Από το γένος στο έθνος : Η θεμελίωση του ελληνικού κράτους 1821-1862

by Stefanos P. Papageorgiou, Στέφανος Π. Παπαγεωργίου

Η κυρίαρχη, στην Ελλάδα, ελληνοκεντρική σχολή ανάλυσης και ερμηνείας του «εθνικού» παρελθόντος, είτε αγνόησε, είτε διαμόρφωσε -δηλαδή παραμόρφωσε- την αντικειμενική πραγματικότητα. Επέλεξε συνειδητά, από τα πρώτα κιόλας χρόνια της συγκρότησης του ελληνικού κράτους, να προσαρμόσει το παρελθόν αυτό σε ιστορικιστικά ερμηνευτικά σχήματα που παράγουν νομιμοποιητικές, εύληπτες και καθησυχαστικές μεταφράσεις και εκδοχές του στο παρόν. Ωστόσο, η παραπλανητική εξιδανίκευση προσώπων, θεσμών και γεγονότων, μπορεί ίσως να δημιουργεί ευρείες συναινέσεις, παράλληλα όμως κατασκευάζει συλλογικές φοβίες, μισαλλοδοξία, κρίσεις, ρήξεις και αδιέξοδα, καθώς και εσωστρεφείς αντιλήψεις, που ορισμένες φορές καταλήγουν σε τραγωδίες. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί, με τη συνδρομή του απαραίτητου πρωτογενούς και δευτερογενούς υλικού, να καταλήξει σε ψύχραιμες ερμηνείες οι οποίες μπορεί, βέβαια, να μην κολακεύουν τις εθνικές συλλογικές φαντασιώσεις, τα ταμπού και τους γνωστούς δικαιωτικούς μύθους, επιδιώκουν, όμως, την επικράτηση «μίας ηθικής της νόησης και των δυνάμεων της λογικής».

Περιεχόμενα
Προλογικό σημείωμα
Κεφάλαιο 1
Το οθωμανικό παρελθόν
Ι. Η διάλυση της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας
Ιι. Η ανάδυση του οθωμανικού κράτους
Ιιι. Η στρατιωτική - διοικητική και η θρησκευτική ελίτ της οθωμανικής αυτοκρατορίας
Ιv. Η διοίκηση του κράτους
Επιλεγμένη βιβλιογραφία

Κεφάλαιο 2
Το γένος: το ελληνικό- χριστιανικό στοιχείο εντός της οθωμανικής αυτοκρατορίας
I. Το status των οθωμανικών υπηκόων
II. Οι άρχουσες κοινωνικές ομάδες του ελληνικού -χριστιανικού στοιχείου
Επιλεγμένη βιβλιογραφία

Κεφάλαιο 3
Η ελληνική επανάσταση. Η πρώτη περίοδος του αγώνα (1821-1827)
I. Ο χαρακτήρας της επανάστασης
II. Οι μυστικές εταιρείες
III. Η εξέγερση στις παραδουνάβιες ηγεμονίες
IV. Η επανάσταση στις νότιες ελληνικές επαρχίες
V. Πολιτικά - διοικητικά όργανα και θεσμοί (Μάρτιος - Δεκέμβριος 1821)
VI. Περίοδοι ‘‘προσωρινών διοικήσεων .’’ α΄ περίοδος (1 Ιανουαρίου 1821- 25 Απριλίου 1823)
VII. Η διεξαγωγή του πόλεμου 1821 - 1822
VIII. Β΄ περίοδος (26 Απριλίου 1823 - 10 Οκτωβρίου 1824)
IX. Γ΄ περίοδος (11 Οκτωβρίου 1824 - 17 Απριλίου 1826)
X. Περίοδος ‘‘διοικητικής επιτροπής’’ (18 Απριλίου 1826 - 2 Απριλίου 1827)
XI. Η δημοσιονομική πολιτική της περιόδου (1821-1827)
XII. Το διεθνές περιβάλλον
Επιλεγμένη βιβλιογραφία

Κεφάλαιο 4
Η δεύτερη περίοδος του αγώνα. Τα χρόνια του Καποδίστρια, 1828-1831
I. Ο Ιωάννης Καποδίστριας
II. Κυβερνητική -διοικητική- πολιτική συγκρότηση
III. Η διαχείριση των οικονομικών και η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων
IV. Τα στρατιωτικά πράγματα της περιόδου
Εξεγέρσεις, στάσεις, κινήσεις και κινήματα
Επιλεγμένη βιβλιογραφία

Κεφαλαιο 5
Το ελληνικό βασίλειο. Η περίοδος της απολύτου μοναρχίας (1833-1843)
I. Τα μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, έως την έλευση του Όθωνα
II. Η άφιξη του Όθωνα
III. Δημογραφικά στοιχεία (1833-1861)
IV. Το πολίτευμα. Η μακρά πορεία από τη δημοκρατία στη μοναρχία (1822-1833)
V. Η περίοδος της αντιβασιλείας (1833-1835)

Κεφαλαιο 6
Η περίοδος της συνταγματικής μοναρχίας (1844-1862)
I. 1843-1847. Η γ΄ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις εθνική των Ελλήνων συνέλευσις, οι πρώτες βουλευτικές εκλογές και η τριετία Κωλέττη
II. 1847-1853: αυλικές κυβερνήσεις, εξεγέρσεις και εξωτερικές πιέσεις. Η περίοδος των αυλικών κυβερνήσεων
III. Η τελευταία περίοδος της δυναστείας (1855-1862)
Επιλεγμένη βιβλιογραφία
Index κύριων ονομάτων
Πίνακες

Genres: History

540 pages, Paperback

First published December 1, 2005

Reviews

[Errika Gerakiti · Rating 3 out of 5]

Κανονικά είναι 2,5 αστεράκια. Ενώ καλύπτει επαρκώς την εν λόγω περίοδο, είναι απαράδεκτο το πόσα τυπογραφικά υπάρχουν! Επίσης, σε πολλά σημεία το νόημα των προτάσεων μένει ημιτελές γιατί οι προτάσεις είναι τεράστιες και μάλλον ο συγγραφέας ξεχνούσε για ποιο πράγμα έγραφε. Επομένως, παρόλο που πρόκειται για ένα βιβλίο που καλύπτει πολύ καλά τα γεγονότα μέχρι και την έξωση του Όθωνα, τα τυπογραφικά/ορθογραφικά (τα οποία είναι τόσα πολλά λου καταντάει κουραστικό-ας πάει για επανέκδοση το βιβλίο να τα διορθώσουν!) και οι μακροσκελείς προτάσεις για εμένα το κάνουν απαράδεκτο. Άλλωστε, πρόκειται για πανεπιστημιακό σύγγραμμα και δεν επιτρέπονται τέτοια λάθη.