Việt-Thanh chiến dịch

by Nguyễn Duy Chính

Tuy chỉ kéo dài khoảng 1/4 thế kỷ, nhưng giai đoạn này có những biến đổi mãnh liệt vượt qua ranh giới quốc gia hay chủng tộc. Chúng ta thấy có liên minh của vua Lê với các nhóm thiểu số vùng thượng du, của chúa Nguyễn với Xiêm La, Chân Lạp, người Lào vùng Trấn Ninh, Vạn Tượng và nhất là với các thế lực Âu châu. Chính lực lượng Tây Sơn cũng không phải là một sức mạnh thuần Việt mà có sự tiếp sức của người Thượng, người Hoa và nhiều nhóm người Chăm. Họ cũng có những tiếp xúc kỹ thuật, mua bán với Tây phương nhưng còn nhiều giới hạn. Sự can thiệp của Thanh đình tuy khuấy động những tập hợp đó trong một thời gian ngắn nhưng sau khi lớp băng mỏng thiên triều - phiên thuộc giữa Trung Hoa và Tây Sơn bị xóa mờ thì kết cấu khu vực trở lại như cũ, tranh chấp địa phương lại bùng nổ trước khi có thể ổn định, đồng nhất và chặt chẽ.

Genres: History

544 pages, Paperback

First published February 1, 2016

Reviews

[Nha · Rating 5 out of 5]

Tác giả tổng hợp nhiều sử liệu của các bên Việt, Thanh, phương Tây và phân tích, suy xét cẩn thận nên dựng lại cuộc chiến chân thực hơn hẳn, không lặp lại những lối mòn cũ.
Một vụ điển hình là trận Thị Cầu. Hoàng Lê nhất thống chí kể Ngô Thì Nhậm hiến kế lui về Tam Điệp, Ngô Văn Sở đã đồng ý nhưng Phan Văn Lân đòi đem 1000 quân đi đánh, Sở cũng cho. Đại tư mã gì mà ba phải! Rồi kể Lân xua quân lội qua sông giữa đêm lạnh giá, thua trắng bụng. "Nanh vuốt" của Bắc Bình vương mà chỉ biết hùng hục xua quân đi như thế à?? Tất phải suy rằng chỗ này Ngô gia cố ý dìm hàng Tây Sơn để làm nổi bật ông Nhậm lên.
Đọc Việt-Thanh chiến dịch mới biết Phan Văn Lân phòng thủ Thị Cầu quyết liệt, quân Thanh đánh 3 ngày ròng rã, nhờ quan nhà Lê chỉ đường vòng, đánh bọc hậu mới phá được quân ta.

[Tuyen Tran · Rating 4 out of 5]

Mình cực kỳ thích cách viết của bác Nguyễn Duy Chính. Viết trà thì qua tận Đài Loan, viết cafe cũng tới tận vườn, viết sử thì tìm từ trong quốc khố ở cả hai bên...

Dưới sự tuyên truyền của bên thắng cuộc thì cuộc hành quân của Nguyễn Huệ đã thành huyền thoại. Nhờ cuốn sách mà mình hiểu hơn về tương quan lực lượng hai bên, những vấn đề bên phía nhà Thanh dẫn đến sự thất bại, chiến lược quen thuộc lấy quân số áp đảo và tận dụng tối đa hoả lực của Nguyễn Huệ. Quan trọng là những tính toán lâu dài về việc xưng vương, dựng ấn, thiết lập chính danh để bình định miền Nam của Huệ đã tính toán từ trước khi chiến dịch bắt đầu. Một cái nhìn toàn diện hơn để hiểu tiến trình lịch sử 10 năm trước cũng như diễn tiến hoà bình 10 năm sau chiến dịch.

[Tai Chung · Rating 5 out of 5]

Một trong những tài liệu đầy đủ nhất về cuộc chiến chống quân Thanh xâm lược của vua Quang Trung. Tác giả Nguyễn Duy Chính là một tác giả đã nổi tiếng chuyên về mảng nghiên cứu giai đoạn lịch sử cuối thể kỷ XVIII. Mọi khía cảnh của cuộc chiến, từ tình hình đương thời, sự chuẩn bị của hai phe (quân đội, hậu cần) đến diễn biến trận chiến, chiến thuật chiến lược tất cả đều được tác giả đề cập trong sách.
Tác giả đã xuất phát từ việc đi tìm và nghiên cứu trên những tài liệu sơ cấp, cả ở phía ta lẫn phía địch, như Thanh Thực lục, Lịch triều tạp kỷ hay các tài liệu của các vong thần nhà Lê như Lê Quýnh. Đây đều là những tài liệu đương thời nên có độ tin cậy cao. Bên cạnh việc trích dẫn nhiều đoạn sử liệu, mỗi khi có sai khác giữa các nguồn với nhau, tác giả đều so sánh và đưa ra các lập luận nhằm cố gắng đưa ra một phiên bản sự thật hợp lý nhất có thể.
Đây là một cuốn sách chuyên sâu rất đáng đọc với những ai đang muốn tìm hiểu về giai đoạn lịch sử đầy nhiễu nhương cách đây hơn 200 năm, đặc biệt là cuộc đại phá quân xâm lược Mãn Thanh của nhà Tây Sơn.