Op ʼn plaas in die ou Transvaal het ʼn man gewoon. ʼn Welgestelde boer. Hy was nooit getroud nie, maar wou graag ʼn erfgenaam hê. Hierdie is ʼn verhaal oor twee babas. Daar was die lykie van ‘n baba, wat die boervrou onder die lemoenboom uitspit, met die geroeste bloudraad om die nekkie. Die ander baba in die verhaal het wel bly leef, want daar is ʼn duur prys betaal vir die baba, met verraad op verskillende vlakke. Die toesmeer van gebeure en ongeregtighede op plase is soos die geroeste draad om die baba se nekkie, verstrengel deur die verhaallyne. Uiteindelik is daar dít wat vandag se kinders geërf het – Skandes wat toegesmeer is uit elkeen van ons se verlede – ERFSKANDES.
Trisa Hugo bedryf ʼn gastehuis in Kleinmond. Sy is ʼn skrywer, resensent en hipnoterapeut en leef bewustelik in harmonie met die mens en met die natuur. Met haar voete in die seesand en haar kop in die wolke, skryf sy stories oor gewone mense, soos syself – kortverhale in verskeie publikasies en twee romans. Die boek Oor en weer wat sy saam met Analize Viljoen geskryf het, is in 2020 benoem vir ‘n ATKV-Woordveertjie. Sy is passievol oor die menslike aard, boeke en tegnologie. Hierdie belangstellings stel haar in staat om Boekemakranka saam met Analize te bedryf. Hulle doen onder andere aanlyn-boekgesprekke, aanlyn-boekbekendstellings en podcasts.
Kleinmond is ‘n pragtige kusdorp en my werk bied my genoeg vrye tyd om kreatiewe werk te doen.
As MaanKind het ek baie vriende op die internet gemaak, en ek is dankbaar daaroor. Dit het my lewe verryk op maniere wat geen mens kan besef nie. Dit het my in aanraking gebring met skrywers en die skrywerswêreld en ek het algaande besef dat dit wat ek van kindsbeen af verafgod het, inderdaad deel is van die lewe.
Ons almal verskil, ons sieninge van mekaar en van die lewe verskil. Self is ek middeljarig, van gemiddelde intelligensie, vrou, ma, stiefma, ouma, halfpad afgetree en ek sukkel nog al my lewe met 5 kg wat ek graag sou wou verloor. As ek egter in die spieël kyk, sien ek ‘n gesonde vrou wat met haar bietjie talente gewoeker het en hard geleer en gewerk het het en haar kinders goed grootgemaak het en lekker kos kook vir haar man en die goeters doen wat ek graag wou doen my lewe lank. Ek is gesond, gelukkig en tevrede met wie en wat ek is. My lewe is vir my lekker hier by die see in Kleinmond. Die goeters wat ek doen is vir my lekker en dit sluit teken, verfwerk, strykwerk en skryfwerk in.
Dan leer ek ook graag. Ek het ‘n paar formele kwalifikasies, ‘n Honneurs in Sielkunde, ‘n Diploma in Finansiële beplanning, Sertifikate in programmering en ander diverse dinge.
Verder is MOOC’s deesdae wonderlik en ek het verskeie kursusse deur verskillende Universiteite regoor die wêreld voltooi, onder andere in Graphic Design, PhotoShop en Nutrition. Ek het onlangs my studie by die International College of Clinical Hypnosis Practitioners voltooi, om my te bekwaam as Hipnoterapeut. By die Kew Academy het ek ook 'n Diploma in berading verwerf. Die Arcane School het my ook as student aanvaar, as deel van my spirituele ontwikkeling.
Ek doen wat ek kan, met dit wat ek het, ek lewe soos ek wil, wanneer ek kan. Daarom speel ek ook, met prentjies in die sand en dansies om ‘n paal. Paalfiksheid is ‘n sport wat toenemend gewild word, veral onder jong vroue. RSG het gedink dat dit ‘n prestasie is vir ‘n 60-plusser, en my uitgevra daaroor. So ontdek ek ook toenemend aspekte van myself wat ek kan uitleef, terwyl ek kan.
Het ek nou lekker gelees hieraan! Toe ek eers begin lees het, kon ek nie ophou totdat die laaste geheim onthul is nie. Reeds met die openingstoneel het ek gevoel asof ek in Ant Vya, die eerste van vier karakters wat beurtelings fokaliseer, se kombuis staan terwyl sy haar storie vertel en skaapboud en bruinpoeding voorberei. Kosmaak, verduidelik sy, is haar manier van liefde betoon. Deur die loop van die verhaal leer die leser Vya goed ken. Dieselfde geld vir haar broer, Jannerik, hul broerskind Willem, en dié se vrou, Charien (oftewel "die merrie"). Trisa se karakterisering is uitstekend: elkeen het 'n kenmerkende stem en 'n unieke perpektief op die web van familiegeheime wat hulle - en hul voorgeslag - geweef het. Hulle word met deernis geteken, hierdie flawed mense, en die kykie in elkeen se binnewêreld gee mens begrip vir hul tekortkominge en dikwels verraderlike gedrag. Die plot het my enduit geboei en ek was BAIE beïndruk met Trisa se taalvaardigheid en geslypte skryfstyl. Erfskandes is een van die allerbeste Afrikaanse boeke wat ek vanjaar gelees het en ek kan dit ten sterkste aanbeveel.
Die verhaal van Jannerik, Vya, Willem en Charien verras en onthuts, kom sit soos ’n ongeidentifiseerde onrustigheid in jou gemoed. Die intrige is veelvlakkig, welke lae die skrywer stuk vir stuk en met geduld, afskil. Totdat jy uiteindelik die volle prentjie kry, een van leuens, onbehoorlike begeertes, trauma in kinderjare, selfs moord. Die onthullings wat kom via Vya se briewe aan haar broer, is besonder roerend. Sy is dan ook die mees komplekse karakter, wat ver sien en ’n donkerte sien kom voor enigiemand anders. Erfskandes is ’n baie geslaagde roman, beide wat betref die skryfstyl en die tegniese versorging Dit is reeds in 2018 gepubliseer, maar ek het dit nou eers te lese gekry.
Erfskandes se storie sleur jou mee, ten spyte van die feit - of dalk as gevolg daarvan - dat dit nie die tipe familiestorie is wat Sondag om die braai bespreek gaan word nie. Dit delf juis diep in die geheime waaroor families nie praat nie en baie mense eerder nie oor wil dink nie.
Die geheime en skandes wat uitkom het my kop nog vir dae daarna besig gehou want dit is die skokkende dinge wat regtig gebeur waarvan ons nie sommer lees nie. Dis ongemaklike temas wat Trisa Hugo met deernis en empatie, maar tog ook realisme, hanteer om 'n kykie te gee na waarom mense soms die dinge doen wat hulle doen.
Elke karakter fokaliseer en praat in sy of haar eie unieke stem wat nie net help met karakterbou nie, maar ook dat die leser die hele tyd weet wie aan die woord is en wat die perspektief is. Hier en daar, veral met Willem en Charien, kom die dialoog vir my 'n bietjie geforseerd voor en vloei dit nie heeltemaal so goed soos met die ander karakters nie.
Die een karakter wat ek dink kon oor die algemeen beter geskep en ontwikkel gewees het, is Charien. Ek kom nooit in haar kop in nie, en dis asof sy doelbewus "vlak" gehou word. Ek kry die indruk die skrywer hou nie van haar nie maar probeer haar steeds objektief skryf.
Wat my ook gepla het, was dat die beskrywing van die boek, in Amazon, te veel weggegee het. Ek hou nie van spoilers nie en sou die betrokke storie elemente eerder self wou ontdek in konteks. Ek het effens verneuk gevoel dat ek dit reeds weet voordat dit "gebeur" het.
Die boek is goed versorg en as daar dalk hier en daar 'n fout deurgeglip het, het ek dit gemis. Die taalgebruik is deurentyd uitstekend en weldeurdag. Die boek se sterkste punt is die storie , wat nie teleurstel nie.
Ek voel baie soos Analize - veral wat Willem en Charien betref. Maar Vya...... Sy het my hart gesteel. Ek het dele deur haar (veral haar laaste briewe) selfs twee of drie keer gelees. Sy dink en praat en skryf uit die hart. En dit was vir my die ‘magic’ van die boek: Vya se egtheid. Die res was eintlik (vir my) agtergrondmusiek. Ek gee 5/5 vir boeke wat ek sal herlees, 4/5 vir boeke wat uitstekend was, maar ek nie weer sal lees nie; 3/5 vir ‘n goeie boek met klein goedjies wat pla, 2/5 vir iets wat as ‘palet cleanser’ tussen ‘swaarder’ boeke kan dien (want dis ook nodig) en 1/5 vir ‘n boek wat nie regtig (vir my) gewerk het nie. Trisa : 3.5 vir hierdie een ! (Maar ek kry dit nie reg gewys op die sterre nie - sorry !)
Hierdie storie het my baie diep geraak. Ek het dit vir lank bepeins. Die karakters is so goed en eg uitgebeeld. Ek glo nie ek sal dit ooit vergeet nie.