Hoe is het mogelijk dat de waarheid leugen is geworden en de leugen waarheid?' In Wanneer de wereld slaapt biedt Francesca Albanese, speciaal VN-rapporteur, een indringend en persoonlijk beeld van Palestina. Aan de hand van tien portretten – van kinderen zonder thuis tot oorlogschirurgen – brengt ze de systematische onderdrukking en de actuele genocide in Gaza helder in kaart. Met deze diepmenselijke verhalen toont ze de ontluisterende realiteit, maar ook de onvoorstelbare veerkracht van een volk dat beroofd is van zijn thuis, stem en toekomst. Onverschrokken stelt Albanese vragen die soms te ingewikkeld zijn om te beantwoorden. Maar als één ding duidelijk wordt in dit boek, is het wel dat de wereld zich niet langer aan deze vragen kan onttrekken.
'Als we niet bij onszelf beginnen, wat moeten we doen? Vrede bouw je met vrede, niet met gedachten aan oorlog, dus moeten we onze manier van leven en van kijken veranderen. Waarom onderwijzen we onze jongeren conflict management in plaats van restoring peace? Waarom moeten conflicten worden gemanaged in plaats van vermeden? Wat is er gebeurd met de diplomatie? Waar is die gebleven?'
Francesca Albanese heeft een indringend boek geschreven, dat ons wakker moet maken. Aan de hand van persoonlijke ervaringen in Palestina en op andere plekken in de wereld beschrijft ze 9 plus 1 bijzondere mensen, waardoor wij zicht krijgen op het leed van de Palestijnen, het kwaad van deze genocide maar ook op die op de inheemse volkeren op andere plekken, het systeem van nederzettingskolonialisme en apartheid, het wegkijken en de steun hierin door met name de westerse wereld. Haar roep om gerechtigheid is moedig en moet gesteund worden.
Op 7 oktober 2023 bestookte de Palestijnse organisatie Hamas het zuiden van Israël met een spervuur van raketaanvallen en richtten militanten diverse bloedbaden in het grensgebied aan. Voor het laatstgenoemde land was dit het teken om een militair offensief te starten waarbij tienduizenden Palestijnen, waaronder talloze kinderen, om het leven kwamen. Diverse hulpverlenende instanties en mensenrechtenorganisaties concludeerden al snel dat hierbij sprake was genocide, hetgeen volgens de internationaal geldende rechtsregels onwettig, illegaal en dus strafbaar is. Sinds 2022 is de Italiaanse advocaat Francesca Albanese speciaal VN-rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden en uit hoofde van haar functie schreef ze een groot aantal rapporten waarin ze de handelswijze van Israël en diens westerse bondgenoten aan de kaak stelde. In haar in 2025 verschenen boek Wanneer de wereld slaapt brengt ze de situatie in Gaza onder de aandacht van een groter publiek.
Ze begint haar verhaal met fragmenten uit een toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN die ze op 30 oktober 2024 hield. Uit de woorden die ze destijds uitsprak, spreekt woede en onmacht, maar ze zijn in feite ook een dringend verzoek om actie, om Israël niet ongestraft zijn gang te laten gaan in zijn drang om de volledige Palestijnse bevolking uit te roeien. Vervolgens geeft ze in de inleiding heel summier wat achtergrondinformatie over het Gaza-conflict, maar vertelt ze eveneens hoe het boek tot stand is gekomen. Waar het echter vooral om gaat zijn de daaropvolgende hoofdstukken, waarin ze aan de hand van negen portretten – en tiende bewaart ze voor haar dankwoord – de omstandigheden in Palestina uit de doeken doet en een enkele keer de geschiedenis induikt, waarbij ze een en ander regelmatig met voorbeelden toelicht.
Een aantal van die voorbeelden gaat de lezer aan het hart, vooral die waarbij onschuldige kinderen zonder aanwijsbare en geldige redenen (als die er überhaupt al zijn) van hun nog jonge leven worden beroofd. Hier word je bij tijd en wijle behoorlijk stil van. Het beeld dat Albanese schetst is verre van vrolijk, maar laat ook zien dat het merendeel van de westerse landen achter Israël blijft staan, hoewel ze ook aangeeft dat hun visie inmiddels aan een verandering onderhevig is. Uit het relaas blijkt overduidelijk dat de auteur het met de Palestijnse bevolking te doen heeft, maar dat heeft ze, zo vertelt ze, ook met de Aboriginals, de inheemse bevolking van Canada en de Verenigde Staten en de Maori. Op hen is immers lang geleden eveneens genocide gepleegd.
Natuurlijk heeft ieder verhaal en hebben de gebeurtenissen twee kanten en derhalve praat Albanese de acties van Hamas absoluut niet goed, maar het is zonder meer duidelijk dat haar sympathie en medeleven vooral uitgaat naar de Palestijnen, want het boek wordt voornamelijk vanuit hun kant belicht. Desondanks heb je niet het gevoel een eenzijdige uiteenzetting te lezen, met name omdat de auteur niet per se tegen Israël is – ze heeft immers Israëlische vrienden, geeft ook een enkele Israëliër het woord en benadrukt dat er Israëlische organisaties zijn die voor de Palestijnen opkomen – maar vooral tegen de massaslachting, de schending van het internationale recht en het illegaal bezetten van andermans grondgebied. Om een volledige(re) voorstelling van zaken te geven, was het een optie geweest om een tegengeluid te laten horen, maar daar is bewust niet voor gekozen.
Dit laatste neemt echter niet weg dat Wanneer de wereld slaapt, dat voor het grootste deel bijzonder toegankelijk geschreven is, een indringend, onthutsend en overzichtelijk betoog is van de schrijnende omstandigheden van de Palestijnse bevolking, maar ook kritiek levert op het westen dat – op het moment dat het boek geschreven werd – de schending van de internationale rechtsorde niet hekelde. In feite is het boek een eyeopener voor ieder die meer over de Palestijnse kwestie wil weten of voor hen wier ogen nog gesloten zijn voor de ellende die zich in dat gebied heeft voorgedaan en nog steeds voordoet.
Leeservaring Francesca Albanese – Wanneer de wereld slaapt. Verhalen, woorden en wonden uit Palestina
Francesca Albanese is Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden namens de Verenigde Naties. Op indringende wijze betoogt ze dat Israël met onderdrukking een apartheid heeft gecreëerd voor de Palestijnse bevolking. Albanese geeft tal van voorbeelden van de manieren waarop Israël dit probeert te verbloemen zodat er internationaal zo min mogelijk weerstand komt. Illustratief en beangstigend zijn ook haar eigen ervaringen. Albanese vertelt over de pogingen om haar in een kwaad daglicht te stellen en haar de mogelijkheid te ontnemen om in Duitsland en Italië te spreken.
Een belangrijk thema in het boek is hoe het gebruik van taal en het westerse perspectief de onderdrukking van Palestijnen kan legitimeren. Dit deed mij denken aan Joris Luyendijk, die in zijn boek ‘Het zijn net mensen’ dit een aantal jaren geleden aankaartte.
In elk hoofdstuk van het boek staat een persoon centraal. Op basis van de flaptekst had ik de foutieve aanname gedaan dat het boek voornamelijk uit tien levensportretten zou bestaan. Dit is voor enkele hoofdstukken het geval, zoals het hoofdstuk over Malak. Evenzoveel hoofdstukken zijn meer als een betoog geschreven en onderbouwd met studies.
Albanese heeft haar betoog in een kort tijdsbestek geschreven. Ze was namelijk overtuigd dat ze niet herbenoemd zou worden als Speciaal Rapporteur. Haar haast, om snel haar verhaal over te brengen en niets te vergeten, proef je met name in de eerste hoofdstukken.
Het boek laat je zeker niet met een vrolijk gevoel achter. Het verdriet, de talloze gewonden en overledenen en de onmenselijke situatie waarin velen verkeren komen hard aan. Net zoals het gebrek aan empathie. “En empathie is de lijm die ons bij elkaar houdt als mensheid.”, aldus Albanese in een toespraak bij de Verenigde Naties.
Tegelijkertijd laat Albanese ook zien dat Palestijnen over veerkracht en hoop beschikken.
Zou ik dit boek aanraden? Ja. De wereld kan meer medemenselijkheid, empathie en hoop gebruiken.
Bedankt @atloscontact en @declubvanechtlezers voor dit boek!
Malak, schilderes van de kaft van het boek: ‘Blijkbaar vinden de mensen het interessant om het verdriet van Gaza geschilderd te zien. Maar er is niet genoeg verf om het helemaal te vertellen.’
Flaptekst
Een absoluut noodzakelijk pleidooi van de onverschrokken VN-rapporteur. Aan de hand van 10 diepmenselijke verhalen toont Albanese het aangrijpende lot van de Palestijnen.
Hoe is het mogelijk dat de waarheid leugen is geworden en de leugen waarheid?’ In Wanneer de wereld slaapt biedt Francesca Albanese, speciaal VN-rapporteur, een indringend en persoonlijk beeld van Palestina. Aan de hand van tien portretten – van kinderen zonder thuis tot oorlogschirurgen – brengt ze de systematische onderdrukking en de actuele genocide in Gaza helder in kaart. Met deze diepmenselijke verhalen toont ze de ontluisterende realiteit, maar ook de onvoorstelbare veerkracht van een volk dat beroofd is van zijn thuis, stem en toekomst.
Onverschrokken stelt Albanese vragen die soms te ingewikkeld zijn om te beantwoorden. Maar als één ding duidelijk wordt in dit boek, is het wel dat de wereld zich niet langer aan deze vragen kan onttrekken.
Wanneer de wereld slaapt van Francesca Albanese is geen boek dat je simpelweg leest; het is een ervaring die je ondergaat. Albanese neemt je mee naar de bezette Palestijnse gebieden en laat zien wat leven onder bezetting, apartheid en geweld werkelijk betekent. Ze verweeft haar juridische expertise als VN‑speciaal rapporteur met een diep menselijke blik. Daardoor ontstaat een indringend boek waarin feiten, wetten en internationale kaders verbonden worden met de levens van gewone mensen: kinderen, kunstenaars, artsen en zorgverleners die proberen te overleven in een verstikkende realiteit. Wat dit boek bijzonder maakt, is dat de Palestijnse stemmen centraal staan. Albanese fungeert als gids die complexe juridische context begrijpelijk maakt zonder afstand te creëren. Haar schrijfstijl beweegt tussen rauwe, confronterende beschrijvingen en een heldere, feitelijke basis. Soms vragen de politieke termen en instanties even om doorbijten, maar juist dat onderstreept de urgentie en de kracht van haar verhaal. Het meest raakte mij de vraag naar onze eigen verantwoordelijkheid. In een wereld waarin we vooral korte, vluchtige beelden van conflicten zien, geeft dit boek context, diepgang en een menselijk gezicht. Het confronteert, doet pijn, maar laat ook de ongelooflijke veerkracht van mensen zien. Het dwingt je uit je bubbel te stappen en kritisch te kijken naar wat wij als wereldburgers doen of nalaten. Wanneer de wereld slaapt lees je niet om te ontspannen. Je leest het om te begrijpen, om stil te staan, om niet weg te kijken. Confronterend, hartverscheurend en noodzakelijk.
Waarom lezen? 1️⃣ Je voelt de menselijkheid van het dagelijks leven onder bezetting via echte verhalen. 2️⃣ Feiten en emoties komen samen in een boek dat je laat begrijpen én voelen. 3️⃣ Het schudt je wakker en zet je aan het denken over verantwoordelijkheid
"Wanneer de wereld slaapt komen de monsters tevoorschijn. Wijzelf hebben er al een heleboel. Op de eerste plaats onze onverschilligheid."
Als Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties heeft Francesca Albanese veel nagedacht over de definitie van 'onpartijdigheid'. Onpartijdigheid betekent niet dat je moet doen alsof je er geen mening over hebt. "Als er mensenlevens op het spel staan wordt onpartijdigheid een plicht die ons dwingt aan de kant te gaan staan van het recht, de rechtvaardigheid en de slachtoffers," schrijft ze. En daar is moed voor nodig.
Met 'Hoop als vaste gewoonte' besluit Albanese haar indrukwekkend boek. Ze schrijft in dit hoofdstuk over haar angst, en over een grote eyeopener, over dat ze met haar westerse bril had gekeken - "gewend als ik was om in termen van vergeldingswetten te denken"- toen ze de hoopvolle woorden hoorde van Wasim Dahmash...
De tien verhalen die Albanese optekende gaan over de mensen die haar de ogen hebben geopend, om helderder te zien en om in actie te komen voor Palestina. Wat ze met haar boek beoogt is de lezers hoop in overweging te kunnen geven: "de gedachte dat jij het licht kunt zijn, altijd, in elk hoekje van de aarde."
En ja, er is zoveel meer te vertellen over dit indrukwekkende boek. Maar beter is het zelf te lezen, om lezend te ervaren hoeveel moed er nodig is om tegen de raderen van het systeem in te gaan.
🔖 Alle opbrengsten van de Nederlandse editie van dit boek zullen worden gebruikt voor juridische bijstand aan mensen die worden onderdrukt omdat ze opkomen voor de rechten van Palestijnen.
Wanner de wereld slaapt. Verhalen, woorden en wonden uit Palestina. Francesca Albanese. Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties. In Wanneer de wereld slaapt kiest Francesca de zijde van de Palestijnen zonder de directe aanleiding uit het oog te verliezen. Zij doet dat aan de hand van 10 portretten, die de systematische onderdrukking en de actuele genocide in Gaza onder woorden brengt. Voor de lezer worden vragen gesteld waarvan de antwoorden soms te ingewikkeld zijn om te begrijpen op grote afstand van het conflict. Een ding wordt duidelijk gemaakt in het boek dat de wereld zich niet langer afzijdig kan houden. In de inleiding gaat Francesca in op de repressie in Europa en noemt het symptoom van een mondiale crisis. In het eerste portret wordt de vraag gesteld ‘ Wat is de kindertijd in Palestina? ”. Je wordt meegenomen aan de hand van een kind van 5 jaar. Je blijft lezen over het oorlogsgeweld in het leven van het kind. Het laatste portret gaat over het belang om de herinneringen van een volk te bewaren. Het grijpt terug op de bevrijding van het getto in Budapest. Al met al een veelzijdig boek dat inclusief de bronnenlijst een betrouwbaar beeld schets van de situatie in Gaza.
Wanneer de wereld slaapt. Door: Francesca Albanese.
Albanese is voor een tweede termijn verkozen als Speciaal Rapporteur van de Verenigde naties. Vanuit die hoedanigheid schreef ze dit relevante boek, dat er qua cover lieflijk uitziet maar wat in feite een schop onder onze kont is.
In 10 ‘polaroids’ schetst ze een pijnlijk, eerlijk, duidelijk, treffend beeld van Palestina. Door middel van 10 personen die er wonen, werken, woonden, werkten geeft ze ons een inkijkje in een wereld waar momenteel nog steeds een genocide plaatsvindt.
En ja, het is een complex verhaal. Maar door het persoonlijk te maken en alle kanten van het verhaal te belichten krijgen we een duidelijker en genuanceerder beeld dan dat we uit korte berichten in de krant kunnen opmaken.
Wanneer de wereld slaapt is kortom een urgente wake-up call!
Ik mocht namens De Club van Echte lezers het indrukwekkende boek Wanneer de wereld slaapt van Francesca Albanese lezen.
Francesca Albanese werkt als speciaal rapporteur van de Verenigde Naties. Ze neemt je via de verhalen van tien personen mee, naar hun levens in Palestina. Ze maakt de onderdrukking, de genocide, de angst en het terreur voelbaar, dwars door de pagina’s heen. Maar ook de liefde, hoop en strijdbaarheid laten zich duidelijk horen.
Ik had in het begin moeite om verder te geraken in dit boek. Maar dan komt er het moment dat Francesca de verhalen en haar eigen ervaringen begint te vertellen. Vanaf dat moment kon ik niet meer stoppen met lezen.
Ik heb dit boek vaak vol ongeloof, verschrikking en met het besef, hoe weinig ik weet over dit deel van onze wereld, gelezen, maar ook regelmatig met een glimlach en een traan.