مکتوب شوق : نگاهی به نامه های بیدل دهلوی

by مرتضی امیری اسفندقه, Bedil Dehlavi, بیدل دهلوی

"بی‌تردید نامه‌های «بیدل دهلوی» در راستای شناخت شخصیت بیدل بسیار حائز رتبه و مقام است. با مطالعه نامه‌های بیدل می‌توان به بعضی ناگفته‌ها از زندگی او دست یافت. از جمله این که نواب شکرالله خانه از جمله خوانین بزرگ روزگار بیدل دهلوی بوده است. خانی که به اهل ادب نه از سر تکبّر. بلکه از روی اعتقاد و اعتماد، توجّه کافی و وافی داشته است و بیدل او را معنی پناه خطاب می‌کرده است. نخستین نامه در رقعات بیدل هم نامه‌ای است به این خان. این نامه از حیث بررسی وضع چاپ و نشر آثار و روزگار بیدل بسیار مهم است. چرا که گروهی ناآشنا با لفظ و معنی باعث شدند تا بر معانی ناب و الفاظ درست ستم رفته تا آن‌جا که طلسم حیرت بیدل گم نام می‌ماند. در همین زمینه می‌توان به نوع ارتباط شاعر عارفی چون بیدل و خان صاحب معنی چون شکرالله خان پی برد. بیدل از او نه زر می‌خواهد نه سیم. به او یادآوری می‌کند حال که صاحب نظر دست آن کند که باید بکند و در راستای نشر آثار معنوی گام بردارد. کتاب حاضر نقدی است بر نامه‌های بیدل دهلوی (1054ـ1133هـ .ق.) که در نه بخش به همراه مؤخّره و توضیحی در پایان کتاب درباره نام‌ها به چاپ رسیده است."

262 pages, Hardcover

First published January 1, 2010

About the author

مرتضی امیری اسفندقه شاعر و پژوهشگر ادبیات است
او متولد ۱۳۴۵ است. اسفندقه بابت سروده‌های خود، نامزد یا برنده جایزه‌هایی چون کتاب سال، قلم زرین و کتاب فصل شده‌است.
او را از برترین نیمایی سرایان و قصیده سرایان امروز می دانند

Reviews

[حسن صنوبری · Rating 5 out of 5]

مکتوب شوق – نگاهی به نامه های بیدل دهلوی؛ گزیده ی صد و ده نامه از نامه های بیدل دهلوی است که به انتخاب و نگاه مرتضی امیری اسفندقه و همراه با توضیحات ایشان منتشر شده است. این مکتوب، یکی از چهار کتابی ست که از استاد امیری اسفندقه پیرامون بیدل دهلوی و آثار او در نشر تکا منتشر شده است.

اسفندقه نام کتاب را از این بیت زیبای بیدل (که در یکی از رقعه هایش هم آمده) انتخاب کرده است:

هیچ کس از معنی مکتوب شوق، آگاه نیست
ورنه جای نامه پیش یار، ما را خواندن است

البته این ترکیب را در شعرهای دیگر بیدل هم میتوان یافت. از جمله :

مکتوب شوق هرگز بی نامه بر نباشد
ما و ز خویش رفتن، قاصد اگر نباشد
+
ز سطر عنوانِ عجز نالی مباد مکتوب شوق خالی
ز آشیانِ شکسته بالی، پری به صیاد می نگارم