Песня пра зубра

by Mikołaj Hussowczyk, Jazep Siemiažon (Translator)

Мікола Гусоўскі - адзін з буйнейшых паэтах эпохі Адраджэння. Яго паэма "Песня пра зубра" - цудоўны сплаў лірыкі і эпасу - з'яўляецца выдатным помнікам літаратурнай спадчыны і духоўнай велічы ўсходнеславянскіх народаў.

Genres: Poetry

71 pages

First published January 1, 1523

Reviews

[Ярослава]

Продовжую читати білоруську літературну класику, дійшла до латиномовної класики доби Ренесансу.
Микола Гусовський входив до складу дипломатичної місії ВКЛ при дворі папи Льва Х і отримав завдання написати поему про полювання на зубрів. Заодно написав про все: про ВКЛ як останній бастіон захисту землі християнської проти турків, про те, як уявляє роль доброго правителя, і про ВКЛ як доброго торгового партнера для решти Європи ("Тут і сасновыя бёрны, і бруссе, і кроквы, / Дуб на шалёўкі — купляй і будуйся, бязлесны"). Потім передарував поему Боні Сфорці з тим, щоб вона зайнялася промоцією креативного класу перед своїм чоловіком, королем Сизізмундом, бо дуже креативний клас бідує: "Гэтым самым жадаю я не так палепшыць сваё становішча, як пракласці шлях вучоным мужам, каб і яны табе свае творы паднеслі. I каб ты, найвучонейшая княгіня, узважыла іх здольнасці і нараіла свайму яснавяльможнаму мужу, які абавязаны больш мець часу для вядзення войнаў, чым для чытання кніг, тых, каго палічыш найбольш таленавітымі. Бо бачу я з найвялікшым для сябе жалем і, зразумела, з пэўнай стратай для дзяржавы, што славуцейшыя сэрцы зусім не паважаюцца. Яны з-за матэрыяльнай нястачы і беднасці цалкам не могуць сябе праявіць". А держава-бо, як відомо, тримається не тільки на армії, а й на культурній політиці: "Дзяржава абапіраецца больш на мужнасць духу, чым на сілу цела, пра што сведчаць як грэкі, так і рымляне. Іх магутнасць квітнела найбольш тады, калі расцвіталі навукі. А як толькі пачалі нікнуць таленты, сілы іх згаслі, а з заняпадам апошніх абрушылася іх дзяржава і ўсталявалася рабства. Таксама і ў нас".

Я ніколи особливо не читала літературу доби Ренесансу, тому дуже прикольно побачити очима ті риси, які знаєш тільки в переказах. Тут і закликання музи, що взорується на античні зразки: "О, праявіся з-пад раскі вадой жыватворнай / I ўскаласі мае першае семя на добрае племя! / Тут, на зямлі апенінскай, якую ніколі / Бачыць не бачыў, прашу цябе, Муза, аб гэтым". І топос скромності, де автор розповідає, що з пером на стрілах він добре дає собі раду, а от з пером для письма йому тєжко: "Як жа мы з вамі згаворымся, лёгкія пёркі? /  Мне, прызнаюся, шчэ змалку ваш голас знаёмы / У звоне стралы, на якой вы былі апярэннем, / А на паперы павінна пачацца размова / Іншага тону — такая размова лясная, / Каб зараўлі ў ей звяры, разгарэліся бойкі / Не на жывот, а на смерць і раіліся стрэлы. / Цяжка мне справіцца з вамі, не тое што з тымі". І прохання Діви Марії про заступництво: "Маці ж прыгорне крывінку сваю і суцешыць. / Ты — наша маці-заступніца, мы — твае дзеці, / Крыўдзяць, цкуюць нас і ганьбяць — утры нашы слёзы". І т.д., і т.і.

Ну і ще там є просто дуже красиві порівняння, наприклад: "Вось ён — бізон ваш, што ў нас называецца зубрам! / Масці паджарай, як мешанка бурай і чорнай, / Быццам з вякоў у вякі пераходзіў праз горны / I гартаваўся, сабраўшы адценкі стагоддзяў".
 

[ouliana · Rating 3 out of 5]

я ведала, што не зразумею тэкст шаснаццатага стагоддзя, і я насамрэч не зразумела яго. прыемна не памыляцца:)