Ποιήματα

by Bertolt Brecht, Μάριος Πλωρίτης (Translator)

Οι μεταφράσεις που δημοσιεύονται εδώ -άλλες παλιότερες κι άλλες πρόσφατες- χωρίστηκαν σε πέντε μέρη, με βάση τον τόπο γραφής των ποιημάτων. Γιατί οι διάφορες μετοικεσίες και περιπλανήσεις του Μπρεχτ -απ' τη βαυαρική γενέτειρά του στο μεσοπολεμικό, προ-χιτλερικό Βερολίνο, απ' τη χιτλερόβλητη πατρίδα του στην οδύσσεια της εξορίας, κι απ' την απόγνωση της ξενιτιάς στον ελπιδοφόρο γυρισμό- αντιστοιχούν σ' άλλες τόσες στροφές της πνευματικής πορείας του ποιητή.

Ένα έκτο μέρος της έκδοσης αυτής αποτελεί μια επιλογή από τα "Ποιήματα από την Αγορά του Χαλκού" (Gedichte aus dem Messing-kauf) , που δημοσιεύτηκαν στο Τετράδιο 14 των "Δοκιμών" (Versuche, 1955) . Η "Αγορά του Χαλκού" είναι ενα θεωρητικό έργο για το θέατρο, που άρχισε να το γράφει ο Μπρεχτ απ' το 1939 κι έμεινε ανολοκλήρωτο. Σύντομη περίληψή του -όπως λέει ο ίδιος- αποτελεί το γνωστό "Μικρό Όργανο για το Θέατρο" (Kleines Organon fur das Theater, 1948).

Δεν θ' αναμασήσουμε το κοινότοπο "προσπαθήσαμε να μείνονμε πιστοί στο ύφος και στο πνεύμα του ποιητή". Μια τέτοια προοπάθεια είναι αυτονόητο χρέος κάθε μεταφραστή. Και δε χρειάζεται καμιάν "έξαρση"...

(από τον πρόλογο του Μάριου Πλωρίτη)

Genres: Poetry

124 pages, Paperback

First published January 1, 1987

About the author

Eugen Berthold Friedrich Brecht was a German poet, playwright, and theatre director. A seminal theatre practitioner of the twentieth century, Brecht made equally significant contributions to dramaturgy and theatrical production, the latter particularly through the seismic impact of the tours undertaken by the Berliner Ensemble—the post-war theatre company operated by Brecht and his wife and long-time collaborator, the actress Helene Weigel—with its internationally acclaimed productions.

From his late twenties Brecht remained a life-long committed Marxist who, in developing the combined theory and practice of his 'epic theatre', synthesized and extended the experiments of Piscator and Meyerhold to explore the theatre as a forum for political ideas and the creation of a critical aesthetics of dialectical materialism. Brecht's modernist concern with drama-as-a-medium led to his refinement of the 'epic form' of the drama (which constitutes that medium's rendering of 'autonomization' or the 'non-organic work of art'—related in kind to the strategy of divergent chapters in Joyce's novel Ulysses, to Eisenstein's evolution of a constructivist 'montage' in the cinema, and to Picasso's introduction of cubist 'collage' in the visual arts). In contrast to many other avant-garde approaches, however, Brecht had no desire to destroy art as an institution; rather, he hoped to 're-function' the apparatus of theatrical production to a new social use. In this regard he was a vital participant in the aesthetic debates of his era—particularly over the 'high art/popular culture' dichotomy—vying with the likes of Adorno, Lukács, Bloch, and developing a close friendship with Benjamin. Brechtian theatre articulated popular themes and forms with avant-garde formal experimentation to create a modernist realism that stood in sharp contrast both to its psychological and socialist varieties. "Brecht's work is the most important and original in European drama since Ibsen and Strindberg," Raymond Williams argues, while Peter Bürger insists that he is "the most important materialist writer of our time."

As Jameson among others has stressed, "Brecht is also ‘Brecht’"—collective and collaborative working methods were inherent to his approach. This 'Brecht' was a collective subject that "certainly seemed to have a distinctive style (the one we now call 'Brechtian') but was no longer personal in the bourgeois or individualistic sense." During the course of his career, Brecht sustained many long-lasting creative relationships with other writers, composers, scenographers, directors, dramaturgs and actors; the list includes: Elisabeth Hauptmann, Margarete Steffin, Ruth Berlau, Slatan Dudow, Kurt Weill, Hanns Eisler, Paul Dessau, Caspar Neher, Teo Otto, Karl von Appen, Ernst Busch, Lotte Lenya, Peter Lorre, Therese Giehse, Angelika Hurwicz, and Helene Weigel herself. This is "theatre as collective experiment [...] as something radically different from theatre as expression or as experience."

There are few areas of modern theatrical culture that have not felt the impact or influence of Brecht's ideas and practices; dramatists and directors in whom one may trace a clear Brechtian legacy include: Dario Fo, Augusto Boal, Joan Littlewood, Peter Brook, Peter Weiss, Heiner Müller, Pina Bausch, Tony Kushner and Caryl Churchill. In addition to the theatre, Brechtian theories and techniques have exerted considerable sway over certain strands of film theory and cinematic practice; Brecht's influence may be detected in the films of Joseph Losey, Jean-Luc Godard, Lindsay Anderson, Rainer Werner Fassbinder, Nagisa Oshima, Ritwik Ghatak, Lars von Trier, Jan Bucquoy and Hal Hartley.

During the war years, Brecht became a prominent writer of the Exilliteratur. He expressed his opposition to the National Socialist and Fascist movements in his most famous plays.

Reviews

[Γιώργος Ζωγράφος · Rating 4 out of 5]

Απείχα καιρό από την ανάγνωση καθώς η προσαρμογή στον καινούργιο τόπο κατοικίας και τρόπο ζωής ήταν αρκετά δύσκολη για εμένα. Προσπαθώ να επανέλθω στην αγαπημένη ασχολία τον καινούργιο χρόνο συμμετέχοντας στο readathon2018 του so much reading με 13 βιβλία.

Το εν λόγω βιβλίο περιέχει 64 ποιήματα (και αποσπάσματα από θεατρικά έργα) του Μπρεχτ σε μετάφραση του Μάριου Πλωρίτη. Δεν είχα ξαναδιαβάσει Μπρεχτ και ήμουν κάπως προκατειλημμένος απέναντί του καθώς χρησιμοποιείται κατά κόρον από συγκεκριμένες εμμονικές πολιτικές παρατάξεις που χρησιμοποιούν μεμονωμένους στίχους του για να δημιουργήσουν συνθήματα που τα «κολλάνε» δίπλα στην απαρχαιωμένη ξύλινη γλώσσα τους…

Μόλις όμως αποφάσισα να τον διαβάσω κατάλαβα την αξία του έργου του. Μέσα από ποιήματα προερχόμενα από συγκεκριμένες περιόδους της ζωής του όπου υπήρξε εξόριστος και επαναπατρισθείς, ποιήματα για το θέατρο και τον ηθοποιό, ξετυλίγεται η ποιητική δημιουργία του Μπρεχτ με τον άμεσο λόγο του, την ανθρώπινη πλευρά και την ευαισθησία για τον πόνο του άλλου. Η δίψα του για επανάσταση χωρίς να είναι μόνο παθιασμένος, η ευαισθησία του για το ανθρώπινο άλγος χωρίς να γίνεται απαισιόδοξος, η αισιοδοξία, το πάθος για την αλήθεια, για την πατρίδα, τη δικαιοσύνη, σε κάνουν να αγαπήσεις το έργο του, έστω και μέσα από ένα μικρό δείγμα… Θα αναζητήσω και άλλα έργα του, κυρίως θεατρικά…


Ἀλλά κι οἱ ἄνθρωποι μέ τά καφετιά πουκάμισα
τρέμουν ἐκεῖνον πού δέ σηκώνει ψηλά τό χέρι
καί φοβοῦνται ὅποιον
τούς λέει καλημέρα.
Οἱ τσιριχτές φωνές αὐτῶν πού διατάζουν
εἶναι γεμάτες τρόμο σάν τά σκουξίματα
τῶν γουρουνιῶν πού περιμένουν τοῦ χασάπη τό μαχαίρι, καί οἱ
χοντροί τους πισινοί
στάζουν ἱδρώτα φόβου πάνω στίς πολυθρόνες τοῦ γραφείου τους.
Ἀφιονισμένοι ἀπό τόν τρόμο
χυμᾶνε μές στά σπίτια καί ψαχουλεύουν μέσα στούς ἀπόπατους
καί ὁ φόβος εἶναι κεῖνος
πού τούς κάνει βιβλιοθῆκες ὁλόκληρες νά καῖνε. Ἔτσι
ὁ τρόμος κυβερνάει ὄχι μόνο τούς κυβερνημένους ἀλλά καί
τούς κυβερνῆτες.

[Νικολέττα · Rating 4 out of 5]

Ξεχώρισα τα παρακάτω ποιήματα.
Άλλαξε τον κόσμο: Το'χει ανάγκη
Νυχτερινό άσυλο
Απ'όλα τα έργα
Ερωτήσεις ενός εργάτη που διαβάζει
Αν μείνουνε τα πράγματα όπως είναι
Μοττο στα ποιήματα του Σβεντμποργκ
Σε σκοτεινούς καιρούς
Στη γέννηση ενός γιού
Ερωτήσεις κι αποκρίσεις
Η αλλαγή των πραγμάτων
Είναι από εκείνα τα βιβλία που χρειάζεται να βρίσκονται σε όλες τις βιβλιοθήκες.