این کتاب مثلا زیر نظر آیت الله مکارم شیرازی به روز رسانی شده و قرار بوده کتاب اصلاح بشه نسبت به سه چهار قرن قبل که علامه مجلسی نوشتن. اما کماکان پر است از مواردی که به درد این زمانه نمیخورد. در مجموع کتاب قابل خوانش و خوبی است اما حتما باید کتاب بهتری در این موضوع نوشت.
تعداد زیادی از احادیث برای من عجیب هست و فکر میکنم دلیلش فاصلهی زمانی زیاد و تغییراتی هست که در انتقال این متون اتفاق افتاده. تغییرات نه به معنای ماهوی، بلکه بیشتر نحوهی بیان و کاربرد حدیث منظورم هست. در مجموع خوب و خلاصه برای کسی که قصد نداره احادیث معصومین رو مفصل بخونه.
در حدیث صحیح از حضرت امام محمدباقر علیهالسلام منقول است که زنی آمد به خدمت حضرت رسول صلیالله علیه و آله و سلم و گفت یا رسولالله چیست حق شوهر به زن؟ فرمود لازم است که اطاعت شوهر بکند و نافرمانی او نکند... و هر وقت ارادۀ نزدیکی او کند مضایقه نکند اگرچه بر پشت پالان شتر باشد... پرسید که من بر شوهر آنقدر حق ندارم که او بر من دارد؟ فرمود که از صدتا یکی نه. آن زن گفت که قسم میخورم به آن خدایی که ترا به حق فرستاده است که هرگز شوهر نکنم (مجلسی، ۱۳۷۷: ذیل «باب چهارم، فصل ششم»، ۱۱۸-۱۱۹).
یکی از عالمان مشهور شیعه که از جانب بسیاری از همصنفان خود مورد ستایش قرار گرفته و همواره به تمجید از آثار او پرداختهاند، محمدباقر مجلسی، معروف به علامه مجلسی است. فردی که علی دشتی معتقد است تنها کتاب «حِلیَةُالمُتّقین» او برای مسموم کردن و تباه کردن افکار ملّتی کافی است.
در حدیث منقول است که هر که در خانۀ او طنبور یا عود یا چیز دیگر از آلتهای ساز یا نرد یا شطرنج چهل روز بماند مستوجب غضب الهی گردد و اگر در این چهل روز بمیرد فاجر و فاسق مرده باشد و جای او در جهنم باشد (همان: ذیل «خاتمه»، ۴۹۷).
از حضرت امیرالمؤمنین علیهالسلام منقول است که کبوتر در خوانندگی که میکند نفرین میکند بر آنها که سازها میزنند و عود و نی مینوازند... و حضرت صادق علیهالسلام فرمود بتها شطرنج است و گفتارِ باطل غنا و خوانندگیست و نرد بدتر از شطرنج است و اما شطرنج پس نگاه داشتن آن کفر است و بازی کردن با آن شرک و یاد دادنش به کسی گناه کبیرۀ هلاککننده است و سلام کردن بر کسی که بازی کند گناه است... و کسی که نظر به سوی آن کند چنان است که به فرج مادر خود نظر کند (همان: ذیل «خاتمه»، ۴۹۷).
محمدباقر مجلسی در آغاز «حلیةالمتقین»، که در قالب چهارده باب و یک خاتمه نگاشته شده است، این کتاب را اثری فارسی و مختصر از محاسنِ آداب و مکارمِ اخلاق اسلامی معرّفی میکند که با سندهای معتبر از پیامبر و اهلبیت رسالت تحریر کرده است (همان: ۱).
حضرت امیرالمؤمنین وصیت فرمود به حضرت امام حسن علیهالسلام که زینهار مشورت با زنان مکن، رأی ایشان ضعیف و عزم ایشان سست است و ایشان را پیوسته در پرده بدار و بیرون مفرست و تا توانی چنان کن که به غیر از تو مردی را نشناسند... و مردی که کارهای او را زنی تدبیر کند ملعونست. حضرت رسول صلیالله علیه و آله و سلم چون ارادۀ جنگ داشتند با زنان خود مشورت میکردند و آنچه ایشان میگفتند خلاف آن را میکردند (همان: ذیل «باب چهارم، فصل ششم»، ۱۲۰-۱۲۱).
از حضرت رسول منقول است که هر زنی که بوی خوش کند و از خانه بیرون آید پیوسته لعنت الهی بر او باشد تا بهخانه برگردد (همان: ذیل «باب ششم، فصل دوم»، ۱۷۱). و به سند معتبر از او منقول است که بهترین زنان شما زنیست که فرزند بسیار آورد و نزد شوهرش ذلیل باشد (همان: ذیل «باب چهارم، فصل دوم»، ۱۰۶).
و در حدیث دیگر فرمود که دختران باکره بخواهید که دهنهای ایشان خوشبوتر و زخمهای ایشان خشکتر و پستانهای ایشان شیرینتر است و فرزندآورندهترند (همان: ذیل«باب چهارم، فصل دوم»، ۱۰۵). و امام محمدباقر فرمود که زن آزاد را در برابر زن آزاد دیگر جماع مکن اما کنیز را در برابر کنیز دیگر جماع کردن باکی نیست (همان: ذیل «باب چهارم، فصل چهارم»، ۱۱۶).
از حضرت امام محمدباقر علیهالسلام و امام جعفرصادق علیهالسلام منقول است که حق تعالی برای زنان غیرت جایز نداشته است و از برای مردان غیرت قرار داده است زیراکه از برای مردان چهار زن و از متعه و کنیز آنچه خواهد حلال گردانیده است و از برای زن به غیر از یک شوهر حلال نکرده است (همان: ذیل «باب چهارم، فصل ششم»، ۱۱۸).
از دیگر لاطائلات، خزعبلات و مزخرفات فروانی که مجلسی در کتاب «حلیةالمتقین: زیور پرهیزگاران» نوشته است، میتوان به مطالب زیر اشاره کرد:
در حدیث صحیح از حضرت صادق منقول است که کبوتر از مرغان پیغمبران است... که هر خانهای که در آن خانه کبوتر باشد آفتی از جن به اهل آن خانه نمیرسد زیرا که بیخردانِ جن بازی میکنند در خانهای که کبوتر در آن خانه هست [و] مشغول آن میشوند و متوجه آدمی نمیشوند... و در روایت دیگر فرمود کبوتر نفرین میکند بر قاتلان جناب امام حسین علیهالسلام پس ایشان را در خانه خود نگه دارید... که مستحب است نگاه داشتن اینها در خانه (همان: ذیل «باب دوازدهم، فصل ششم»، ۴۰۰-۴۰۱).
در چند حدیث از حضرت صادق علیه السلام منقول است که تا جناب امام حسین علیهالسلام را شهید کردند جغد در روزها پیدا نمیشود و همین در شب ظاهر میشود و از آن روز قسم خورد که در آبادانی جا نگیرد و پیوسته روزها روزه میباشد و اندوهناک و چون شب میشود افطار میکند، پیوسته ناله و گریه میکند بر جناب امام حسین علیهالسلام تا صبح (همان: ذیل «باب دوازدهم، فصل هشتم»، ۴۰۸).
از حضرت امام موسی علیهالسلام منقول است که در خروس پنج خصلت از خصلتهای پیغمبران هست: سخاوت و شجاعت و شناختن وقت نمازها و بسیار جماع کردن و غیرت (همان: ذیل «باب دوازدهم، فصل ششم»، ۴۰۲).
حضرت امام رضا علیهالسلام فرمود طاوس به سبب گناهی که کرده است مسخ شده است (همان: ذیل «باب دوازدهم، فصل هشتم»، ۴۰۷). از حضرت صادق علیهالسلام منقول است که سگی که سیاهرنگ یا سفیدرنگ یا سرخ یکرنگ باشد، اینها از جناند و سگهای ابلق مسخ شدهاند از جن و انس (همان: ذیل «باب دوازدهم، فصل نهم»، ۴۰۹).
و از حضرت امام موسی علیهالسلام منقول است که حیواناتی که مسخ شدهاند دوازده صنفاند، اما فیل پادشاهی بود که زنا و لواط میکرد و خرس اعرابی بادیهنشینی بود که دویتی میکرد و خرگوش زنی بود که با شوهر خود خیانت میکرد و غسل حیض و جنابت نمیکرد... و میمون و خوک جماعتی بودند از بنیاسرائیل که در روز شنبه شکار کردند... و اما زنبور قصابی بود که از ترازو دزدی میکرد (همان: ذیل «باب سیزدهم، فصل هشتم»، ۴۳۷-۴۳۸).
مشهور میان علما آنست که [نقاشی کردن و ساختن صورت صاحب روح] حرام است... و در احادیث معتبره وارد شده است که هرکه صورتی بسازد در قیامت او را عذاب کنند (همان: ذیل «باب دوادهم، فصل سوم»، ۳۹۶). چنانکه در احادیث معتبره وارد شده است که مسابقه و گروبندی جایز نیست مگر در اسب و استر و الاغ و شتر و فیل و در تیراندازی. و در احادیث معتبره وارد شده است که حضرت رسول اسب به گرو تاختند و گرو را بر چند اوقیه نقره بستند که هر اوقیه تخمیناً بیست و یک مثقال نقره باشد (همان: ذیل «باب چهاردهم، فصل دوازدهم»، ۴۸۱).