In 1940 zou de stad Rotterdam zijn zeshonderdjarig bestaan vieren. Maar feest zou het niet worden, door een hels spektakel met een allesvernietigend vuurwerk. Op 14 mei veranderde een formatie van 54 Duitse Heinkel 111 bommenwerpers de binnenstad in een vuurzee. Wat in eeuwen was gegroeid, werd in een ogenblik verwoest. De grens tussen voor en na was voorgoed getrokken.
Het puin werd geruimd, een nieuwe stad gebouwd naar de moderne inzichten van stedenbouw en architectuur. De generatie die toen werd geboren en opgroeide, is nu net zo oud als de vernieuwde stad zelf. Niet zonder aandacht voor de voorafgaande eeuwen wil dit boek in woord en beeld het verhaal vertellen van het Rotterdam-van-na-de-oorlog.
Wie waren de mannen en vrouwen die de stad na 1940 opbouwden, de puinruimers, de beslissers, de uitvoerders, de ondernemers, de werkers? Hoe verging het de volgende generaties die opgroeiden in een stad die zijn trots en elan terugkreeg en zelfbewust de moderne tijd tegemoet trad.
Rotterdam: een metropool van glas en beton, maar vooral met een eigenzinnige bevolking die een smeltkroes van culturen is, door alle tijden uitgebreid met migranten van overal ter wereld, aangetrokken door zaken als vrijheid van godsdienst, economische ontwikkelingen, scheepvaart en scheepsbouw, grote werken, industrie en 'vreemdelingen' die zich binnen de kortste keren Rotterdammer voelden. Als iedereen ergens vandaan komt, is niemand een vreemde.
Ik kreeg dit prachtige boek als een kerstgeschenk van een bezoekende collega hier in Jakarta en dus eens wat anders dan Calve pindakaas en Unox worsten. Dit moest ik eten met mijn ogen... Het boek verteld in korte en krachtige hoofdstukken de geschiedenis van Rotterdam, en richt zich voornamelijk op de snelle groei van Rotterdam in het begin van de 20e eeuw, de vernietiging van de binnenstad in de oorlog, en de wederopbouw tot vandaag de dag. Het is een koffietafel boek, groot formaat en dus niet iets wat je van A tot Z leest, maar ik besloot het op de koffietafel te leggen (want dat is toch de bedoeling dan) en elke dag een hoofdstuk te lezen (met een koppie koffie natuurlijk).
Ik las het sneller uit dan verwacht, en besteedde ook de tijd aan de prachtige of vaak soms zeer eenvoudige foto's uit de vooroorlogse jaren en de jaren van de opbouw. Meest in het oog springend: Chinatown op de Kaap, de hoertjes van Katendrecht, inderdaad zo oud als de stad zelf, het spoorviaduct dat dwars door de stad liep en waar ik zelf nog wat stukjes van gezien heb in het verleden, de bouw van de eerste en langste metro van Nederland, de havenbaronnen (en waar ze vandaan kwamen), schrijnende ooggetuigenverslagen van het bombardement, de armoede, Maastunnel, de bouw van de Europoort, de Botlek en de Maasvlaktes (waar ik lange tijd gewerkt heb), het veranderende uitgaansleven over vijftig jaar, huurders opstanden in de sloppenwijken, de afbraak van het Witte Dorp (waar ik zo vaak langs reed met de tram), opkomst en ondergang van de junkies (die mijn autoradio ooit jatten aan de Meent), tot aan de sluitstukken De Zwaan, de Markthal, het nieuwe Centraal Station en de Kop van Zuid.
Dus voor iedereen die in Rotterdam woont of regelmatig bezoekt is dit een mooie biografie van een opmerkelijke stad met tal van herkenbare of nooit geweten feiten. Vandaag de dag is Rotterdam een hippe stad (Onlangs zelfs in de top 5 van city trips van Lonely Planet) en hier kun je lezen over het bloed zweet en tranen die dat gekost hebben. Mocht je zelf een koffietafel hebben, dan is dit mooier om in te kijken dan naar een vaas met bloemen.
Voor Rotterdammers een prachtig standaardwerk dat een fraai beeld geeft van de stad - vooral dankzij de mooie foto’s die een goede afwisseling vormen met de tekst.