Écran total

by Jean Baudrillard

« On n’a pas le choix des événements. On n’a que celui des concepts. Mais ce choix-là, celui des concepts, il faut y tenir. Pas question que les événements vous imposent le leur – leur figure idéologique et leur mise en scène dans l’information.
À ce titre, n’importe quel événement peut faire l’affaire. Chacun enferme toute la situation à un moment donné – simplement prise dans le bluff événementiel. C’est contre ce bluff événementiel qu’il faut se battre, et chercher ce qui dans l’événement fait événement – c’est-à-dire ce qui excède toute interprétation, toute idée conventionnelle du politique et de l’histoire. Non pas ce que l’analyse peut soumettre à ses propres fins, mais ce qui lui résiste, ce qui nous est caché, ce qui louche à travers les faits. Il faut lever cet écran total derrière lequel jouent la transparence et le ressentiment, trouver le point qui fait mal, autour duquel s’articule la corruption d’un système – et qui peut être une vache folle, une grève, ou le fantôme de Mitterrand…
Il est tentant de vérifier la théorie, non pas dans ce qu’elle peut avoir de vrai, mais comme défi à la réalité, comme défi lancé à l’événement de la démentir. La chronique ne peut procéder que d’un certain nombre d’idées venues d’ailleurs, mais l’enjeu est de les mettre à l’épreuve d’une actualité imprévisible. Radicalité, subversion, simulation, illusion : comment toutes ces dimensions se nouent, s’actualisent dans notre univers, devenu pratiquement sans références, sans histoire et sans mémoire, et déjà largement immergé dans la quatrième dimension du virtuel.
Tel est le dessein de ce recueil : frayer en sens inverse avec ce qui a défrayé la chronique – un peu en deçà, un peu au-delà de la réalité – un peu en deçà, un peu au-delà de la vérité. »

J. B.

Genres: Philosophy

248 pages, Paperback

First published January 1, 1997

About the author

Jean Baudrillard was a French sociologist, philosopher and poet, with interest in cultural studies. He is best known for his analyses of media, contemporary culture, and technological communication, as well as his formulation of concepts such as hyperreality. Baudrillard wrote about diverse subjects, including consumerism, critique of economy, social history, aesthetics, Western foreign policy, and popular culture. Among his most well-known works are Seduction (1978), Simulacra and Simulation (1981), America (1986), and The Gulf War Did Not Take Place (1991). His work is frequently associated with postmodernism and specifically post-structuralism. Nevertheless, Baudrillard had also opposed post-structuralism, and had distanced himself from postmodernism.

Reviews

[Kaplumbağa Felsefecisi · Rating 4 out of 5]

Video, sanal iletişim, internet ve multimedya kaynaklarının hayatımızı ele geçirişi ve kitabın adına yakışır şekilde hayatımızdaki "tam ekran" rolüne değinmiş Baudrillard. Gerçek ve gerçekliğin bu suretlerini arasında hiçbir fark olmadığına ve ahlak, değer ve politik yargıların artık var olmadığını dile getirmiş.

[Sameth K. · Rating 5 out of 5]

Öncelikle kitabın çevirisinin çok iyi olduğunu söylemem gerekiyor. Farklı ve iddialı konuları içeren bu eserde olabildiğince sade bir Türkçeyi korumak her çevirmenin harcı değildir. Kitapta bahsedilen konuların bende bıraktığı izlenimlere değinecek olursak;

- Yazarın "Hepimiz Transeksüeliz" söylemi bugünden bakıldığında hiç de yabancı gelmiyor: Cinsel kimlikler günümüzde hiç olmadığı kadar androjen hale geliyor. İlişkilerde "eril" ve "dişil" olanın birbirinin üzerine yapışmadığı, çoğu zaman bu görevleri reddettiği ve cinsel kimlik bunalımına girdiği görülüyor. Bu bir transgender geçiş süreci. Teknolojik ve sentetik insan modeliyle birlikte gelen, toplumsal cinsiyet rollerini kökünden değiştiren, siber yeni bir model.
- Baudrillard 20. yüzyıl ekonomik süreçlerini bir virütik ekonomi olarak görür. Kabaca açacak olursak borsada yapılan spekülasyonlar, artı değerin sanallaştırılması, üretim süreçlerinin takip edilemeyecek düzeyde terörize olması ve karmaşıklaşması (burada yalnızca virütik ekonominin değil; kara paranın, kayıt dışı ekonominin, rantın ve enflasyonun da büyük payı var) ve elbette küreselleşmenin getirdiği toksik ekonomik bağlanma bu virütik yayılımın emareleri olarak görülür.
- Yirminci yüzyılın sonunda Avrupa'da bir savaş var: Saraybosna Savaşı. Kimilerine göre etnik temizlik, kimilerine göre insan haklarının öneminin yittiği, ırkçılığın maskelenmiş yüzünün Bosna harabelerinde kol gezdiği yeni dönem vekalet mücadelesi. Yirminci yüzyılın ilk yarısında Avrupa, şeffaf bir mücadele alanıydı. Diğer yarısı ise insan hakları maskesini takmış devletlerin, günahlarının kefaretini küçük aktörlere ödetme alanı haline geldi.
- Enformasyon süreçleri Baudrillard'a göre gerçeğin ırzına geçen bir yaylım ateşine dönüştü. Artık olayları ve bunların insanda yarattığı duyguları sadece medyada gördüğümüz kadarıyla, yüzeysel ve performatif biçimde yorumlayabiliyoruz. Bir trafik kazasında, pandemide ya da bir savaşta ölenlerin duygusal arkaplanı (aileleri ve travmaları) değil, sayıları önemlidir zira bunlar haber değeri taşır. Enformasyon artık hissiyat değil matematiğe vurgu yapar. Aslında bu hep böyleydi ancak görselliğin hayatın içine iyiden iyiye sızmasıyla daha çok farkına varır olduk.
- Milenyumla birlikte dünya sanal bir bombardımanın içinde yaşıyor: TV şovları, devasa reklamlar, sosyal medya algoritmaları ve virüs gibi yayılan fraktal medya uyaranları... Bu sanal kakafoni içinde tarihsel olanın algılanması şöyle dursun onun varlığı bile unutulur hale gelir. Zira sanallık araçları tarihsel olanın hayaletvari kopyalarını piyasaya süre süre zihinlerin gerçeklik algılarını yıkıma uğratmıştır.

[N.]

A pastar

[Yahya · Rating 4 out of 5]

Jean Baudrillard okumalarımda yedinci kitap oldu bu. Baudrillard ne kadar okursam okuyayım hep insanı şaşırtan bir yöne sahip. Bu kitap sanal dünyanın hayatımıza ne ölçüde etkide bulunduğu üzerine. Farklı farklı temalarda yazılar içerse de temel nokta sanallığın her alanda hayatımızı ele geçirmesi üzerine.

"Bugün, biz sanal olanı düşünmüyoruz, sanal olan bizi düşünüyor. Bizi gerçeklikten kesin bir biçimde ayıran bu algılanması olanaksız şeffaflık, bir sineğin pencere camına çarpması ve çarpınca, kendisini dış dünyadan ayıran şeyin ne olduğunu bilememesi kadar akla sığmayacak bir şey. Sinek, kendisinin uzamına son veren şeyin ne olduğunu imgeleyemez bile. Aynı şekilde, biz de, sanallığın, dünya hakkında zihnimizde tasarlanan her biçimi, sanki ona el uzatıyormuşçasına ne kadar değiştirdiğini imgeleyemiyoruz."

"Sanallık, şeylere olan her başvuruyu gizlice ortadan kaldırır ve mutluluğa benzemesinin tek nedeni de budur. Her şeyi size veriri ama aynı zamanda da, kurnazca her şeyi sizden saklar. Özne orada kusursuzca kendini gerçekleştirirken, aynı zamanda da otomatik olarak nesneye dönüşür ve panik başlar."

[Engin · Rating 2 out of 5]

Farklı konular hakkında yazılan kısa yazıların derlemesi. Bu tarz derlemeleri kendi adıma pek beğenmiyorum, aşırı özet ve yoğun oluyor. Bu kitap da onlardan biri. Neredeyse hiçbir yazıyı sonuna kadar konsantre kalıp okuyamadım.

[Yasin Ustabaş]

Yarım bıraktım.

[Xavier · Rating 3 out of 5]

Puede que no comparta muchos de los criterios subjetivos y herméticos de Baudrillard, que rayan en lo extravagante a momentos, pero hay otros que pesar de haber sido escritos hace ya varios años se muestran como bastante originales. De todas formas leer estos artículos le resultará divertido a cualquier persona interesada en el pensamiento de Baudrillard

[Farklı Lazım · Rating 4 out of 5]

If you're good enough you can write like you're thinking for proof read it.