Wie wäre es, gebildet zu sein?

by Peter Bieri

"Bildung beginnt mit Neugierde. Man töte in jemandem die Neugierde ab und man stiehlt ihm die Chance, sich zu bilden. Neugierde ist der unersättliche Wunsch, zu erfahren, was es in der Welt alles gibt. Bildung ist etwas, das Menschen mit sich und für sich machen: Man bildet sich. Ausbilden können uns andere, bilden kann sich jeder nur selbst. eine Ausbildung durchlaufen wir mit dem Ziel, etwas zu können. Wenn wir uns dagegen bilden, arbeiten wir daran, etwas zu werden - wir streben danach, auf eine bestimmte Art und Weise in der Welt zu sein. Diese Art und Weise, der Welt und uns selbst zu begegnen, ist mein Thema."

Genres: Philosophy

Audio CD

First published January 1, 2007

About the author

Peter Bieri is a Swiss writer and philosopher, who is better known by his pseudonym, Pascal Mercier.
Bieri studied philosophy, English studies and Indian studies in both London and Heidelberg.

Reviews

[Jan ☀️]

Ein kurzer Essay, der man in weniger als in einer Stunde lesen kann. Bieri befasst sich dabei mit den Themen Bildung und Sprache (sowohl einzeln als auch im Zusammenhang). Es gelingt ihm dennoch, mit einfacher, aber sehr präziser Sprache zu erklären, was es bedeutet, wenn jemand gebildet ist. Er geht auf verschiedene Aspekte dieses Begriffs ein, erklärt die Voraussetzungen dafür und betont, dass Bildung viel mehr als eine zweckgebundene fachliche AUSbildung ist.
Sehr empfehlenswert!

[Peter Boot]

Eigenlijk geen boek maar een toespraak. Online is de tekst op verschillende plaatsten te vinden, bijvoorbeeld hier: https://te.ma/art/jeu6du/bieri-schulb....

Een inspirend betoog over Bildung. Bildung omvat om te beginnen kennis van de werkelijkheid, waaronder tenminste een zin voor proporties en een zin voor precisie. Bildung omvat ook kennis van wat goede argumenten zijn en wat voor redenen je kunt hebben om ergens van overtuigd te zijn. Bildung beschermt je daarmee tegen diverse soorten kwakzalvers. Bij Bildung hoort ook historisch besef, en dus inzicht in het feit dat onze eigen overtuigingen in feite toevallig zijn: een paar landen verderop geloven ze heel andere dingen. Bildung is dus (volgens Bieri) een tegengif tegen het geloof in de minderwaardigheid van andere culturen. De Gebildete is een lezer, en wel een lezer die veranderd wordt door wat hij leest. De Gebildete neemt het gelezene in zich op, en kan daardoor beter spreken. De Gebildete kent daardoor ook zichzelf, zijn meningen, wensen en emoties. Hij weet waar deze vandaan komen, en weet ze ook te sturen: de Gebildete identificeert zich met sommige wensen en emoties wel, met andere niet, en bouwt daarmee aan zichzelf. Bildung leidt tot empathie en tolerantie. Tenslotte: de Gebildete heeft een afkeer van alles wat Bildung in de weg staat. De leugenachtigheid van reclame en verkiezingsstrijd zijn hem een gruwel.

Hier valt een heleboel over te zeggen, zoals: hoe hoogbegaafd moet je voor Bildung in deze zin wel niet zijn? (Op sommige plekken in zijn verhaal lijkt Bieri Bildung te identificeren met volwassenheid). Waarom zou Bildung automatisch tot verdraagzaamheid leiden? Als je verdraagzaam bent ten opzichte van andere culturen, zou je dan ook niet verdraagzaam moeten zijn ten opzichte van andere visies dan de jouwe in je eigen cultuurbereik (de reclames, de politici en de verafschuwde Bildungsspiesser? En in hoeverre is de Selbstbestimmung (het sturen van eigen verlangens en emoties) die Bieri ziet als onderdeel van Bildung eigenlijk mogelijk?

In eerste instantie was ik zeer onder de indruk, maar bij nauwgezette lezing vallen er toch een paar gaten in het betoog. Misschien moet ik Bieri's Das Handwerk der Freiheit lezen. (Ik krijg de indruk dat voor Bieri vrijheid en Bildung heel dicht bij elkaar liggen).

[aline]

ein so kurzer und doch so wichtiger essay über die neugierde, die freude am lernen, das bewusstsein für historische zufälligkeit. ich habe gelernt, wie wichtig es ist, sich auf die orte einzulassen, die man besucht und die literatur, die man konsumiert und die menschen, mit denen man sich umgibt. einer meiner absoluten lieblingstexte, regt zum denken an.

[Julie]

Absolute Empfehlung!