Ela Gözlü Pars Celile

by Osman Balcıgil

Osmanli'nin en guzel kadinlarindandi. Saray ressami Fausto Zonaro'nun rahleyi tedrisinden gecti. Paris ve Roma'da egitim gordu. Adini resim sanatina altin harflerle yazdirdi. Padisah hafiyeleriyle, Balkan cetecileriyle, Ittihat ve Terakkicilerle bogustu... Korku nedir hic bilmedi! Gonlunu kendinden dort yas kucuk olan Yahya Kemal'e kaptirdiginda evliydi, iki cocugu vardi. "Ela gozlu pars" diye siirler yazdi unlu sair onun icin. Guzel kadin, hayatinda ilk kez bulutlarin uzerinde uctugunu dusundu. Aski ugruna esini, evini terk etti! Maalesef, onu tasiyabilecek buyuklukte bir yurege sahip degildi sair. Onu yari yolda birakti, sivisip kacti. Cok uzuldu, kahroldu ama yikilmadi ela gozlu pars. Ayni cocuk iki kere dogurulabilir mi? Dogurdu Celile! Oglu Nizim Hikmet yirmi sekiz yillik hapis cezasinin on ikinci yilinda olum orucuna baslayinca, bir panter gibi ileri atildi ve buyuk sairi, olumun kiyisindan cekip aldi. Bir solukta okuyacaksiniz. Tipki oteki Osman Balcigil romanlarini okudugunuz gibi...(Tanitim Bulteninden)Ince Sayfa 416Baski 2016 Sayfa 341Baski 2016 Destek Yayinlari

Genres: Biography, Roman, Turkish Literature, Audiobook

416 pages, Paperback

Published January 1, 2016

About the author

Osman Balcıgil d. 10 Temmuz 1955, İstanbul),gazeteci, televizyoncu, yazar.

Ulusal gazete, dergi ve televizyonların haber bölümlerinde muhabir, editör ve yönetici olarak uzun yıllar çalıştı (1977-2000). O dönemde yaptığı araştırma, yazdığı yazı ve televizyon programlarıyla pek çok ödüle layık görüldü. Latin Amerika’da yaptığı çalışma 1988 yılında Gazeteciler Cemiyeti tarafından yılın röportajı olarak seçildi. Gazetecilik ve televizyonculuk yaşamını 2000 yılında noktalayan Balcıgil'in son çalışması (2016 Mart)) bir roman ve Ela gözlü pars: CELİLE adını taşıyor. Yazarın, ilk altı romanının ismleri Ters Kanatlı Şahin , Bilginin Efendisi , Zerdüşt'ün Sırrı, Dante'nin İstanbul Cehennemi, Pisagor Tepkisi, Mason Locasında Aşk ve Kılç., 53. Risale.

Reviews

[Sirpalli · Rating 4 out of 5]

Çok begenerek okudum Celile Hanim'in hayati üzerinden Nazim Hikmet'in hikayesini. Ayni zamanda çok da degerli bilgiler edindim Cumhuriyetin ilk yillarina ve Osmanlinin cöküsünün ayrintilarina dair..

[Sleepyengineer · Rating 2 out of 5]

Ayın ikinci kitabı. Gene bir Türk yazar gene hayal kırıklığı... Güzel bir şekilde içine alarak başlamıştı oysa ki. Kitapta o kadar fazla; "güzel kadın", "ela gözlü pars", "yaşlı adam" bıdı bıdı geçiyor ki iki cümleden biri bu sıfat tamlamaları olunca gerildim olaya kendimi veremedim. Bir de gelecekten haber verircesine yazması. ".... az sonra olanlardan haberi olacaktı güzel kadının" devamında hemen anlatıyorsun zaten ne gerek var bu kadar bıdı bıdıya. Her şeye de aklı kesiyor maşallah Celile'nin ne ön görülü kadın(!). Leylim Ley'i okuyarak Ahmed Arif'ten soğuduktan sonra bunu da okuyarak Nazım'dan da soğudum(zaten herkesi şıpsevdi gibi sevmesinden ötürü aramız pek iyi değildi). Sen o kadar dik kafalılık yap ortalığı karıştır masum ayaklarına yat. Yahu memleket zaten Cumhuriyet'e yeni geçmiş komünizm aşılama sevdası ne?
Velhasılı kelam olduramadık. Mart sonuna kadar Türk Edebiyatı'ndan bir eser okumayı düşünmüyorum çok haşır neşir oldum, çok fazla aynı döneme maruz bıraktım kendimi belki de bu yüzden olduramıyorum. Osman Balcıgil'in Sabahattin Ali ile ilgili olan kitabı Yeşil Mürekkep'e de şans vereceğim seversem devam ederiz.
Sağlıcakla ve güzellikle kalın.

[Nihan Jackson · Rating 2 out of 5]

Dili basit ve surekli tekrarlar bir yerden sonra kitaptan sogutuyor. Genel gecer bilgiler uzerine yazilmis icinde pekte bilmedigim aman aman birsey yoktu.

[Zeynep T.]

DNF (did not finish). 420 sayfalık kitabın 278 sayfasını okudum, devam etmeyeceğim. Karşılaştığım en sıkıcı biyografi çalışması diyebilirim. Hikayeleştirme tekniği kullanılarak Nazım Hikmet'in annesi, Osmanlı'nın ilk kadın nü ressamı, sevgilisi Yahya Kemal'in ela gözlü pars olarak tanımladığı Celile Hanım'ın hayat hikayesi anlatılmış. Ayşe Kulin'in kitaplarına benzer bir hava var. Fakat Ayşe Hanım bu türde çok daha başarılı.

Anlatım dili dümdüz. Metin, Celile Hanım'ın hayat hikayesini googledan araştırmış olsaydınız elde edeceğiniz bilgilerin üzerine özel bir şey katmıyor. Yazar Osmanlı dönemini kendi siyasi görüşü doğrultusunda tarih dersi verir gibi yazmış.

Celile Hanım hakkında hiçbir bilginiz yoksa ilginizi çekebilir belki. Bunun dışında önerebileceğim bir kitap olduğunu düşünmüyorum.

[Banu Altunbas · Rating 4 out of 5]

Cok akici bir dille yazilmis, yakin tarihimizdeki cok onemli bir sairimizin annesinin cok etkileyici hayat hikayesi. Hizla okunup biten bir guzel kitap!

[İlhanCa · Rating 5 out of 5]

Dili yine çok basit bir eser. Ama konusu ilgimi çektiği için bir solukta biten kitaplar arasına girdi Celile..

Bugüne kadar hep Nazım Hikmet'in hayatını okudum..Şimdi annesinin hayatına göz atma şansım oldu..

Nazım Hikmet'in çocukluğundan itibaren hem döneminin Osmanlı yıllarını hem Yeni Türkiye'yi hem de annesinin kendi yaşamını okuyorsunuz..

[Gunce · Rating 3 out of 5]

Nazım Hikmet’in annesi, bir dönem Yahya Kemal’in sevgilisi, Osmanlı’nın ilk kadın nü ressamı Celile Hanım’ın hikayesini oldukça akıcı bir anlatım ile aktarmış Osman Balcıgil. Çok derin bir tarihi roman olmasa da merak ettiğim kişilere ve döneme dair keyifle okuduğum bir kitap oldu.

[Beril Oğuz · Rating 5 out of 5]

Bir solukta okudum...

[Denizzz · Rating 4 out of 5]

Cok sürükleyici ve rahat okunan bir kitap oldu benim icin.Nazim Hikmet'in siirlerini sevdigimden, kitapta rastladigim her siir benim icin hos bir sürpriz oldu.hangi sartlarda,hangi olayin pesinden yazildiklarini okumak hosuma gitti.Bu kitabi okurken sık sık Outliers kitabi aklima geldi.Basari olmak icin sadece caliskan ve/veya yetenekli olmanin yetmedigini,dogru zamanda,dogru yerde,dogru insanlarla beraber olmanin da cok büyük etkisi olduğunu düsundum.Kitabin sonunda gözyaşlarımı tutamadim.Bence etkileyiciydi.Olaylari bir de Yahya Kemal'in ve Celile'nin ilk esi Hikmet'in tarafindan da okuyabilmek güzel olurdu.

[Ayda Ozrn · Rating 3 out of 5]

Yazarın okuduğum 3. Romanı... Suat Derviş’in hayatını kaleme alış tarzını sevmemiştim #ipeksabahlık sonrası bi şans daha verdim #osmanbalcıgil e..
#celile romanında dili biraz daha romansı. Yine rahatsız eden tekrarlar, kendi tasarladığı gerçeğe uygun durmayan diyaloglar, çok renkli bir hayat, Osmanlı’nın son zamanlarına dokunuşlar, Nazım Hikmet’ten alıntılar var bu kitapta da. Önemli olayların geçiştirildiği, önemsiz detayların çokça verildiği yine de okurken keyif alınabilecek bir kitap...
👉🏿Nazım Hikmeti annesinin gözünden tanıma fırsatı

👉🏿Osmanlı son döneminin siyasi, ekonomik ve toplumsal yaşam tarzlarına ve

👉🏿O dönemde yaşanan yasak aşk, ilişki ve evliliklere tanık olma fırsatı

“Osmanlı’nın Gelişmeden, ilerlemeden, aydınlanmadan yana olan yönü bir daha filiz vermemek üzere budanmış, buna karşılık dogmalardan, taassuptan, gericilikten yana olan yanı bir dinazor gibi büyümüş. Dert bu...” #altınıçizdiklerim

#kitapönerisi #kitapkurdu #okuyorum #goodreads #satırarası #osmanlı #nazımhikmet

[Bora · Rating 5 out of 5]

Bu kitaba hayran olmamak imkansız. Celile'nin hayatında -okuduğumuz kadarıyla- olmayan yok neredeyse. Çektiği acılar, bu acıların kaliteli bir şekilde betimlenmesi; yaptığı hatalar ve bu hataların sonucunda yaşadıkları ve duygu değişimleri; kitaptaki tasvirler her sevdiğim kitapta dediğim gibi: muazzamdı. Çok uzun yazmayacağım, özetle çok kaliteli bir biyografi kitabıydı. Ben hayran kaldım Balcıgil'in yazımına ve sürükleyiciliğine. Ayrıca kitaptaki bölümlerin kısa olması, kitabı kolayca okumanızı sağlıyor ve bunların yanında tarih bilginize yeni şeyler de katıyorsunuz. Hem öğreten hem de hüzünlendiren dokunaklı, çok kaliteli bir eser. Kesinlikle bir an önce okumanızı öneriyorum. :)

[Melih AKIN · Rating 3 out of 5]

Kitap Celile Hanımın hayatını bir olaylar dizisi halinde kolay okunan bir dil ve akıcı bir kurgu ile yazmış, bununla beraber kişilik tahlillerinde çok yüzeysel kalmış, ne Celile'nin Yahya Kemal ile olan aşkındaki duygusal düşünsel dünyasına derinlemesine girebilmiş ne de Nazım Hikmet ile olan ilişkilerinde boşanmasının, Nazım'ın politik görüşlerinin kendi görüşleri ile olan çelişkilerini, mahpusluğunun bir ruhta yol açacağı yaraları yansıtamamış ...

[Pınar Soybilge Süzen · Rating 4 out of 5]

Büyük usta Nazım Hikmet ve geçmişine dair önemli bilgileri kısaca öğrenebileceğiniz akıcı bir kitap.
Nazım Hikmet'in annesinin hayata bakış açısı ve yaşadıkları bulundukları dönemi düşündüğümüzde son derece cesurca.
Nazım Hikmet'in ailesini tanımak güzeldi...

[Emina Buket · Rating 5 out of 5]

Çok sade ve akıcı bir dille yazılmış bir kitap. Heyecanla, kitabı elimden bırakamadan okudum. Nazım Hikmet'i annesi Celile ile beraber okumak çok güzeldi. Kitap bittiğinden beri Yahya Kemal'e olan kızgınlığım geçmiş değil.

[Baris Ozyurt · Rating 4 out of 5]

HAKSIZ YERE MAHKUM EDİLEN OĞLUM NAZIM HİKMET...

[tripswithbooks · Rating 3 out of 5]

Biyografik bir romandan ziyade Celile ve dokunduğu tüm bahse değer insanlar hakkında özet bir hikaye gibiydi. Celile'yi tanımak için güzel bir fırsat oldu, o kadar.

[Selma Dalbastı · Rating 3 out of 5]

Yorulmadan okunan bir yaşam öyküsü bu; bir film şeridi gibi akıp geçiyor gözümüzün önünden Celile’nin hayatının bir kısmı. Hikaye, Celile’nin ünlü şairimiz Nazım Hikmet’e gebe olduğu dönemden başlıyor, ve arka planda ülkenin o dönemdeki manzarası yüzeysel olarak tasvir edilmeye çalışılıyor; Celile ve ailesi o dönemin zorluklarından pek etkilenmiyor. Celile “kadife eldiven içinde çelik bir yumruk” olarak tarif ediliyor kitapta; gerçekten de hanımefendiliğini daima koruyan ama eğilmeyen bükülmeyen bir kadınmış kendisi. Yahya Kemal ile tutkulu bir aşk yaşamış, ve “ela gözlü pars” lakabı kendisine bu şairden yadigar kalmış. Bu lakabın hikaye akışında defalarca kullanılması bana çok itici geldi. Ayrıca, kitaba adını veren Celile olsa da, hikayenin odağı Celile’nin hayatından veya onu olduğu kişi yapan şartlardan çok, Nazım Hikmet’in üzerindeydi. Birkaç yerde isimleri karıştırmış yazar; bu da biraz rahatsız ediciydi. Açıkçası, “İpek Sabahlık” ve “Yeşil Mürekkep”ten aldığım hazzı yazarın bu kitabından alamadım.

[Betül · Rating 4 out of 5]

“Aşkın tek kişilik bir ruh hali, kalp hareketi olduğuna başını dinlemek için kaçtığı Paris günlerinde, yani epek önce karar vermişti.”
Belki de güçlü kadınların kaderi buydu; güçlü kadınları zayıf erkekler sevmemeli; tuttuğu eli birakacaksa hic tutmamalıydılar.
Celile’nin sözleriyle dile getirecek olursak; oyunu bitirip, perdeyi indirip, hayata yeniden dört elle sarılarak devam edebilmek; oğlunun her anında yanında olup destek olan Ela gözlü Parsın gücünden geliyordu.

[Funda Bakış · Rating 4 out of 5]

Nazım Hikmet’in hayatını anne, babasını, paşa dedelerini tanımak bu sırada da dönemin önemli olaylarını hatırlamak çok güzeldi. Çok akıcı, çok kolay ilerleyen bir kitap. Tavsiye edilir...

[Cenk Undey · Rating 4 out of 5]

Çok ilginç bir hayat.

[Müge Peşluk · Rating 5 out of 5]

Yeni tanışma fırsatı bulduğum bir yazar, Osman Balcıgil…
Anlatımı, hikayenin akışı çok sevdim.
Hemen yazarın diğer kitaplarınıda aldım.

[Vedat Hayri Adivar · Rating 5 out of 5]

Muallim olarak girdiğiniz bu eve, babam olarak giremeyeceksiniz...
Kadını kadın yapan, onu tamam hale getiren erkektir...
Aşkın tek kişilik bir ruh hali, kalp hareketi olduğuna karar vermişti...
Gerçeği göstermek yerine, var olanı göstermek...
Köy yanarken, deli saçını tararmış...
Kitleleri sokağa dökmek için dinin elden gittiğini söylemek yeterli oluyor...
İslam’ın çözülememiş, çözülsün diye uğraşılırken daha da çıkmaza sokulmuş düşünsel yapısı var. İşte sıkıntının kaynağı tam da burası. Neden biz de bir Viktor Hugo, bir Montesquieu, bir Jean-Jacques Rousseau yok diye hiç düşündün mü? Tamam Ziya Paşa, Namık Kemal, Mithat Paşa var ama tutuyorlar mı az önce adını saydıklarımın yerini, tutmuyorlar. Tutmuyorlar çünkü onlar Hugo’yu, Montesquieu’yu, Rousseau’yu Türkçeye tercüme ediyorlar o kadar. Sözünü ettğimiz düşünürler Hıristiyan geleneğinin bir devamı. Gerilerinde kocaman bir Avrupa medeniyeti ve tarihi var. Bizim düşünsel arka yapımız Hıristiyanlarınkinden daha mı geri ya da sığ? Hayır değil. Fazlası var, eksiği yok. Ama bir yol kazasına uğramış. Gelişmeden, ilerlemeden, aydınlanmadan yana olan yönü bir daha filiz vermemek üzere budanmış, buna karşılık dogmalardan, taasuptan, gericilikten yana olan yani bir dinozor gibi büyümüş. Dert bu...
Kullandığımız tuvaller ikiboyutlu. Buna karşılık, doğada üçboyutlu olarak var olan nesneleri tuvale aktarmanın peşindeyiz. Biliyorsunuz, resimle ilgili, geçmişten bugüne üzerine en çok kafa yorulan konu bu...

[Ufuk Beyazova · Rating 5 out of 5]

Ela Gözlü Pars: Celiĺe /Osman Balcıgil

Nazım Hikmet'in annesi Yahya Kemal'in şiirlerinde ela gözlü pars dediği Celile hanımın öyküsü. Oğluna, korkusuz, kahraman bir paşa olan ve eğitimin önemine ilişkin bir kitap yazmış olan kayınpederinin adını veren Celile hanım Roma ve Paris'te eğitim görmüş, saray ressamı Fausto Zanaro'dan dersler almış bir ressam ve aydın bir Türk kadınıdır. Oğluna küçük yaştan başlıyarak kitaplar, şiirler okur. Emile Zola'ya ve onun Dreyfus davasında iktidara karşı duruşuna hayrandır. Nazım ortaokul yıllarında şiir yazmaya başlar. Muhalif ve yurtsever bir şairdir. Evliliğinde mutlu olmayan annesi ve babası iki kez boşanmanın eşiğinden dönerler. Celile hanım bu yıllarda Yahya Kemal'e aşık olur. Bu aşkın ve büyük şairimiz Nazım Hikmet'in öyküsü. Osmanlı'nın son dönemleri ve cumhuriyetin ilk dönemleri de yansıyor öyküye. Kitabın kapağında Celile hanımın yaptığı Nazım'ın ve kendinin portreleri var.

[Aymir Gamze Ünalır · Rating 5 out of 5]

Yahya Kemal'in sevgilisi,
Nazım Hikmet'in annesi,
Osmanlı son dönem ve Cumhuriyet ilk dönem başarılı kadın ressamı,
Paşa kızı,
Paşa gelini,
Dönemin en güzel kadınlarından olan,
Ne istediğini bilen, güçlü Celile...
.
.
Nazım Hikmet'in atfettiği "Ela Gözlü Pars" Celile...
.
.
Ünlü resssamın ilk gençlik yıllarından ölümüne kadar hayatını anlatan bu roman dönemin tarihi olaylarına da ışık tutuyor ve bunu akıcı bir dille yapıyor.
.
.
Ben çok severek okudum.
.
.
Naçizane tavsiyemizdir efendim 😊🌸
Kitapla
Sevgile...

[Duygu · Rating 5 out of 5]

Osmanlının son dönemi çöküş ve cumhuritetin ilk yılları, Nazım Hikmet’in annesi Celile hanımın hayat hikayesi. 1900-1960 arası savaş dışı hayata dair çok güzel bilgiler içeren, Nazım Hikmet’in hayatının bir bölümünü (annesi gözünden olan kısmını) aktaran çok güzel bir roman. Başka hiçbir kitaba kafamı verip okuyamadığım bir dönemde beni yakalamayı başardı ve her dönemin kendine göre zorlukları var asla ne kötü bir zamana doğduk dememeliyiz dedirtti bana. Bir de uçlarda yaşamlar diye düşündüm hem de kurgu değil gerçek. Bu tip roman severlere öneririm.

[Özgün Onat · Rating 4 out of 5]

“Ela Gözlü Pars: Celile” adlı romanıyla Nazım Hikmet’in annesi Celile ve ailesini anlatmış. Putlar Yıkılıyor’da ise Nazım Hikmet’in kendisiyle yüzleşmesini yazmıştı.
Osmanlı’nın en güzel kadınlarındandı. Saray ressamı Fausto Zonaro’nun rahleyi tedrisinden geçti. Paris ve Roma’da eğitim gördü. Adını resim sanatına altın harflerle yazdırdı. Padişah hafiyeleriyle, Balkan çetecileriyle, İttihat ve Terakkicilerle boğuştu... Korku nedir hiç bilmedi! Gönlünü kendinden dört yaş küçük olan Yahya Kemal’e kaptırdığında evliydi, iki çocuğu vardı. “Ela gözlü pars” diye şiirler yazdı ünlü şair onun için. Güzel kadın, hayatında ilk kez bulutların üzerinde uçtuğunu düşündü. Aşkı uğruna eşini, evini terk etti! Maalesef, onu taşıyabilecek büyüklükte bir yüreğe sahip değildi şair. Onu yarı yolda bıraktı, sıvışıp kaçtı. Çok üzüldü, kahroldu ama yıkılmadı ela gözlü pars. Aynı çocuk iki kere doğurulabilir mi? Doğurdu Celile! Oğlu Nâzım Hikmet yirmi sekiz yıllık hapis cezasının on ikinci yılında ölüm orucuna başlayınca, bir panter gibi ileri atıldı ve büyük şairi, ölümün kıyısından çekip aldı. (Tanıtım Bülteninden)
Okurken yüreksiz Yahya Kemal’e kızmadan edemiyorsunuz (sanatına saygımız sonsuz, lafımız çaresiz bir kadına/ anaya davranışına). Empati yapıp, Yahya Kemal için hafifletici sebep aramış olsam da bulamadım.
Bir bölümde Celile yola çıkarken çocuklarına: "Uzun ve yorucu bir yolculuk olacak. Neyse ki çok sıcak bir gün değil. Hafif de olsa poyraz esiyor. Yoksa yanmıştık." diyor. İlerleyen satırlarda 'uzun ve yorucu yolculuk'un Üsküdar'dan Şişli'ye olduğunu okuyunca ilk tepki olarak güldüm. Sonra dedemlerin çocukken anlattıkları aklıma geldi. Onlarda Kadıköy'deki konaktan, Suadiye'de oturan kız kardeşini ziyarete gittiklerinde halaların konağında gece yatıya kaldıklarını söylediğini hatırladım. O günkü şartlarla; patika gibi yollar, at arabaları ile yapılan, uzun süren yolculuk sonrası gece yatıya kalmaları doğal. Ama bunları unutup günümüz koşullarına göre değerlendiriyoruz.
Bu kitabı okurken daha öncede fark ettiğim ama üzerinde durmadığım bir olay tekrarlanıyor. Osmanlının son dönemleri, savaş zamanı, Cumhuriyetin ilk yılları; yurt dışına çok rahat gidip geliyorlar. Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya gibi ülkeler sanki komşu kapısı. O dönemde EFT, kredi kartı, uçak, döviz büroları, gümrükte bilgisayarla barkotlu pasaportlar yok ama herkes Avrupa'da...
Kitabı okurken bir isim dikkatimi çekti, not aldım ve araştırdım: Georgi Gürciyev. Gürciyev (13 Ocak 1866? – 29 Ekim 1949), yirminci yüzyılın ilkyarısında etkili olmuş ruhani öğretmen, guru ve yazar. Kafkasya'da doğmuş, çocukluğu Kars'ta geçmiş. İnsan hayatının amacını sorgulamış ve yanıtları eski geleneklerin içinde bulacağı düşüncesiyle, gerçeğe ulaşmak için Hindistan, Tibet, Orta Asya, Anadolu ve Mısır'da yirmi yıl kadar gezgin olarak dolaşmış.
Tüm Osman Balcıgil kitapları gibi bir nefeste, keyifle okunan gerçekle kurgunun karıştığı bilgilendirici bir kitaptı. Sırada diğer kitapları var. Ela Gözlü Pars Celile'den gözüme takılanlar:
📙Bir zamanlar dünyanın hakimi sayılan koca imparatorluk, ne yazık ki dünyada esen değişim rüzgarlarını yakalayamamıştı. Sanayileşmede, eğitimde, hukukta, devlet düzeninde ve daha pek çok meselede çağdaşlaşmanın gerisinde kalan dev ülke, epeydir bunun faturasını her alanda öder haldeydi.
📙Fausto Zonaro'nun saray ressamlığına getirilmesini sağlayan, "Ertuğrul Süvari Alayı'nın Galata Köprüsünden Geçişi" ismini verdiği tablosuydu. Padişah resmi çok beğenmiş, sanatçıyı Mecidiye Nişanı ile ödüllendirmişti.
📙Ne yazık ki mutsuzluk, mutluluğun ikiz kardeşidir.
📙Hüseyin Hüsnü Paşa'nın komuta edeceği bu ordunun kurmay başkanlığını Kolağası Mustafa Kemal üstlenmişti. Ordunun çekirdeği, Selanik'teki devrime sadık Üçüncü Ordu birliklerinden oluşmuştu.
📙"Yollarda kalan gözlerimin nurunu yordum
Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordum
Hülyamı tutan bir büyü var onda diyordum
Gördüm: Dişi bir parsın ela gözleri vardı." Kemal'in sabahleyin gitmeden evvel katlayıp masanın üzerine koyduğu şiirin ilk dörtlüğünü tekrar okudu Celile.
📙Pablo Picasso'ya, Salvador Dali'ye, Claude Monet'ye ve Vincent van Gogh'a ilham veren Montmartre, bakalım onu da bağrına basacak, fena halde ihtiyaç duyduğu ilhamı bahşedecek miydi?

[Dogukan · Rating 1 out of 5]

Kitabı kitap kulübümüz seçtiği için okumaya başladım. 300 sayfa okudum, bitirir miyim, emin değilim. Yazar hakkında hiçbir fikrim yok. Tarihsel bir figür olarak Celile hakkında da hiçbir fikrim yok. Kitabı halka mal olmuş bir şairin annesi hakkında yazılan biyografik bir roman olarak, ne çok ilgili bir şekilde ne de çekinerek elime aldım. Fakat bu kitabın ne roman ne de biyografi olarak sınıflandırılabileceğini düşünüyorum. Daha fazla uzatmadan, kitabı beğenmediğimi ve bunun olumsuz bir eleştiri olduğunu belirteyim. 4.16 gibi yüksek bir puanı asla hak etmiyor. Kulübün seçtiği bir kitap olmasaydı 30 sayfadan ileri gitmezdim. Kitabın bu kadar yüksek bir puan aldığına ve 122 baskı yapacak kadar ilgi görmesine çok şaşırdım. Açıklayayım.

1. Kitabın dili bir romandan ziyade kötü yazılmış bir köşe yazısı gibi, neredeyse her cümle için bir paragraf açılmış. Yer yer kendimi Ahmet Hakan okuyor gibi hissettim. Bu durum anlatının ritmini bozmuş. Diyaloglara, olaylara, dönemin ruhuna girmeyi engelliyor. Belki de sunacak bir içerik olmadığı için bu yöntem kasıtlı tercih edilmiş.

2. Kitap bir biyografi ise, gerekli tarihsel ve entelektüel titizliğin gösterilmediği izlenimini veriyor. Bu biyografinin yazılmasını gerektirecek kadar önemli olan ne var, Celile'yi buna sürükleyen faktörler ne, Celile'nin çelişkileri ne, bunların hiçbiri kitapta yok. Romansa, muhtemel tarihsel tutarsızlıklar karşısında kurgu olduğu söylenebilecek şeyler dışında ne anlamlı bir olay örgüsü var, ne düşünsel bir çelişki. Öyle ki, neyin kurgu neyin tarihsel olgu olduğunu merak ettirecek hiçbir olay bulamıyorsunuz.

3. Biyografik roman olduğunu kabul edelim. Kitap 400 sayfa kadar, ama anlatılan olayların çoğunda Celile'nin olaylara bir dahli yok. 200-250 sayfa boyunca Osmanlı'nın son dönemi hakkında son derece yüzeysel birtakım aktarımlar, çözümlemeler okuyoruz. Celile bunlar karşısında hep pasif, hiçbir şeyin içerisinde değil. Takip edilen kahraman burada sıradan bir yurttaştan daha fazla bir aksiyon almadıysa bunlar neden kitapta var? Meşrutiyet geliyor, Celile seviniyor. 31 Mart oluyor, Celile endişeleniyor. Mütareke oluyor, Celile ülkesine üzülüyor. 200-250 sayfa boyunca Celile başkasının eylemleri hakkında endişelendi, şundan korktu, şuna üzüldü vb. türünden Wikipedia seviyesinde tarih bilgileriyle desteklenen bir anlatı okuyoruz. Kadının entelektüel yolculuğuna, resim anlayışına, sanat düşüncesine dair bir detay arayın ki bulasınız. Var olanlar da son derece yüzeysel.

4. Bu alakasız detaylar Celile'yi tarihsel bir figür olarak son derece edilgen, pasif biri olarak göstermiş. Hep birinin eşi, annesi, gelini, sevgilisi vs. Ela gözlü pars lakabının neden verildiğini asla anlayamıyorsunuz, bunu hak edecek bir inisiyatif alma ve liderlik etme özelliği Celile'de varsa da yazar bunu sanki kasten gizlemiş. Kitaptan anlaşılan tek şey, Celile'nin bir aristokrat olduğu için iyi bir eğitim gördüğü, piyano çaldığı ve resim yaptığı. Tarihsel olarak Celile'nin bundan fazlası olduğuna eminim, her insan bundan daha karmaşıktır ve hayatı okunacak yığınla olayla doludur. Bunları aktaramamak kitabın bir başarısızlığı.

5. Kitabın asıl ilgi çekici karakterinin Nazım Hikmet olduğunu düşünseniz bile kurtarmıyor. Nazım hakkında da cesaretli olduğu, şiiri sevdiği, vatansever olduğu vs. basmakalıp ve yüzeysel karakter nitelemeleri dışında bir anlatı yok maalesef.

Yazarın başka bir kitabını okumayı düşünmüyorum. Okumayı düşünenlere tavsiye etmiyorum. Bizi ilgilendiren dönemler, karakterler, figürler, hareketler hakkında edebi bir şeyler okumak isteyenlere Hıfzı Topuz, Kemal Tahir, Şevket Süreyya vs. öneririm. Bitirebilirsem ve fikrim değişirse burayı da gözden geçiririm. Okuma isteği uyandırmaması da kitabın yukarıda saydığım kusurları neticesinde ortaya çıkan daha genel bir sorunu bu arada. Buraya kadar okuyana sevgiler selamlar.

[Aytan Pashazade · Rating 4 out of 5]

Kitabda da deyildiyi kimi Cəlilə, Nazım Hikmət Ranın anası, şair, yazıçı, siyasətçi və diplomat olan Yəhya Kamalın sevgilisi, Osmanlının isə ilk qadın naturaçı rəssamı idi. Ziyalı paşa ailəsindən gəlirdi. Fransız dayələr tərəfindən yetişdirilmiş, saray rəssamı Fausto Zonarodan rəssamlıq üzrə dərs almış, Paris və Romada təhsil almışdır. Gözəlliyi dillərə dastan olmuşdu. Lakin onu cazibədar edən təkcə gözəlliyi deyildi. Həm də çox ziyalı, ağıllı və güclü bir qadın idi Cəlilə.
Çox təəssüf ki, bu qadını həqiqətən sevə bilən biri olmadı. Evliliyin iki nəfər arasında olmasına baxmayaraq, başqa bir çox insanlarla (hər iki ailə və evlilikdən doğan uşaqlar) da bağlı olduğuna inandığı üçün uzun müddət Hikmətlə evli qalmış, lakin bu nikahın artıq mənasızlaşdığı və Cəlilə üçün dözülməz olduğu bir zamanda qarşısına Yəhya Kamalın çıxması ona ayrılıq haqqında qəti bir qərar verməkdə kömək etmişdi. Həyatının ən gözəl günlərini keçirdiyini sandığı Yəhya Kamal haqqında “Kamal mən sevmədi, özünün mənə aşiq olmuş halını sevdi” deyə düşünmüşdü sonradan. Daşıya bilmədi onu böyük şair. “Bu qədər dilə düşmüş bir qadınla necə ailə quraram?” “insanlar haqqımda nə deyər?” kimi suallar onu Cəlilə ilə vidalaşmağa vadar etmişdi... Bu münasibət Cəlilənin ən böyük peşmanlığı olmuşdu.
Nazım Hikmətə gəldikdə isə, onun dahi şair olduğunu yəqin ki, heç birimiz dana bilmərik. O, dahi olmaqla bərabər, Yəhya Kamalın tam əksinə həm də çox cəsarətli bir şair idi. Bundan əlavə kitabdan yeni və maraqlı məlumatlar da öyrəndim. Məsələn, Nazım Hikmətin ilk şer kitabı olan “Güneşi içenlerin Türküsü” Azərbaycanda çap olunubmuş. Hətta deyilənə görə Hazım Hikmət üçün Azərbaycan, öldüyündə Türkiyədən ümidini kəsdikdən sonra dəfn olunmasını istədiyi ölkə olmuşdur.
Əminəm ki, kitabda sizə də təsir edəcək hissələr tapacaqsınız...

[Burak · Rating 3 out of 5]

Gerçek denince zaten var olan bir şeyden söz etmiyor muyuz? - Hayır değil, biz bir nesneye aynı açıdan baktığımız sürece aynı şeyi görürüz, başka açılardan bakınca, gözümüzün önüne nesnenin öteki yönleri gelir. Şimdi söyleyin lütfen bana, bütün bu yönleri üst üste ya da bir kısmını alıp bir başka kısmını atlayarak resmetmemizin önünde bir engel olabilir mi?

Ne yazık ki mutsuzluk, mutluluğun ikiz kardeşidir!

Ah Sevgili Marcel, keşke anlatabilseydim sana, insanın içinden bir parça koptuğunda neler hissettiğini... Ama ne kabil...

İnsanı insan yapan ve adına ‘’duygu’’ denilen ‘’çok özel hal’’ konuşmadan, anlatmadan iç dökmeden ortaya çıkmıyordu, berraklaşmıyordu, karara bağlanamıyordu.

Mata hari hikayesi..

Köy yanarken deli saçını tararmış.

Fil, ölüm saatinin geldiğini anlayınca, sürüsünden uzaklaşır, tek başına ölürmüş.Eminim düşkünlüğümü kimsecikler görmesin diye yapıyordur böyle.

...ve dünyaya yummadan evvel, ışıklı çocuk gözlerini siz onun yanındaydınız, son beş papelin hesabını vermeden ölmesin diye, kalbinin atışını saydınız..

yağmur çiseliyor, serez çarşısı dilsiz, serez çarşısı kör, havada konuşamamanın görmemenin kahrolası hüznü ve serez çarşısı kapatmış elleriyle yüzünü, yağmur çiseliyor..

Kristal Gece,

Dreyfus Davası

[Merve Ayvaz · Rating 4 out of 5]

Celile’nin hikayesini Osmanlı Devleti’nin son dönemi, Kurtuluş Savaşı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yılları eşliğinde öğreniyoruz. Elbette dönemin pek çok ünlü ismiyle birlikte.

Bu isimlerden en önemlisi kuşkusuz Celile’nin oğlu Nazım Hikmet. Annesinin hayatı, büyük şair ile ilgili de önemli bilgiler edinmemizi sağlıyor.

Ünlü bir erkeğin annesi, bir başkasının sevgilisi olarak bilinse de, Celile, Osmanlı’nın önemli ressamlarından biri. Çok iyi eğitim almış, anadili gibi Fransızca konuşan asil bir kadın.

Yahya Kemal ile ilişkisine dair bilgileri, Yahya Kemal’in kişiliğiyle ilgili detayları başka yerlerden de okumuştum. Bu yüzden bu konuda içim rahat. Celile ile olan ilişkisindeki karektersizliğine ilaveten, Nazım Hikmet için imza vermekten bile korkmuş! Dünyanın en iyi şiirlerini yazmış olsa ne çıkar. Lüsyen ile Abdülhak Hamid Tarhan’dan tiksinmiştim, bu kitapla da Yahya Kemal ve hatta ekürisi Yakup Kadri’ye noktayı koydum. Korkak, kaypak, kadın düşmanı bir karaktersizliğe ve yalakalığa hiçbir surette tahammülüm yok.

Velhasıl, nefis bir dönem romanı arıyorsanız , bu kitaba bir şans vermeyi düşünebilirsiniz.