کتاب تاریخ نقد جدید، جلد سوم اثر رنه وِلک، متفکر و منتقد ادبی آمریکایی – چک در قرن بیستم است. کتابهای مجموعهٔ هشتجلدی تاریخ نقد جدید را سعید ارباب شیرانی به فارسی برگردانده است. در جلد سوم این مجموعه، بخشی از نظریات و مباحث قرن نوزدهم بهویژه نیمهٔ دوم آن بررسی میشود؛ دورهای که آن را عصر زرین نقد مینامند. دوران ظهور «سنت بو» و «تن» منتقدان ادبی فرانسوی، «بلینسکی» در روسیه، «د سانتیکس» در ایتالیا، «براندس» دانمارکی، «متیو آرنولد» انگلیسی و…. همچنین این دوره، دورهٔ شکوفایی نشریات ادبی، رسالهها در باب آرای ادبی و کرسیهای خطابهٔ دانشگاهها و توجه ویژهٔ اساتید مطرح به نقد ادبی بود.
این جلد با نقد در فرانسه پیش از ۱۸۵۰ شروع میشود و سپس به این مبحث در کشورهای ایتالیا، انگلستان، ایالات متحده، آلمان، و بخشی از روسیه میپردازد. به دلیل حجم بالای نوشتههای انتقادی قرن نوزدهم، بخش دوم این مطالب در جلد چهارم این مجموعه گرد آمده است.
رنه ولک یکی از برجستهترین منتقدان ادبی (۱۹۹۵-۱۹۰۳) برخاسته از مکتب زبانشناسی و متنشناسی پراگ بود. این مورخ ادبی در اوایل جنگ جهانی دوم به آمریکا مهاجرت کرد و مطالعات خود را تا آخر عمر در این کشور ادامه داد. ولک آثار بسیاری دارد؛ اما شاهکار او مجموعهٔ هشتجلدی نقد جدید است که در آن نظریههای نقد را از ۱۷۵۰ تا ۱۹۵۰ بررسی، تحلیل و ثبت میکند. برای او نقد هم داوری دربارهٔ آثار و نویسندگان و به عبارت دیگر نقد حکمی و عملی است و هم اصل و اساس ادبیات، نظریهٔ ادبی، خاستگاه و نقش و تأثیر آن در زندگی و تمدن بشری مدنظر است.
بریدهای از کتاب: «فرانسه سنت بزرگ نگارش تاریخ فرهنگی را از قرن هجدهم به ارث برد. دوبونال این سنت را به ادبیات نسبت داد و آن را در تعبیر معروف خویش خلاصه کرد: ادبیات بیان جامعه است.»
Wellek's third volume of his massive History of Modern Criticism is more interesting to the current reader than the previous entries, as it tackles some problems which are relevant to this date in literary criticism and theory of art. I really enjoyed the chapter on the Hegelians as well as on Sainte-Beuve. However - and this is not necessarily a bad thing - the book is turning out as more of a history of ideas than of the personal positions adopted by each critic and I specially feel a lack of analysis of the critical works per se.