Το 1913 ο Ελευθέριος Βενιζέλος βρίσκεται στο Λονδίνο για μια συνδιάσκεψη με τους αντιπροσώπους των βαλκανικών κρατών μετά τους Βαλκανικούς πολέμους. Μια συνωμοσία εξυφαίνεται για τη δολοφονία του από τη βουλγαρική συνωμοτική οργάνωση "Κ.Κ.Κ.". Ο Σέρλοκ Χολμς καλείται να διαλευκάνει την υπόθεση και να σώσει τον Έλληνα πρωθυπουργό. Η ιστορία διαδραματίζεται λίγους μήνες πριν από τη δολοφονία του αρχιδούκα Φερδινάνδου της Αυστρίας στο Σεράγεβο από μέλη της φιλοσερβικής οργάνωσης "Μαύρη Χειρ" και την έναρξη του Α' Παγκοσμίου πολέμου. Εννέα χρόνια μετά τη φανταστική απόπειρα κατά του Βενιζέλου, στο Λονδίνο, θα οργανωθεί το 1922 μία πραγματική απόπειρα κατά του Έλληνα πολιτικού στη συνδιάσκεψη της Λωζάννης, με βουλγαρικό δάκτυλο. Στις 19/12/1913 δημοσιεύτηκε στο εβδομαδιαίο περιοδικό ποικίλης ύλης Ελλάς η πρώτη ανυπόγραφη συνέχεια ενός εκτενούς αφηγήματος υπό τον τίτλο "Ο Σέρλοκ Χολμς σώζων τον κ. Βενιζέλον" και με υπότιτλο "Από τα νεώτατα κατορθώματα του Σέρλοκ Χολμς". Ολοκληρώθηκε σε εικοσιπέντε συνέχειες στις 13/3/1914. Ο συγγραφέας είναι προφανώς Έλληνας. Σύμφωνα με τις έως τώρα μελέτες, πρέπει να θεωρήσουμε με αρκετή βεβαιότητα το εκτενές αφήγημα "Ο Σέρλοκ Χολμς σώζων τον κ. Βενιζέλον" ως το πρώτο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα, τόσο λόγω έκτασης όσο και λόγω θεματολογίας. Η έκδοση αυτή μπορεί να θεωρηθεί "ιστορική". Πραγματοποιείται ακριβώς εκατό χρόνια μετά την πρώτη του δημοσίευση και απέχει λίγους μήνες από μια άλλη επέτειο, τα εκατό χρόνια από την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου. Το κλίμα των διεθνών σχέσεων, όπως διαμορφωνόταν λίγο μετά τη λήξη των Βαλκανικών Πολέμων και λίγο πριν από τον Μεγάλο Πόλεμο που άλλαξε τον κόσμο και τα Βαλκάνια, αποτυπώνεται στο εν λόγω μυθιστόρημα, σε γλαφυρό κλεψίτυπο ύφος Κόναν Ντόυλ, γεφυρώνοντας το αστυνομικό αφήγημα του τότε με το σημερινό, δίνοντας ταυτόχρονα τροφή στη σύγχρονη ιστοριογραφία της εποχής.
Books can be attributed to "Anonymous" for several reasons:
* They are officially published under that name * They are traditional stories not attributed to a specific author * They are religious texts not generally attributed to a specific author
Books whose authorship is merely uncertain should be attributed to Unknown.
Φυσικά είναι ανεπιεικές να μπει κανείς σε διαδικασία σύγκρισης του με τις αυθεντικές περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς που έγραψε ο Άρθρουρ Κόναν Ντόυλ. Εδώ η υπόθεση είναι λίγο "παιδική" και αναμενόμενη θα έλεγα. Ωστόσο σαν ιδέα (να συναντηθούν σε μια ιστορία ο Σέρλοκ Χολμς με τον Ελ. Βενιζέλο) και σαν συγγραφική προσπάθεια είναι πολύ ιδιαίτερο και ευχάριστο! Και το ότι είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα, το κάνει τόσο υπέροχο!!!
Από τα πιο χαριτωμένα βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ! Η γλώσσα (είναι γραμμένο το 1913) είναι σκέτη απόλαυση. "Ενώ αφηγείτο αυτά ο Σέρλοκ Χολμς, ήνοιξεν η θύρα και ο υπηρέτης μας εκόμισε το τσάι. Εσερβιρίσθημεν. (...)-Αλλά, φίλτατε Σέρλοκ, πώς εξηφανίσθητε απο το ´Αυτοκρατορικόν´ ξενοδοχείον; Πώς εφύγατε χωρίς να βγήτε απο την θύραν του; Αυτό για εμέ είναι μυστήριον."
Έχει ενδιαφέρον να φανταστούμε ότι κάποιος εκείνη την εποχή τοποθέτησε το δίδυμο Χολμς / Ουότσον στα ελληνικά εδάφη. Όπως γράφει και ο εξαιρετικός Αποστολίδης στην αρχή, το μυθιστόρημα έχει ιστορική αξία, γιατί αντικατοπτρίζει το κλίμα της περιόδου. Ήταν ένα χρονικό σημείο που γίνονταν τακτικά απόπειρες, συχνά πετυχημένες, δολοφονίας εγκεκριμένων πολιτικών προσώπων. Εξού και αρκετά αργότερα από τη συγκεκριμένη συγγραφή, έγινε όντως απόπειρα δολοφονίας του Βενιζέλου. Για όλα αυτά, μπορεί να συγχωρήσει κάποιος στον ανώνυμο συγγραφέα το ότι προσπάθησε να μοιάσει στη γραφή του Κόναν Ντόιλ αλλά και την απλοϊκότητα / προβλεψιμότητα που είχαν κάποια σημεία. Αυτά δεν αναιρούν την πρωτοτυπία του στην ελληνική γλώσσα.
Πρόκειται για ιστορία που δημοσιεύτηκε σε 25 συνέχειες το έτος 1913 στο εβδομαδιαίο περιοδικό Ελλάς με υπότιτλο "Από τα νεώτατα κατορθώματα του Σέρλοκ Χολμς". Προφανώς δεν γράφτηκε από τον ίδιο τον Doyle, αλλά από Έλληνα, με πιθανότερη την εκδοχή να το έγραψε ο διευθυντής του περιοδικού Ελλάς, Σπύρος Ποταμιανός. Θεωρείται πλέον το πρώτο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα που γράφτηκε ποτέ. Κι εδώ τελειώνουν οι παιάνες μου για το βιβλίο. Σχεδόν ολόκληρο το πρώτο μισό του βιβλίου αποτελείται από ιστορίες του Doyle, συρραμένες την μία πίσω από την άλλη, π.χ. μήνυμα που βρέθηκε στην κοιλιά μίας χήνας, επίσκεψη του Watson σε έναν τεκέ για να περιμαζέψει τον γείτονά του, συμπεράσματα από ένα καπέλο κλπ., καθώς η πρακτική της δημιουργικής παρέμβασης στην "μετάφραση" ανθούσε σε ιστορίες που δημοσιευόταν στον έντυπο τύπο της εποχής. Για τον αμύητο στις ιστορίες του Holmes το πιθανότερο είναι να περάσει απαρατήρητο, ίσως και να φανεί ενδιαφέρον, αλλά σίγουρα βγάζει μάτι με άσχημο τρόπο για όποιον έχει διαβάσει τις αυθεντικές ιστορίες. Το δεύτερο μισό είναι σαφώς πιο πρωτότυπο (και με ένα πολύ έξυπνο hint και για την δολοφονία του Βασιλέως Γεωργίου στο φινάλε) και αρκετά κοντά στο πνεύμα του Doyle, παρότι έχουν ξεφύγει από τον συγγραφέα κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με τους χαρακτήρες (π.χ. η έλλειψη της Mrs. Hudson). Πρόκειται πάντως για μία πολύ σεβαστή προσπάθεια, ειδικά για την εποχή που γράφτηκε, αλλά δεν θα την χαρακτήριζα και το καλύτερο pastiche του ήρωα που έχω διαβάσει.
3 αστεράκια καθαρά για ιστορικούς λόγους!! Πρόκειται για το πρώτο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα! Και μαθαίνει κανεις πολλά για το τι σκέφτονταν αρκετοί Έλληνες τότε για τους γείτονες μας.. (το βιβλίο γράφηκε κατά την διάρκεια των Βαλκανικών) Πέραν αυτού, σε αρκετά σημεία με κούρασε. Αντιγραφή και επανάληψη μοτίβων..