Automat z wodą gazowaną z syropem lub bez: powieść mińska

by Уладзімір Някляеў, Jakub Biernat (Translator), Uładzimir Niaklajeŭ

Mińsk w czasach odwilży lat sześćdziesiątych, środowisko stiljagów – ówczesnych hipsterów, ale i kagiebistów czy milicjantów. Wyróżniona Nagrodą im. Jerzego Giedroycia za najlepszą książkę prozatorską w języku białoruskim w 2012 roku powieść Uładzimira Niaklajewa, białoruskiego poety i prozaika, ale także dysydenta i kandydata na prezydenta Białorusi w wyborach w 2010 roku, opowiada o czasach młodości autora. Wspomnienia, mimo że dotyczą czasów niełatwych, przepełnione są czułością i nostalgią. Podtytuł, Powieść mińska, daje pewien trop – to także przewodnik po mieście, które już nie istnieje. Nie jest to powieść dokumentalna: postaci realne, takie jak Lee Harvey Oswald – zamachowiec na JFK – czy Nikita Chruszczow mieszają się tu z tymi wykreowanymi przez autora na wzór swoich przyjaciół.

Powieść Niaklajewa to jednak przede wszystkim zachowanie romantyki tamtych czasów oraz owego „złotego pyłu” unoszącego się w dawnym Mińsku.

„Złoty pył młodości, który rozprzestrzenia się w przenikniętej światłem przestrzeni mińskiej powieści Uładzimira Niaklajewa, jest esencją tej książki. Nawet jeśli nie wszystko było tak, jak opisał to autor, jednak ten romantyzm naszej młodości, czystość naszych porywów, przyjaźń, miłość, muzyka, poezja – wszystko było właśnie takie. I oprócz smaku wody gazowanej z syropem, czytając powieść, poczułem jeszcze smak tamtego powietrza – w Mińsku początku lat sześćdziesiątych, „ostatnich lat odwilży, której wiosenny zapach dotarł już z Moskwy do Mińska (…)”.
Z posłowia Wiktara Ledzieniewa

Genres: Fiction

244 pages, Paperback

First published January 1, 2012

Reviews

[Paul · Rating 2 out of 5]

Напісана стылёва, але мне кніга не зайшла. Спадабаецца тым, хто жыў у Менску ў 60-ых і зразумее тыя "мемы", пра якія кажа аўтар. Ці тым, хто цікавіцца хрушчоўскай эпохай і тагачаснай атмасферай у грамадстве. Не мой выпадак.

Нагадала творы іншых беларускіх пісьменнікаў, пра нейкую вузкую культтусоўку ў 80-ых ці 90-ых, да чаго ты проста can't relate. Іх настальгія па маладосьці, якую падзялець такія ж, як яны самі.

[Piotr · Rating 4 out of 5]

Zgryz mały mam z tą książką. Bo chyba zasługuje na pięć gwiazdek a ja nie za bardzo znam powód, że daję tylko cztery. Wreszcie mocno współczesna powieść w gronie finalistów Angelusa. Bo to tylko pozór, że akcja dzieje się głównie na początku lat 60-tych, w czasach "chruszczowowskiej odwilży".
Pozór, bo to powieść o współczesnej Białorusi, Rosji ... i kilku innych krajach z byłego Sojuza.
Wreszcie - jak czytam (załączony w 'Dodatkach') stenogram wystąpienia Nikity Sergiejewicza ze spotkania z "inteligencją twórczą" z 17 grudnia 1962 roku, mam wrażenie jakbym słuchał/czytał rządzących teraz Polską polityków. Ich wynurzeń na temat literatury, filmu, teatru ...
Byłem w Mińsku kilkanaście lat temu, dosłownie przez dwa-trzy dni - zrobił na mnie przygnębiające wrażenie. Ale ta powieść to przepiękny literacki hołd dla tego nieszczęsnego miasta. Znakomita powieść.

[Asia · Rating 5 out of 5]

Uczucia po lekturze mam ambiwalentne. Uwielbiam Mińsk. Bohaterowie chadzali niby dobrze mi znanymi ulicami Niemigą, Komsomolską, Lenina. Razem z nimi przechodziłam przez Plac Wolności idąc na Dolny Rynek i Trojeckie Przedmieście czy mijając pomnika Jakuba Kołasy szłam w stronę Rynku Komarowskiego, a dalej na Krapotkina. Czułam cień padający z majestatycznych budowli wzdłuż Prospektu Niepodległości ale nie jest mój Mińsk, widziany bądź co bądź oczyma człowieka z zewnątrz.
Choć jedno jest wciąż niestety niezmienne i nie ma znaczenia czy było się w mieście w latach 60. czy w listopadzie 2019 to te szczęki szaleństwa dyktatury miażdżą mińszczan. Czy to rzekoma chruszczowska "odwilż", czy wyprowadzona przez Łukaszenkę "stabilizacja" - одна сволочь.

[Marina Zavatskaya · Rating 4 out of 5]

Гэтая кніга як вакенца ў былы Менск. Вельмі цікава апісаны апошнія гады Хрушчоўскай адлігі з усімі выцякаючымі, мясцовыя стылягі, студэнцкае жыццё аўтара побач са старэйшымі сябрамі, каханне. Але найбольш паэтычна малюецца сам горад, паўнапраўны герой рамана. Асцярожна, выклікае жаданне шпацыраваць па ўлюблёных вуліцах.

[Mad · Rating 4 out of 5]

STILYAGI

[Vylivacha · Rating 5 out of 5]

Манументальная кніга. Персанажы пераплятаюцца ў чарзе гісторый, разам з тым заплятаецца і мова аўтара. Спадабаўчя кукалдызм Някляева, да такой ступені, што ўвогуле не лічыш яго за героя раману. Гісторыя адбываецца вакол, а Уладзімер назірае і піша вершы
Форшадаўінг і паралелі з сучаснасцю спачатку крыху надакучвалі, але потым вызначылі галоўную лінію пра тое, што адназначных персанажаў няма, нават калі гэты персанаж - хрушчоў.
Карацей, кніга вельмі сацыяльная і эмацыйная. Такіх выпуклых і цікавых герояў у нас бракуе

[Koral Intens · Rating 2 out of 5]

Doceniam ważność i temat ale to totalnie nie moje klimaty.

[Vera · Rating 5 out of 5]

Цікавае падарожжа ў Мінск 60-х з гістарычнымі фактамі.

[Wojtek Konieczny · Rating 3 out of 5]

6/10