Słowianie. Wiara i Kult

by Rafał Merski, Grzegorz Antosik

Słowianie to największa grupa etniczna zamieszkująca Europę. Na temat okresu, od którego Słowianie pojawili się na naszym kontynencie, istnieją długie spory między zwolennikami autochtonizmu i allochtonizmu, czyli teorii zasiedlenia w okresie bardzo dawnym, czy wręcz rozwinięciu się grupy słowiańskiej między innymi na naszym terenie, jak i uznanie, że Słowianie przybyli na nasze ziemie w V wieku naszej ery, zgodnie z przekazami kronikarskimi. Spory te mogą zakończyć ostatnie badania genetyczne, które dowiodły, że Polacy są narodem o największym procencie „genu słowiańskiego” wśród populacji, a historię jego powstania datuje się na dwanaście tysięcy lat wstecz. Słowianie dzielą się na trzy główne odłamy. Słowianie Wschodni, w skład tej grupy wchodzą Rosjanie, Białorusini, Ukraińcy i Rusini. W skład grupy Słowian Południowych wchodzą; Bośniacy, Bułgarzy, Chorwaci, Serbowie, Słoweńcy, Czarnogórcy i Macedończycy. W skład grupy zachodniej wchodzą; Polacy, Czesi, Słowacy, Serbołużyczanie, do XII wieku również plemiona Połabskie takie jak Obodrzyci, Rugianie, Wieleci i wiele innych, w wyniku chrystianizacji i jednoczesnej germanizacji, narody te utraciły swoją tożsamość. Mimo tego na terenach dawnych wschodnich Niemiec można spotkać wiele nazwisk o rodowodzie słowiańskim. Tematem tej książki jest sfera duchowa dawnych Słowian. Sfera kultowa, która była niezwykle piękna i bogata. Mimo wyniszczającej misji chrześcijańskiej przetrwało do naszych czasów wiele informacji na ten temat, a z każdym rokiem wiemy coraz więcej o wierzeniach Słowian. W książce tej przedstawiamy nie, pełny obraz wierzeń czy praktyk obrzędowych ale podajemy przykłady takowych. Całość tego zagadnienia jest ogromnym materiałem, a celem jaki nam przyświeca jest zainteresowanie czytelnika tematem Słowiańszczyzny, naszego wspaniałego dziedzictwa. Zapoznanie w przystępny sposób z tradycjami, które często i dziś jeszcze występują w kulturze ludowej, lub niekiedy i w życiu codziennym.

Genres: Nonfiction

124 pages, Paperback

First published January 1, 2015

Reviews

[hexensalbe · Rating 2 out of 5]

ile to miało błędów ortograficzno-interpunkcyjnych to ja nawet zliczyć nie potrafię

[Nikola · Rating 2 out of 5]

Ocena: ⭐⭐½

Książkę zakupiłam na Pyrkonowym Targu Zimowym na jednym ze stoisk. Pani zachwalała ją jako idealną na początek, kiedy chce się dopiero wejść w mitologię słowiańską. Czy miała rację?

I tak i nie.

Może zacznę od plusów. Na pewno jest to kompleksowa wiedza, która zachęca do dalszego zgłębiania tematyki. Bardzo szybko się ją czyta, dużo światła na stronie, oraz rozdziały składające się czasami z jednej kartki. Wiele cytatów i tekstów źródłowych, bardzo duży plus za bibliografię po każdym rozdziale a nie zbiorczą na końcu książki (łatwiej sprawdzić to co nas interesuje).

Książka ma jednak więcej wad. Napisana jest bardzo topornie, język jest prosty, często aż za bardzo. Mocno widoczne są błędy interpunkcyjne i gramatyczne (Serio? Imię i nazwisko pisane z małych liter?). Jeśli jest to pozycja do osób, które w mitach szukają relaksu i odprężenia, to na próżno szukać tego tutaj. Autorzy nie umieją balansować faktów historycznych z ciekawostkami, czy jakimiś interesującymi faktami na temat danego wydarzenia. Przez to książka wydaje się być sucha i bez polotu. Nie wiem zbytnio, jak ocenić tę książkę - na miano pracy naukowej, moim zdaniem, nie zasłużyła (chociaż nie odbieram Panom ich wiedzy, bo posiadają ogromną).

Podsumowując - temat jak najbardziej interesujący, będę kontynuować pogłębianie wiedzy. Aczkolwiek niezbyt polecam tę książkę. Myślę, że da się znaleźć coś ciekawszego i lepiej napisanego.

[Marta Dec · Rating 2 out of 5]

Książka „Słowianie: Wiara i Kult” R. Merskiego i G. Antosika jest merytorycznie jak najbardziej poprawna – widać gołym okiem, ża autorzy mają sporą wiedzę odnośnie religii i kultury słowiańskiej. Nie powiem, że nie dowiedziałam się z niej kilku ciekawych rzeczy, niemniej niestety dużo więcej mi się w lekturze nie podobało, niż podobało.

Przede wszystkim – niestety bardzo boleśnie widać, że jest to rzecz publikowana samodzielnie. Wystarczy otworzyć książkę na dowolnej stronie, żeby dostrzeć rzeczy typu zbyt duża i niekonsekwentna interlinia, puste strony i numery zostawiane na chybił trafił. Poza tym całość nie przeszła absolutnie żadnej korekty, a autorzy nie znają podstawowych zasad interpunkcji – w zasadzie na każdej stronie roi się od zgubionych przecinków i spacji, dodatkowych kropek, a niektóre zdania wyglądają, jakby ktoś zamierzał je podzielić, ale o tym zapomniał – nie stanowią żadnej logicznej całości. Merskiemu i Antosikowi zdarza się też pisać nazwy własne i nazwiska z małej litery oraz w kilku wersjach – niemiecki biskup Thietmar występuje też w kilku miejscach jako „Tietmar”.

Drugą rzeczą jest brak przypisów i odnośników. Co prawda autorzy dosyć często cytują - niekiedy bardzo rozległe - fragmenty różnorakich tekstów, ale równie często zdarza im się rzucać ogólnikowe stwierdzenia w żaden spoób niepoparte źródłami.

„Słowianom” przydałoby się też trochę mniej chaosu i więcej logiki w doborze tematów. Niektóre rozdziały zajmują całe półtorej strony – przede wszystkim fragmenty o demonach są potraktowane bardzo pobieżnie, a wzmianki o niektórych z nich to czasem zaledwie jedno zdanie. Nie byłam też w stanie dostrzec jakiegokolwiek klucza, wedle którego autorzy dobieraliby opisywane istoty – czasem w rozdziale wspomniane są dwie, czasem jedna, zazwyczaj niepowiązane żadnym wspólnym wątkiem.

Gdyby nie błędy, najciekawiej przedstawiałyby się fragmenty opisujące miejsca kultu – tutaj akurat Merski i Antosik popisali się szeroką wiedzą i trudno nie oprzeć się wrażeniu, że właśnie to z całej tematyki najbardziej ich interesuje. W tych fragmentach autorzy dobrali też sporo ciekawych cytatów pokazujących nie tylko same świątynie czy gaje, ale też obrzędy. Krótko mówiąc, ta książka mogłaby być dużo lepsza, gdyby ograniczyć jej zakres do tych zagadnień i nieco je uszczegółowić.

Podsumowując – plus za wiedzę, minus za chaos, brak korekty i kolosalną ilość błędów edytoryjnych. Raczej nie polecam.

[Kinga Klara · Rating 3 out of 5]

Nie miałam do czynienia z innymi książkami na temat wiary i kultu Słowian, więc nie mam punktu zaczepienia, natomiast widzę, że autorom trudno jest zbalansować ilość faktów historycznych z legendami czy po prostu wierzeniami, przez co czytelnik po chwili nie pamięta, co jest pewne z naukowego punktu widzenia, a co nie. Jak gdyby co jakiś czas wplątywano losowe fakty, które przypomniały się w danym momencie.

Przygotowując wykład na temat Słowian, mogłam użyć tekstów źródłowych, które zostały zapodane w książce, co bardzo mi pomogło. Znalazłam także ciekawe informacje na temat wierzeń i nieznane wcześniej legendy oraz zdobyłam dawkę nowej wiedzy. Niestety często musiałam korzystać z internetu, aby poszerzyć temat, który został wspomniany tylko w jednym zdaniu.

Czy kiedyś wrócę do lektury? Nie wiem, czy po prostu nie sprawię sobie innej książki, aby dowiedzieć się więcej na temat rodzimej kultury.

[pężyrka · Rating 2 out of 5]

Myślę, że całkiem ok na początek, jeśli ktoś zaczynający dopiero poznawać kulturę, wiarę Słowian, zetknie się z tą książką. Brakowało mi tu jednak czegoś więcej niż tylko cytatów z innych źródeł (równie dobrze, czytelnik mógłby porzucić tę lekturę i od razu przejść do czytania źródeł). Drażnił mnie też niespójny styl rozdziałów, miałam nieodparte wrażenie, że czytam notatnik do jakiejś grupowej prezentacji, którą jeszcze trzeba dopracować, ale źródła i zarys już jest.
Spodziewałam się trochę więcej.

[Majka · Rating 3 out of 5]

Miałam wrażenie, jakbym czytała szkic rozprawki maturalnej - dobre podstawy, świetne źródła, jednak absolutny brak refleksu. Wiele błędów interpunkcyjnych i składniowych. Zamiast rozwinąć jeden wątek porządnie, Autorzy przedstawili skrawki informacji o mnóstwie skrajnie różnych elementów, co rozumiem, ponieważ książka miała być wprowadzeniem w Mitologię Słowiańską. Nie zmienia to faktu, że znacznie utrudniło to odbiór treści.

[Chaos Kisielowy · Rating 3 out of 5]

Mimo, że książka ma 70 stron to męczyłam ją chyba z miesiąc, nic specjalnego. Dla fanów takich klimatów zdecydowania bardziej polecam mitologie słowiańska Wrony i Bobrowskiego

[Tomasz Kowalik · Rating 2 out of 5]

Naciągane i słabe.