Natuurlijk wilt u succesvol zijn. Om u daarbij te helpen geven trainers, goeroes en managementboeken veel oefen met een elevator pitch, maak uw doelen SMART en blijf heel authentiek uzelf.
Maar...waar is het bewijs voor al die succesformules?
Succesonderzoeker Richard Engelfriet (auteur van onder meer 'Zo simpel kan het zijn' en 'Hoe vang ik een rat?') komt in dit prikkelende en humoristisch geschreven boek tot een heel andere trainers, goeroes en consultants bedriegen u waar u bij staat.
Er is helemaal geen bewijs dat het zinvol is om uw doelen SMART te maken. Simon Sinek heeft zijn golden circles ('always start with why') uit zijn duim gezogen. Disruptive innovation is pure stemmingmakerij. Onderzoek waaruit blijkt dat een Unique Selling Proposition een voorspeller is van succes bestaat helemaal niet en wie geld wil uitgeven aan persoonlijkheidstests kan net zo goed naar Madame Zaza op de kermis gaan. En voor alle fans van de grootste 'ja-maar-vrije-zone' ligt in Noord-Korea.
Laat u niets wijsmaken. Succes is geen keuze. Het geheim achter succes...is nog altijd geheim. Het enige wat zeker is, is de illusie dat succes maakbaar is.
dit boek bevat schokkende teksten voor overtuigde zelfhulpjunkies.
Goeroes over 'De succesillusie':
'Ik vond de boeken van Engelfriet leuker toen hij nog in zijn comfortzone zat.' (R. Veltenaar) 'Ik mis een helder USP bij dit boek.' (H. van Wensen) 'This books lacks love, energy and authenticity. This will not awaken your Giant within.' (T. Robbins) 'Wat een vreselijk boek. We gaan dit onmiddellijk omdenken.' (B. Gunster) 'This book raises one important why?' (S. Sinek) 'Ik voorspel dat dit boek volstrekt geen invloed heeft op goeroes.' (A. Bakas) 'Een gemiste kans. Met mijn adviezen had Engelfriet zijn impact met 10% kunnen vergroten.' (B. Tiggelaar)
Ludiek en luchtig boek waarvan ik merk dat de meningen erover sterk uiteenlopen. Persoonlijk vond ik het erg vermakelijk en deed het me nadenken over een aantal zaken die ik zelf ook voor waar aannam. In het tweede deel van het boek ondermijnt de auteur aan hoog tempo allerlei praktijken en laat zelfs een aantal heilige huisjes als Smart doelstellingen, USP's en zelfs planning niet ongemoeid. Toegegeven, dààr was ik niet op voorbereid en een aantal daarvan vond ik niet grappig, omdat ik er zelf les in geef en altijd in geloofd heb. Maar net daarom is het toch een waardevol boek. Kritisch denken is gezond, hij zet aan tot grondiger onderzoek.
Kleine waarschuwing: Als je net je Insight Discovery, MBTI of Simon Sinek certificering betaald hebt word je mogelijk minder enthousiast van dit boek. 😉
Ik pakte dit boek in de hoop dat de Management Drives met hun kleuren eens stevig zouden worden aangepakt. Zodat ik me kranig kan weren in weer zo'n vreselijke teamsessie waar iedereen liever het caviahok uitmest dan dat ie het achterste van zijn tong laat zien. Dit boekt maakt de belofte deels waar. Alle modellen die vooral de HR-afdelingen zo gretig gebruiken zonder dat het effect wetenschappelijk is onderzocht worden hier kritisch onder de loep genomen. Zei ik kritisch? De auteur maakt zich schuldig aan hetzelfde vergrijp waarvan hij de bedenkers en verkopers van de modellen beschuldigt. Hij verkondigt dat het allemaal apekool is zonder zich te verantwoorden voor deze uitspraken. In zijn laatste hoofstuk veweert hij zich tegen het verwijt dat hij zo weinig bronnen vermeldt met de uitspraak dat hij wil dat we zelf op zoek gaan naar bewijzen en onderbouwingen. Daar had ik juist dit boek voor uit de kast gehaald!
Boekje dat allerlei onbewezen management theorieën debunkt. Nooit is er een valide onderbouwing (lees: randomized control trial).
Ook lekker hyperbolisch geschreven en dat zal menig fan tegen de haren instrijken (zie de 1 en 2 sterren reviews). Engelfriet stelt alleen dat er geen bewijs is en gaat ook uitgebreid in op de tegenwerping: wat dan wel? Wie stelt (zoals management goeroes doen) moet bewijzen. Engelfriet constateert slechts dat ze dat niet lukt.
Verder meldt hij meermaals dat je vooral technieken moet blijven gebruiken als je daar baat bij hebt. Alleen: er is geen bewijs dat ze werken.
Met het werk van Tetlock laat Engelfriet ook zien hoe het wel kan, met goed onderzoek bewijzen in hoeverre voorspellen werkt.
Soms gaat de hyperbool iets te kort door de bocht: ook nudging kan geen genade vinden in Engelfriets ogen. Terwijl er veel goed onderzoek is dat de kracht van keuzearchitectuur en default opties bewijst. Of is dit dan mijn pet-theory waar ik niet objectief naar kan kijken?
Erg teleurgesteld en vaak tenenkrommend. De afgelopen 20 jaar heb ik tientallen "succes" boeken versleten en honderden uren succes audioprogramma's gevolg. De laatste jaren begon ik echter steeds meer in te zien dat er enorm veel gebakken lucht tussen zit. Met name het feit dat de meeste formules zwak wetenschappelijk onderbouwd zijn.
Ik had gehoopt dat dit boek hier dieper op in zou gaan en het gevoel dat ik heb met goed onderzochte argumenten zou kunnen onderbouwen. In plaats daarvan blijf de schrijver steken aan de oppervlakte waarbij hij (voor mijn smaak) veel te populaire taal gebruikt. De argumenten die hij aandraagt hadden makkelijk samengevat kunnen worden in een magazine artikel. Na mijn mening maakt de schrijver zich hiermee schuldig aan dezelfde praktijken waar hij de succes gurus van beschuldigd.
Zo laat de schrijver bijvoorbeeld in het midden wat hij verstaat onder succes. Maar geeft hij wel aan dat hij "gelukkig zijn" als iets anders anders ziet dan succes. Zo schrijft hij:
"Even voor de goede orde: dit is nog steeds een boek over succes. Als positief denken u gelukkig maakt, ben ik de laatste die u dat geluk wil ontnemen. Ik wil het in dit hoofdstuk met u hebben over de relatie tussen positief denken en succes."
Maar wanneer je kijkt naar de definitie van succes (geslaagd zijn in wat je van plan was te bereiken) dan kan geluk er toch prima onder vallen?
Tevens maakt hij zich vaak schuldig aan cherry picking (iets waar hij de guru's ook van beschuldigd). Zo schrijft hij bijvoorbeeld over Grit:
"Vergeet intelligentie, talent of geluk: passie en doorzettingsvermogen zorgen voor succes volgens professor Angela Duckworth. Ze baseert die conclusie op basis van ingevulde vragenlijsten waarin proefpersonen aangeven hoezeer ze het eens zijn met stellingen als ‘ik maak af waar ik aan begonnen ben’."
Er zijn inderdaad verschillende kritische aantekening te maken bij de uitspraken van Angela Duckworth maar de schrijver laat het voorkomen dat haar conclusie is gebaseerd op filter dun wetenschappelijk onderzoek. In plaats daarvan zijn er tientallen onderzoeken geweest naar Grit door verschillende onderzoekers waarbij Grit een bijdrage levert aan het behalen van doelen (zij het kleiner dan Angela laat voorkomen).
Ook maakt hij zich schuldig aan verschillende drogredenaties. Zo schrijft hij:
"Het symbool is bedacht door George Gurdjeff, een slimme handelaar uit Armenië die mussen als kanaries wist te verkopen door ze geel te verven."
Door George Gurdjeff als een soort van oplichter neer te zetten (mussen geel verven), zijn dus bij voorbaat zijn andere ideeën al niet goed meer? Dit is een mooi voorbeeld van de drogreden Argumentum ad hominem (een opponent in diskrediet te brengen)
Maar ook maakt hij regelmatig de vergelijking met daklozen en kankerpatiënten alsof zij voorbeelden zijn waardoor succes nooit te garanderen is. (Drogreden: overhaaste generalisatie/wet van de kleine getallen)
Tot slot lijkt hij erg veel last gehad te hebben van gemotiveerd redeneren door zijn standpunt op basis van wenselijkheid te beargumenteren in plaats van gedegen bewijsmateriaal. Zo is zijn hele argument dat Framing tot een sprookje behoort als volgt;
"Mijn kapper (ik praat over lang geleden) had altijd zo’n bordje op de gevel: ‘Knippen zonder afspraak’. Dat betekende dat de beste man amper klanten had. Dat klinkt alleen zo negatief. Vandaar dat hij het dan met framing anders gaat noemen. Ook populair onder voetballers: ‘We hebben met 0-8 verloren, maar ik zie wel veel leerpunten in deze wedstrijd’."
Doen de onderzoeken van de Nobelprijswinnaars Amos Tversky en Daniel Kahneman wellicht een belletje rinkelen? (Thinking fast and slow/ Ons feilbare denken)
Ik ben het eens met de boodschap, maar de manier hoe hij gebracht werd had anders gekund. Het boek was vlot geschreven en er zat humor in, maar het had veel korter gekund. Het hele management sprookjesboek kun je ongeveer samenvatten in: - naam theorie - willekeurig, niche voorbeeld waarin het niet zou werken (hij geeft aan dat dit bewust was, maar omdat je 'tegenstander' het doet, betekent niet dat het een goed argument is als jij het doet) - de vraag waar het wetenschappelijk bewijs is (komt echt heel vaak terug) dit wordt vervolgens 70 keer herhaald. Misschien is het niet de bedoeling dat je ze allemaal leest, maar het wordt op het gegeven moment nog al saai. Ook vind ik de aanname dat iets niet klopt, omdat het niet wetenschappelijk bewezen is, geen goede aanname. Hij geeft zelf meerdere keren aan dat onderzoek naar succesformules nagenoeg onmogelijk is. Het betekent dus niet perse dat het niet klopt. Bij een groot deel van de management technieken kan ik mij overigens niet indenken dat ze heel veel toevoegen en ik vind ook niet dat goeroes moeten doen alsof ze bewezen succes leveren, maar nog steeds het is niet wetenschappelijk uitgesloten dat ze niet werken.
Hoewel ik niet in een succesformule geloof, vind ik dat hij alle theorieën wel heel erg de grond in boort. Aan het eind van het boek is de auteur wel iets meer van 'als het je gelukkig maakt, doe het vooral'. Maar ik denk dat je met deze schrijfstijl weinig van de goeroes echt over zal halen en alleen hun hakken in het zand heeft weten te zetten.
Het deel over de denkfouten van goeroes en waarom wij willen dat ze gelijk hebben vond ik wel erg interessant. Kortom, best wat goede inhoud, maar had wat beknopter gekund.
Meh... Het was wellicht dat ik ik met het verkeerde idee aan het boek begon. Ik wilde graag een heldere uiteenzetting van de onzin van succesformules. Hoewel de auteur de goede bedoeling heeft en ook gemotiveerd genoeg blijkt om deze onderwerpen aan te pakken, blijft hij erg aan de oppervlakte. Natuurlijk is het fijn om een medestander te hebben die zich verzet tegen de zoveelste hype. Juist dat verzet had wat steviger en beter onderbouwd gemogen. Het tegenwicht dat aan Kotter, Sinek en de verschillende kleurenduidingen van mensen op de werkvloer (oh, ja... maar je bent ook blauw) is zeer welkom en mag nog sterker. Het tweede deel van het boek vind ik erg onder de maat. Verschillende methoden en hypes worden in een paar alinea's met de grond gelijkgemaakt. Behoorlijk veel te kort-door-de-bocht; dat ziet Engelfriet gelukkig zelf ook. De leestips zijn erg welkom. Verder zit er in dit boek nogal wat herhaling van zijn eerdere werk. Goed, een leuk boekje dat wel even dienst kan doen om het management nog eens goed te laten nadenken alvorens de zoveelste goeroe naar binnen wordt gereden. Pluspunt: de auteur zegt niet dat een methode niet werkt, hij benadrukt alleen dat de relatie tussen succes en de verschillende methodes er niet is (als er een afhankelijkheid is van anderen om het succes te behalen). Ik had gehoopt op een sterker, definitiever afrekenen met de succesformules voor (persoonlijke/bedrijfs)groei.
Leuk om te lezen, soms grappig en hij breekt veel heilige huisjes van de management goeroes af. Maar soms gaat hij nogal kort door de bocht. Naar mijn mening argumenteert hij dikwijls niet genoeg zijn punt. Dat hij charlatans zoals Collins, Blachart, Sinek en zo met de grond gelijk maakt is meer dan terecht. Maar op een bepaald ogenblik gaat hij tekeer tegen "continu verbeteren". Dat is natuurlijk onzin. Een organisatie moet voortdurend uitzoeken hoe hij zijn producten beter kan maken met minder verliezen en zo kan produceren. Ook wetenschappers zoeken voortdurend uit hoe ze onderzoeken optimaler kunnen maken. Ook maakt hij 6-sigma belachelijk. Dat de methodologie op zich kan bekritiseerd worden is een open deur, maar het gebruik van statistische analyses om uw processen beter te beheersen kan je toch niet balachelijk vinden?
Als je het allemaal niet te serieus neemt is het een grappig boek dat vlot wegleest. De premisse dat het pad naar succes uitsluitend achteraf zichtbaar is, maar ook nooit reproduceerbaar is, is niet nieuw of een openbaring. Maar heel eerlijk zette het met op bepaalde vlakken aan het denken over mijn eigen aannames bij bepaalde modellen en theorieën.
Als je Richard Engelfriet hebt gelezen, kun je hele wagonladingen management- en hr-literatuur skippen. Omdat ze veel beloven maar weinig waarmaken. Humoristisch en vlot geschreven en handig als naslagwerk mocht je in de verleiding komen de een of andere hippe theorie of methodiek in je organisatie te willen implementeren.