een schrijnend gebrek aan toetsbare voorspellingen.

Onder natuurkundigen is de snaartheorie een veelbesproken onderwerp. Maar nieuwsgierige buitenstaanders krijgen slechts zelden te horen hoe de theorie echt werkt en waarom die zo veelbelovend is. Voor hen beschrijft dit boekje de grondslagen van een fascinerend idee dat ons wereldbeeld omver kan gooien.

Genres: Science, Nonfiction, Physics

104 pages, Paperback

First published March 1, 2019

Reviews

[Joris · Rating 4 out of 5]

Van Calmthout begint meteen goed: de snaartheorie, ooit gepresenteerd als dé theorie van alles, blijkt volgens critici eerder “een theorie van van alles en nog wat” en misschien zelfs “een theorie van niks.” Dat soort droge humor maakt het boek extra leuk om te lezen.

Hij legt helder uit waarom de snaartheorie zo aantrekkelijk is voor fysici, maar ook waarom ze nog lang niet alle antwoorden biedt. Fijn is dat de quantumtheorie er ook in verweven zit, inclusief de beperkingen van wat we momenteel echt begrijpen over het universum.

Een kort, slim en nuchter boekje dat laat zien hoe fascinerend én frustrerend moderne natuurkunde kan zijn. Wetenschap met een glimlach.

[Harmen de Jong · Rating 3 out of 5]

De schrijver begint met een uitleg over de kleinste deeltjes, 17 maar liefst. Wat zijn hun eigenschappen, wat is hun rol in de materiële wereld zoals wij die dagelijks meemaken. Er wordt een schema gegeven, maar dat is voor een goed begrip iets te karig. Dit zijn dingen waarbij plaatjes ter verduidelijking toch een belangrijke kunnen rol spelen. Datzelfde geldt eigenlijk ook als de snaartheorie wordt besproken. Toch slaagt de schrijver er wel in om een globaal beeld te schetsen. De kleinste deeltjes zijn eigenlijk kleine trillende snaartjes, de trillingsfrequentie bepaalt het type deeltje. Dan heb je ook nog membranen. Een en ander speelt zich af in gemiddeld 11 dimensies. De theorie is volledig wiskundig. De voorspellende waarde is vrijwel nul, er zijn oneindig veel varianten. De theorie vreet veel energie en levert bitter weinig op. Het doet me denken aan de eerste astronomen die ook de planetenbanen als strikt wiskundige schoonheid zagen, perfecte cirkels. Dat bleek uiteindelijk ook meer chaotisch te zijn dan gedacht.
Het boek schetst een globaal beeld over snaartheorie, na lezing heb je ook een globaal beeld van de theorie. Leuke onderwerpen vond ik het anthropisch principe en het mogelijk bestaan van meerdere universa.

[Karlien · Rating 3 out of 5]

Oké, de snaartheorie is zo'n ingewikkelde theorie want ik dacht dat ik er al wat over wist maar blijkbaar dus niet. De auteur heeft direct gelijk wanneer hij zegt dat een pocket boek totaal niet geschikt is voor er wat dieper op in te gaan maar hij heeft dit toch goed gedaan. Ik kende de link met de kwantumtheorie nog niet dus mijn voorkennis was beperkt.

De auteur eindige het hoofdstuk altijd met een samenvatting in één zin. Dit was super handig want na een hoofdstuk waar het soms woord voor woord lezen was is het goed om te lezen wat er nu effectief bedoeld werd. Hierdoor liepen de hoofdstukken ook minder in elkaar over.

Kleine opmerking: op een bepaald moment legt hij spin 2 uit en gebruikt hij een tandenstoker als voorbeeld. Dit lijkt mij fout omdat het verschillend is wanneer deze rechtop of plat staat. Mogelijks ben ik fout maar visueel was dit voorbeeld wat moeilijker.

Nu ik er meer over weet heeft het mij eigenlijk een non-believer gemaakt. Ik zie het eerder als een model dat gebruikt kan worden om het universum te beschrijven maar in de werkelijkheid niet bestaat. De aandacht die er in de wetenschappelijke wereld aan is gegeven lijkt mij dus ook wat overdreven.

3.5 sterren ("music is everywhere")

[Tapiraat · Rating 3 out of 5]

Een interessante en uitgebreide uitleg over niet alleen de snaartheorie, maar ook de quantummechanica en de quantumveldtheorie. Naast de werking van deze theorieën, duikt de auteur ook diep in hun ontstaansgeschiedenis. Bovendien blijft de schrijver realistisch over de theorieën en benoemt ook de belangrijkste bezwaren en kritieken.

[Mandy · Rating 4 out of 5]

Pfoeh, voor een alpha hoofd is dit best lastige kost. Twee keer geluisterd. Het is eindeloos fascinerend. Ik heb er wel iets van opgepikt, maar of ik alles begrepen heb? Maar ik zou het best nog wel een keer meer willen luisteren. Het is een boeiend geschreven boek voor wie van wetenschap houdt.

[Tim Vercammen · Rating 4 out of 5]

Martijn van Calmthout probeert op een verstaanbare manier om de snaartheorie uit te leggen.

[Evren · Rating 3 out of 5]

Simpele maar toch ergens begrijpbare uitleg van het onbegrijpbare..