Evvelotel - Saklı

by Ayfer Tunç

Ayfer Tunç 1989'da yayınlanan ve aynı yıl Yunus Nadi Öykü Armağanı'nı kazanan ilk kitabı Saklı'nın öykülerindeki temaların ve/veya karakterlerin bir çıkış noktası oluşturduğu yeni öykü kitabı Evvelotel ile yaklaşık üç yıl aradan sonra okurun karşısına çıkıyor. Edebiyatımızda pek örneğine rastlamadığımız türden bir çalışma olan Evvelotel'in koyu öyküleri, Saklı'nın öykülerinin devamı değil; ancak, yazarın Kapak Kızı adlı romanının sonunda da vurguladığı gibi, yazarın zihninde karakterlerin yaşamayı, temaların kendini üretmeyi sürdürdüğünü gösteriyor. İlk kitabı Saklı'yı da içeren Evvelotel, Ayfer Tunç'un yapıtları içerisinde yepyeni bir doruk. Gerek çok katmanlı yapısıyla, gerek öykücülüğümüze getirdiği açılımlarla, gerek yapıtın gerçekte tamamlanmamış bir süreç olduğunu hatırlatışıyla Evvelotel, çok konuşulmaya aday.

248 pages, Paperback

Published January 1, 2016

About the author

Erenköy Kız Lisesi'nin ardından İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu. Üniversite yıllarında çeşitli edebiyat ve kültür dergilerine yazılar yazmaya başladı. Edebiyat üzerine ilk yazılarını 1983 yılından itibaren çeşitli dergilerde yayımladı. 1989 yılında gazeteciliğe başladı. Sokak dergisinde, Güneş ve Yeni Yüzyıl gazetelerinde çalıştı. 1989 yılında "Saklı" başlıklı öyküsüyle Cumhuriyet gazetesinin verdiği Yunus Nadi Öykü Ödülü'nü kazandı. 1999-2004 yılları arasında Yapı Kredi Yayınları'nda yayın yönetmeni olarak çalıştı. 2001 yılında yayımlanan Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek başlıklı yapıtı, 2003 yılında altı Balkan ülkesinin katılımıyla düzenlenen Balkanika Ödülü'nü kazandı ve altı Balkan diline çevrilmesine karar verildi. 2003 yılında Sait Faik'in öykülerinden hareketle yazdığı Havada Bulut başlıklı senaryosu filme çekildi ve TRT'de gösterildi. Aliye ve Binbir Gece dizilerinin senaryo ekibinde yer aldı.

Eserleri

* 1989 - Saklı, Cem Yayınları, 1989, Öykü
* 1992 - Kapak Kızı, Simavi Yayınları, 1992, Roman
* 1995 - İkiyüzlü Cinsellik, Altın Kitaplar, 1995, Araştırma (Oya Ayman ile)
* 1996 - Mağara Arkadaşları, Yapı Kredi Yayınları, 1996, Öykü (ISBN 978-975-3635-16-5)
* 2000 - Aziz Bey Hadisesi, Yapı Kredi Yayınları, 2002, Öykü (ISBN 978-975-3635-68-4)
* 2001 - Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek, Yapı Kredi Yayınları, 2004, Yaşantı (ISBN 978-975-0806-63-8)
* 2003 - Taş - Kağıt - Makas, Yapı Kredi Yayınları, 2004, Öykü (ISBN 978-975-0806-85-8)
* 2006 - Evvelotel, Can Yayınları, 2006, Öykü (ISBN 978-975-0706-30-1)
* 2007 - Ömür Diyorlar Buna, Can Yayınları, 2007, Yaşam Dizisi (ISBN 978-975-0707-77-3)
* 2009 - Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi, Can Yayınları, 2009, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0710-24-7)
* 2010 - Yeşil Peri Gecesi, Can Yayınları, 2010, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0712-18-0)
* 2011 - Suzan Defter, Can Yayınları, 2011, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0712-97-5)
* 2014 - Dünya Ağrısı, Can Yayınları, 2014, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0719-28-8)
* 2018 - Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, Can Yayınları, 2018, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0736-80-3)
* 2020 - Osman, Can Yayınları, 2020, Roman (ISBN 978-975-0745-52-2)

Senaryo
Düş, Gerçek, Bir de Sinema (1995)
Usta (2008)
72. Koğuş (2011)

Reviews

[Yücel · Rating 4 out of 5]

Kitap, Ayfer Tunç’un 1989 tarihli ilk kitabı Saklı (’89 Yunus Nadi Öykü Ödülü) ile bundan 17 yıl sonra Saklı’daki öykülerden türemiş Evvelotel öykülerinden oluşuyor. İki kitabın birbirini tamamladığını da söyleyebiliriz; öykülerdeki hikayelerin birçok farklılıklar göstermesinden dolayı bu iki kitabı birbirinden ayrı da tutabiliriz, tamamen okurun bakış açısına göre değişir bana göre. Eğer ki bu iki kitap birbirini tamamlar diyorsak, maalesef ilk öykülerin 2006’daki halleriyle aralarındaki tutarsızlıkları da görmezden gelmemiz gerekir (bir hikayede bahsi geçen kadın ve çocuklarının diğer öyküde ölmüş olmaları vb.).

İki kitap arasında geçen 17 yılda Ayfer Tunç’un üslup değişimini görmek açısından son derece hoş oldu. Çok büyük, çok bariz değişiklikler söz konusu çünkü. Kendisiyle yapılan bir röportajda Saklı’nın basımından sonra Dergah dergisinde Mustafa Kutlu’nun “söz ekonomisinden uzak olduğu” yönündeki eleştirisini gerçekten ciddiye aldığını görüyoruz.

Beğendiğim öykülere gelecek olursak, bir kere bu kitabı okuyun ya da okumayın, Ayfer Tunç’u sevin ya da sevmeyin ama muhakkak “ACILEZZET” hikayesini bir şekilde bulup okumanızı hararetle tavsiye ediyorum. Bunun dışında Kibir, Tevekkül, Silentum isimli öyküleri de çok beğendim.

“…birgün herkes kendisi olsun..” Acılezzet.

[Nazli · Rating 4 out of 5]

İçim şişti vallahi, hiç mi gülmeyelim yahu.

[Selin Alper · Rating 3 out of 5]

Hikaye okumayı sevmiyorum. E ben neden bu kitabı okudum. Çünkü Ayfer Tunç’u çok seviyorum.

“Allah kimseyi kimsesiz bırakıncaya kadar yaşatmasın.”

“Herkesin bir kendisi var, bir de olmak istediği kendisi.”

[Hasan Acül · Rating 3 out of 5]

Ayfer Tunç'un karakterlerini severseniz, her kitabını seversiniz. Bence bunun başlıca nedeni, aslında Tunç'un tek bir karakteri farklı karakter ile gösteriyor/anlatıyor olmasıdır. Ben "o" karakteri çok içli ve samimi bulduğum için seviyorum ve daha fazla tanımak istiyorum. Tunç da bunu yapıyor; karşıma hangi karakteri çıkarsa, "O" karakterin farklı bir yönünü görmüş gibi oluyorum ve ilgimi çekiyor.

Öyküleri çok tercih etmeyen (açıkçası tarzım değil) bir okuyucu olarak, Evvelotel ve Saklı'daki öyküleri sıradan öyküler olarak nitelemek istiyorum ancak karakterlerin her birini üzerinde konuşmaya değer buluyorum.

Ayfer Tunç'u günümüz Türk edebiyatının en başarılı ve üretken yazarlarından biri olarak görüyorum.

[Sahiden35 · Rating 4 out of 5]

Okuduğum ilk Ayfer Tunç kitabı. Edebi türler içinde öykü ve şiir benim için diğerlerinden önde olduğundan yaratıcı öyküler keşfettim ve mutlu oldum. Hem mutluluk duydum hem de besledi beni. İlk bölümdeki karakterlere, ikinci bölümde de aşina oldum. Ama asıl ikinci bölümde filizlenmiş karakterler, yani Saklı'da.
Evvelotel ise sonraki yıllarda yazılmış. Halas, Kibir, Acılezzet, Tevekkül ayrı güzel, Önemsizlik, Yüreğin Mahallesi, Serim-düğüm-çözüm ayrı.
Hiçbir hikâye Göründüğü Kadar Temiz Değildir ise sesli güldürdü beni.

Öyküler kimlikli ve yaşıyor. Daha erken okusaydım dedirtti.

[Sevinç Yıldırım · Rating 5 out of 5]

Hayat çok güzelmiş gibi bir de Ayfer Tunç okuyoruz.

[Sare · Rating 3 out of 5]

bu sefer pek benlik değildi ya

[Yasemin Kaya · Rating 5 out of 5]

Saklı adını Ayfer Tunç’un ilk basılan öyküsünden alan ilk kitabı. Ayfer Tunç Saklı’da yer alan öykülerini 17 yıl sonra yeniden ele alıp “Şimdi olsa böyle yazardım” diyerek ikinci kez kaleme alıp Evvelotel kitabını yazmış. Öykülerdeki temayı ve kişileri yeniden kurduğu da olmuş, geliştirdiği veya tamamladığı da. Sakli’daki tüm malzemeyi daha farklı ve yoğun işlemiş denebilir. Bunu yaparken de anlatımını şiirsellikten daha koyu bir kıvama taşımış. Evvelotel/Saklı kitabında işte bu öykülerin eski ve yeni halleri bir arada veriliyor. Gerçekten çok farklı bir okuma deneyimi oldu kendi adıma. Bazı öykülerinin eski, bazılarının yeni hallerini daha çok sevdim ama bir Acılezzet öyküsü -adı gibi- pek çok malzemenin ustaca bir araya getirildiği çok yoğun, buruk bir tat bıraktı geride: “Bir gün herkes kendisi olsun.”

[Brczdn · Rating 4 out of 5]

Evvelotel kısmını daha çok sevdim. Saklı bölümü biraz yoruyor akmıyor diyebilirim. Maalesef iki bölümün ayrı kitaplar olup birbirlerini tamamladıklarına kafayı taktığım için ayrı düşünemedim ve öykülerdeki karakterleri sürekli kafamda oturtmaya çalışırken yoruldum.
Bence yazar da yeni yazdığı kısmı daha çok beğenmiş ki kitabın ilk bölümüne onu koymuş. Saklı yani 80 lerde yazdığı Kısım ise ikinci bölümü oluşturuyor. Bence iki kitabın birbirinden ayrı olduğunu düşünerek okursanız daha çok zevk alırsınız.

[Gunce · Rating 4 out of 5]

Ayfer Tunç en sevdiğim yazarlardan biri ama bu kısacık öyküleri yerine tek yayımlanan uzun hikaye ya da romanlarını okumayı kesinlikle tercih ederim.
Dili her zamanki gibi çok iyi, fakat içerikler kısa kısa olmasına rağmen yoğun olunca üstüste okumak zihinsel ve duygusal olarak biraz yorucuydu.
Ayrıca bu kitap 2 bölümden oluşuyor. Evvelotel’deki öyküler 17 sene önce yazılmış Saklı’daki öyküleri bütünleyici nitelikte. Bunu bilerek öyküleri birinci kısımdan ve ikinci kısımdan üstüste okumak daha anlamlı olabilirdi. Kitaptaki sırayla okuyunca sürekli başa dönüp hatırlama ihtiyacı duydum.

[Gülden · Rating 5 out of 5]

Her öyküsü içime işliyor. Her kurgusunda içimde "çok güzelsin" derken hissettiğim bir ılıklık. Çok güzel. Bu kitabı okurken de, diğer kitaplarını okurken söylediğim gibi çokça iyi ki varsin Ayfer Tunç dedim.

İnsanın içini titreten, buruk, hep bir nebze terk edilmislik duygusu, yalnızlık duygusu, sevdiklerini kaybetmenin acısı, geçmişe dönemeyecek olduğunu fark etme sızısı taşıyan öyküler, karakterler. Ama içe işleyen. Çok güzel.

[Ezgi · Rating 4 out of 5]

Saklı, ilk olduğu anlaşılan bir metin. Yanlış ifade etmeyeyim, yine iyi, yalnızca okuduğum diğer Ayfer Tunç eserlerinden bir tık aşağıda kaldı. Zaten Evvelotel kısmı da yazarın üslubundaki evrilmeyi kolaylıkla gözler önüne seriyor fikrimce.

[Oytunla Hayat · Rating 3 out of 5]

Ve evet bu kitabı okuduktan sonra Ayfer Tunç külliyatını bitirmeme 2 kitap kaldı ♥

Ben neden Ayfer Tunç'a bu kadar takıldım sorusuna net cevabımı bu kitabın ardından verdim kendimce. Dramellalığımı besliyor, öyle güzel karakterler yaratıyor ki kirpik uçlarına kadar hayal edebiliyorum. Sımsıkı sarıyorum bazen onları, anaç damarım kabarıyor.

Bu kitaba gelirsek evet yine hüzünlere boğularak okudum ama diğerleri gibi değildi o kesin.

[Sirin Mitrani · Rating 5 out of 5]

İlk okuduğum Ayfer Tunç kitabı yanlış bir yönlendirme sonucu üçlemenin ortanca kitabı Yeşil Peri Gecesi idi. Aslında Kapak Kızı ile başlamam gerektiğinin farkına kitabın yarısına geldikten sonra vardığımdan okumaya devam ettim, hemen sonra da Osman’ı okudum. En son Kapak Kızı’nı okuduktan sonra aslında yanlış yönlendirmenin ne kadar isabetli olduğunu anladım. Zira Ayfer Tunç’un kalemi yıllar geçtikçe sadeleşmiş, farklı ağızlarda anlatılan benzer hikayeler ince bir mizah içeren akıcılığı ve kurgusu ile mükemmel metinlere dönüşmüş. Birbirleriyle bağlantılı iki öykü kitabının yer aldığı bu derleme de aynı okuma zevkini yaşattı bana. Karakterler o kadar canlı ki sanki Ayfer Tunç’un yarattığı paralel evrene yolculuk yaptım iki kitapta da...Evvelotel’deki öyküleri Saklı’yı okuduktan sonra ara ara dönüp tekrar okudum ve yazarın 17 sene önce kendini çok ciddiye alan hali ile inceden dalga geçmesine bayıldım! Ayfer Tunç ilk yazdığı öykü kitabı ile zaten çok iyi bir yazar olduğunun ipuçlarını vermiş, Evvelotel de bunun teyidi. 5/5

[ursullla · Rating 4 out of 5]

Evvelotel, Ayfer Tunç'un 17 yıl önce yazdığı Saklı kitabındaki öykülerin devamı niteliğinde. Ama Evvelotel sadece Saklı'dan 17 yıl sonra neler olmuş gibisinden bir devam kitabı değil. Aynı zamanda gerçeğe farklı bir noktadan bakış. Ayfer Tunç Evvelotel'de gerçekliği sorguluyor, hatta 17 yıl önceki kendisinin bile gerçekliğini sorguluyor. Kimi öyküde olayları başka bir karakterin gözünden tekrar görüyoruz, kimisinde hiç tanımadığımız birinin gözünden. Saklı'daki öykü, Evvelotel'deki öykünün içindeki bir öykü oluyor bazen. Bazen de Saklı'da anlatılanlar tamamen yalan oluyor, Evvelotel'de gerçeğin kendisiyle yüzleşiyoruz. Öyküler sizi karakterin duygu dünyasına alıp götürüyor. Yalnızlık, huzursuzluk, karamsarlık gibi birçok duyguyu hissedebiliyorsunuz. Özellikle Saklı'da şiirsel bir anlatım var. Evvelotel'de ise birçok şey yerli yerine oturuyor.

Kitaptaki ilk 5 öykü çok güzeldi. Kibir, Halas, Acılezzet en beğendiğim öyküler, çok etkileyiciydi. Ayfer Tunç, Serim-Düğüm-Çözüm'de ise tamamen 17 yıl önceki kendisini eleştiriyor. Bu öyküyü de oldukça ilginç buldum. Son 3-4 öyküyü ise çok beğenmedim.

Kitabı okurken önce Saklı'dan bir öykü, sonra Evvelotel'den bir öykü şeklinde okumanızı öneririm. Öykü severlerin kaçırmaması gereken bir kitap. Saklı'daki öykülerin Evvelotel'deki karşılıkları şu şekilde:
-Saklı - Evvelotel
-İhtilaller Neye Benzer - Kibir
-Yaşadığımız Yerler - Halâs
-Önemsizlik - Acılezzet
-Ay bakıyor - Hiçbir Hikaye Göründüğü Kadar Temiz Değildir
-Mozart'ın Son Zartı - Doğru
-Su - Yanık Taşlar
-Silentium - Tevekkül
-Yüreğin Mahallesi - Serim Düğüm Çözüm

Son olarak:
"Bir gün herkes kendisi olsun."

[okumadan_olmaz · Rating 5 out of 5]

yfer Tunç, ilk öykü kitabı Saklı'daki şiirsel dilden ve öykülerin yeterince detaylandırılmamış olmasından dolayı yıllar sonra rahatsızlık duyar ve kendine göre bu acemilikten kurtulmak için Saklı'da yer alan öyküleri üstkurmaca tekniğiyle yeniden yorumlamak için kolları sıvar.
Bazı öyküler, hikayedeki başka bir karakterin anlatıcı rolünü üstlenmesiyle yeniden yazılır. Bazılarında ise karanlık noktalar aydınlatılır, düğümler çözülür. 17 yıl sonra çıkan Evvelotel ile ile Saklı arasındaki öyküler arasında güçlü bir bağ kurulur.
Kırgınlıklarının gölgesinde, hayattan alacağı olduğuna ve kaybedecek birşeyinin olmadığına inanan insanların hikayeleri yine Ayfer Tunç’un büyülü kalemiyle hayat bulmuş.
Kitap aslında 4 farklı şekilde okunabilir. Bir öykü Evvelotel'den bir öykü Saklı'dan şeklinde, önce Evvelotel'deki öykülerin tamamı sonra Saklı'daki şeklinde ya da bu iki durumun tam tersi şeklinde.
Eğer ben yeniden okuyacak olsam önce Evvelotel'den sonra Saklı'dan birer öykü okuyacak şekilde ilerleyerek önce geliştirilmiş ve detaylandırılmış versiyonu sonra da ilk yazılmış ve duygusal anlamda daha yoğun işlenmiş öyküleri okurdum.
Ayfer Tunç'un bu kitapta yer alan öykülerde yaptığı değişim kendisine bir kez daha hayran olmamı sağladı. Bu kitap, muhteşem bir yeteneğin özgün bir ürünü...Türk öykücülüğü adına gurur duymamız ve okumamız gereken bana göre eşsiz bir kitap.

[Ece · Rating 3 out of 5]

Önerilerde de söylendiği gibi önce Saklı sonra Evvelotel'deki hikayeleri okudum. Aralarında yaklaşık 15 sene fark olan bu iki kısımdan görebiliyoruz ki Ayfer Tunç hikayeciliğini geliştirmiş, sonradan yazdığı Evvelotel daha güzel bir dille örülmüş. Saklı'daki dilini biraz zorlama buldum, yalan söylemeyeceğim. Belki ben o kafa yapısında olmadığımdan, daha somut hikayeleri tercih ettiğimden.

Sonuç olarak Ayfer Tunç okumak istiyorum diyen birine önereceğim ilk kitap bu olmazdı ama diğer kitaplarını okuyanlar için bu kitap yazarın nasıl geliştiğini görmeye güzel bir örnek.

[Sinem · Rating 5 out of 5]

çok güzel be. Önce Saklı'yı sonra Evvelotel'i okumak lazım. biraz Masumiyet ile Kader ilişkisi gibi. Kader Masumiyet'in bir sahnesinden çıkıp filme dönüşmüştü, bunda biraz daha farklılıklar ama mantık olarak çok benziyor. kadın Saklı'da yazdığı öyküleri Evvelotel'de başka bi açıdan başka karakterlerin ağzından bir daha yazmış. fikir süper, uygulama da bir o kadar şahane. Ayfer Tunç'un okuduğum 3. kitabı, pişman etmedi çok şükür.

[booksofAhu · Rating 4 out of 5]

Evvelotel'deki hikayeleri daha çok sevdim ben. Bir de her iki kısımdaki bağlantılı hikayeleri arka arkaya okumuş olmayı, bir bölümü bitirip diğerine geçerek okumaya tercih ederdim.

[Pinar Erdur · Rating 2 out of 5]

Yazarın ilk kez bir kitabını çok zor okudum.Anlatım çok ağır geldi.Ayfer tunç diğer kitaplarını su gibi bitirmiştim.

[Elif Nur · Rating 5 out of 5]

Kolay anlatılacak ve kolay anlaşılır metinler işlenmemiş. Zor konular ve çarpıcı cümleler var. Tabiri caizse en naif konuyu bile anlatırken okuru yumrukluyor. Okuduğum öykülerde genel olarak bunu gördüm. Umut arayan, hayat veren cümleler azınlıkta. Gerçeği vurucu bir üslupla okumaya meyiliniz varsa muhakkak tavsiye ederim. Fakat eser beni duygusal olarak ciddi anlamda yordu. Bundan rahatsız mıyım, hayır :). Seviyorum polyannacılık oynamayan yazarları. Fakat tekrar etmemde yarar var, herkesin okuyabileceği konuları içermiyor. Ama ben iyki edindim ve iyki okudum. Ayfer Tunç artık kitaplığımda yer edecek, dikkatle okunacak yazarlardan biri.

[Sıla]

Ayfer Tunç'un deyimiyle kendisinin en iyi kitabı. Daha çok satan ve daha popüler kitaplarını okuyan herhangi bir okuyucudan ziyade gerçekten kendi izini takip edenlerin Evvel Otel'i bulabileceğini söylemişti bir söyleşisinde.

Kitap farklı öykülerden oluşuyor. Öykülerin kısa olmasından dolayı derinleşemeden, olayların içine giremeden bitme korkusu yaşatmadan okutuyor kendisini.

[Betul Pehlivanli · Rating 4 out of 5]

Ne yazsa okurum dediğim yazarlardan biri olunca birçok kitabını okudum.Elimde kalan son üç kitabından biri buydu.Öykülerdeki kasvetli hava ilk başta biraz bunaltsa da;sonra akıp gitti.Öykü yazmak cidden başlıbaşına büyük bir iş bence.Sınırlı sayıda sayfada bunca duyguyu bu denli vurucu bir şekilde anlatmak ve bunu başarabilmek takdire şayan.

[yonca.reads · Rating 3 out of 5]

Keşke sırayla okusaymışım hikayeleri. Okurken beyin yanması geçirdim. Kitabın başını sonunu tekrar iyice inceleyince aralarındaki ilişkiyi anladım ve biraz da araştırınca bir Saklı’dan bir Evvelotel’den şeklinde okunması daha iyi olurdu ve daha yüksek olurdu notum diye düşünüyorum…

[Tuva S. · Rating 2 out of 5]

Okuyuculara naçizane tavsiyem ilk başta Saklı kısmından ilk hikayeyi okuyup sonrasında Evvelotel'den ilk hikayeyi okuyacak şekilde bir Saklı'dan bir Evvelotel'den okumaları. Hikayeler bağlantılı olduğundan olay örgüsü bu şekilde daha anlaşılır oluyor.

[Ilke · Rating 5 out of 5]

Sizi anlıyorum gülümsemesi belirdi yüzünde, kim kim olduğunu belli etmek ister ki gülümsemesi, hepimiz başka biri değil miyiz başkalarının yanında gülümsemesi…

[Nihal · Rating 3 out of 5]

Ayfer Tunç'un diger kitaplarindan oldukca farkli bir anlatima sahipti. Sanki farkli bir yazarin kitabini okuyormus gibiydi. Ama yine de karakterler ve oykulerin bir cogu okunmaya degerdi.

[Mert Hasgoren · Rating 1 out of 5]

Evvelotel fena değildi fakat saklı tam anlamıyla sayıklamalardan oluşan öykülerle dolu, nesine ödül vermişler anlamadım.

[Gulcin · Rating 4 out of 5]

Evvelotel hikayeleri Sakli hikayelerinden daha iyi. Bu arada Kapak Kizi ve Osman'in oncullerini bu hikayelerde cok guzel surebiliyoruz.

[İpek Cebeci · Rating 5 out of 5]

İlk Ayfer Tunç okumamdı... Bir dahakine hazırlıklı geleceğim, muhteşem bi lezzet :)