Çeviri Atölyesi

by Ülker İnce, Dilek Dizdar

“Bu kitap çeviri yapan ya da çeviri yapmayı öğrenmek isteyen ya da çevirinin nasıl bir iş olduğunu merak edenler için yazıldı.”

Ülker İnce ile Dilek Dizdar arasında, biri öğretmen biri öğrenciyken, doksanlı yıllarda başlayan, daha sonra meslektaşlık ve dostluk temelinde süren ilişki, aradan geçen zaman içinde, ikisinin sahip oldukları farklı deneyimlerin, bilgilerin ve birikimin ışığında çeviri üzerine tartışmalara, paylaşımlara zemin oluşturdu. Uzun yıllar süren bu tartışmalar da sonunda, birlikte planlanan ve yürütülen uygulamalardan damıtılarak elinizdeki kitaba dönüştü.

Çeviriyle ilgilenen herkes, bir metnin sözcüklerini ve yapılarını aktarmanın çeviri olmadığını bilir ve kabul eder. Peki, çeviri bu değilse nedir? Çeviri Atölyesi’nin yazarlarının birincil amacı işte bu soruya yanıt aramak oldu.

Edebi metinlerin yanı sıra farklı işlevlere sahip oldukları için, farklı çeviri yaklaşımları, farklı çeviri tutumları gerektiren tiyatro, film, haber metni, teknik metin çevirileri üzerinde de durulmasının nedeni bu.

Çeviri Atölyesi, konuşma dilimizi bile esir alan yanlış çevirilere rağmen bize Türkçenin aslında ifade olanakları bakımından ne kadar zengin ve güçlü bir dil olduğunu haber veren, bizleri dilimizi sevmeye, dilimize saygı duymaya davet eden de bir kitap.

Genres: Nonfiction

264 pages, Paperback

Published July 1, 2017

Reviews

[Yiğit Yavuz · Rating 5 out of 5]

Biri çok kıdemli, diğer daha genç iki üniversite hocası ve çevirmen olan Ülker İnce ve Dilek Dizdar, bu kitabı uzun yıllar boyunca verilmiş çeviri derslerinin notlarından ve deneyimlerinden derleyerek oluşturmuşlar ve ortaya çok yararlı bir eser çıkmış. Kitap çevirmenliği yapan ya da ucundan kıyısından çeviriye bulaşmış kişilere bu kitabın çok yararlı olacağını düşünüyorum. Çevirinin yolları-yordamları nelerdir, farklı türde metinleri çevirirken hangi yaklaşımları benimsemek gerekir, dilleri ve kültürleri birbirine aktarırken tuzakları nasıl savuşturmak gerekir gibi soruların cevabı, kitapta metinler ve çeviri örnekleri üzerinden yanıtlanıyor. Bu çeviriler İngilizceden Türkçeye yapılmış. Yani bu çeviri kitabı, İngilizce bilenlere hitap ediyor.

Kitabın girişinde şöyle denmiş:

“Çeviri Atölyesi, çeviriyi ince ince işlemeyi önemseyen bir kitap. Bir iş ahlakına sahip olmayan, yaptığı işe (yani çeviriye), metne, yazara, okura, dile saygısı bulunmayan birinin iyi çeviri yapamayacağını söylemeye çalışan bir kitap. Sorumluluk sahibi çevirmenlerin yetişmesini önemseyenlerce yazıldı.”

[Hikmet · Rating 4 out of 5]

Birkaç ufak tefek yoruma katılmasam da genel anlamda son derece faydalı bulduğum bir eser.

[Eren Buğlalılar · Rating 4 out of 5]

Çevirmenler için güzel bir kılavuz. İngilizceden Türkçeye yapılan çevirilerde en sık karşılaşılan sorunlar, ilk akla gelen çözümlerin yanlışlığı, meşhur 'çeviri kokusunun' sebepleri örneklerle anlatılmış. Bir türlü içinden çıkılmayan cümlelerde cevabın ne kadar yakında olduğunu görüp şaşırdım. Bir de kelimeleri bir yana bırakıp, önce yazarın ne anlatmak istediğini kendi kendine hikayeleştirme yöntemini çok sevdim.

Kitabın bölümlendirmelerini çok kullanışlı bulmadım. Kullanım kılavuzu çevirisinin ortasında edebi cümle çevirisine girmeleri gibi konudan kopan yerler var. Buna rağmen oralarda da öğreticiydi kitap. Bir de tiyatro oyunlarının çevirisi üzerine yazdıkları kimi şeylere katılmadım.

[M. Taha Tunc · Rating 5 out of 5]

Her düzeyde çeviriyle ilgilenenler için çok faydalı bir çalışma olduğunu düşünüyorum. Alt başlığındaki “tuzaklar” ifadesinin anlamını, kitabı okudukça fark ediyorsunuz. Ayrıca örneklerin ve müdahalelerin edebiyat çevirisinden kullanım kılavuzu çevirisine kadar geniş bir yelpazede tutulması, çevirinin gerçekliğine ve çevirmenin ihtiyacına uygun gözüküyor. Yazarlardan zaten söz etmeye gerek yok herhalde. Gerek Türkçe kullanımları olsun, gerekse çeviriye bakış açıları olsun beni çok etkilediler. İlgilenen herkese çok faydalı olacağını düşünüyorum.

[Baki Öge · Rating 5 out of 5]

Çeviribilimin kıdemlilerinden, herkesin 'Ülker hoca' olarak tanıdığı deneyimli, usta çevirmen ve yazar Ülker İnce ile akademik donanım ve gelişimiyle dikkat çeken bir kariyere sahip, özellikle Almanya'da ama genel olarak uluslararası çapta akademik deneyime sahip çevirmen ve akademisyen Dilek Dizdar tarafından kaleme alınmış, birçok çevirmen için 'rehber-kitap' ya da 'başucu kitabı' yapılması gereken muazzam değerli bir çalışma. Kitap, çeviribilime dair kuram-temelli/destekli görüş barındıran yazılardan tiyatro çevirisi örneklerine kadar çok geniş yelpazeden konulara parmak basan renkli bir içeriğe sahip. Lokalizasyon konusunun geniş bir başlık olarak ele alınmamasını bir eksiklik olarak küçük bir eleştiri şeklinde dile getirebiliriz ama satır aralarına baktığımızda, atölyelerden örnekleri açıklayan birçok paragrafı derin bir okumayla incelediğimizde lokalizasyon için de kullandığımız temel ilkelere o ya da bu şekilde erişmek mümkün olabiliyor. Dil bilinci ve çeviri bilinci kaygısı duyan, bu meselelere kafa yoran okurlara da son derece hitap edebilecek nitelikte bir çalışma olduğunu belirtmek isterim. Her yönüyle, beklediğimizden çok daha fazlasını okura ulaştıran bir eser olmuş Çeviri Atölyesi, önerilir.

[Saitama · Rating 5 out of 5]

Türkiye’de çeviri deninde akla gelen birkaç isimden biri Ülke Dizdar hocanın, birkaç örnek cümle ile çok önemli çeviri hatalarını çok basit şekilde anlattığı başarılı ders kitabı.

Cümleler sade görünse de temel sorunlara işaret eden önemli noktalara değiniyor.

[Zehra Uzun · Rating 5 out of 5]

Çevirmenler ve çevirmen olmak isteyenler için muazzam bir başucu kitabı.