Sé, identità e stili di personalità

by Giampiero Arciero, Guido Bandolfi

Esiste un ambito in cui due saperi in apparenza lontani quali la fenomenologia e le neuroscienze si incontrano e cooperano proficuamente a definire la traiettoria dell'esperienza personale, lungo una linea di continuità tra stati normali e psicopatologia nevrotica. È quello della costruzione del Sé, inteso da Giampiero Arciero e Guido Bondolfi non come soggetto che signoreggia nella propria chiusa sfera mentale ma come identità narrativa, la cui permanenza nel tempo si riflette nel linguaggio, configurando in una trama provvista di significatività le differenti inclinazioni emozionali. La narrazione ricompone e integra gli accadimenti, l'agire e il patire, così da fornire a chi li esperisce un senso di stabilità dinamica, polarizzata secondo due tendenze emotive fondamentali di cui la risonanza magnetica funzionale produce riscontri: la centratura sul corpo e l'orientamento all'alterità. A questa polarità Arciero e Bondolfi riconducono gli stili di personalità, distinti in base ai disturbi dominanti: alimentari, ossessivo-compulsivi, ipocondriaco-isterici, fobici, depressivi. Una prospettiva epistemica che ha suscitato grande consenso, perché riesce finalmente a connettere le invarianti esperienziali con la storia singolare della persona nella sua unicità.

Genres: Psychology

340 pages, Kindle Edition

First published January 1, 2009

Reviews

[Γιώργος Γεωργόπουλος · Rating 4 out of 5]

Ένα βιβλίο με άξονα μια οντολογική αναθεώρηση σε ζητήματα ψυχικής υγείας δεν θα μπορούσε να μην έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα. Και αυτό προσπάθησε. Αρχικά οι συγγραφείς εξέτασαν το οντολογικό ζήτημα με φιλοσοφικούς όρους, πράγμα που σε κάνει να νομίζεις ότι διαβάζεις περισσότερο φιλοσοφία παρά ψυχολογία. Με αρκετές αναφορές σε Καντ, Χαιντεγκερ και άλλους φιλοσόφους προσπάθησαν να καταδείξουν το ευμετάβλητο της ανθρώπινης προσωπικότητας μέσα από μία από-αντικειμενοποίηση του εαυτού. Προσπάθησαν δηλ. να ξεπεράσουν μια οντολογία που προσέδιδε στον Εαυτό ιδιότητες αντικειμένου.
Ξεκινώντας λοιπόν να βρουν τί τελικά προσδίδει στο υποκείμενο μια αίσθηση συνέχειας στο χρόνο εστίασαν τελικά σε αυτό που ο Ricoeur ονόμασε «αφηγηματική ταυτότητα» όπου μέσω της ερμηνείας της εμπειρίας το υποκείμενο αναγνωρίζει και ορίζει τον εαυτό του. «Οι διάφορες αφηγήσεις του Εαυτού αντικατοπτρίζουν διαφορετικούς τρόπους διατήρησης της προσωπικής σταθερότητας». Οι συγγραφείς θεωρούν ότι σε προ-αντανακλαστικό επίπεδο (πριν την διαμόρφωση της έννοιας Εαυτός) αρχίζουν να διαμορφώνονται δύο τάσεις: αφενός η Εσώτερη που συνδέεται με μιαν αμιγώς σωματοκεντρική συναισθηματική εστίαση, και αφετέρου την Εξώτερη, που κατά κύριο λόγο χαρακτηρίζεται από την προσκόλληση σε εξωτερικά πλαίσια αναφοράς. Το υποκείμενο σύμφωνα με τους συγγραφείς έχει ως κύριο μέλημα την σταθερότητα της εικόνας-αίσθησης εαυτού του και με βάση αυτή την προσέγγιση οδηγούνται στο δεύτερο μέρος του βιβλίου που αναλύει τα διαφορά στυλ προσωπικότητας που σχηματίζονται με βάση την Εσώτερη ή Εξώτερη τάση. Μέσω ανάλυσης κλινικών παραδειγμάτων και λογοτεχνικών παραθεμάτων επιχειρούν μια διεπιστημονική προσέγγιση με άξονες τη Ψυχολογία, Ψυχιατρική, Λογοτεχνία, Φιλοσοφία, Φαινομενολογία και ξεκινούν έναν γόνιμο διάλογο με τις Νευροεπιστήμες. «Οι ετερογενείς αυτοί τρόποι προσπέλασης της εμπειρίας - από διάφορες γνωστικές οδούς- υπήρξαν συνεπακόλουθο της σταθερής οντολογικής μας υπόθεσης σύμφωνα με την οποία η ανθρώπινη εμπειρία είναι ανάλογη με την εξέλιξη της ίδιας της ζωής».

[Acpsm Aen]

Ahora traducido al castellano.

Descripción

Ipseidad, Identidad y Estilos de Personalidad es un texto clave para psiquiatras, psicólogos y psicoterapeutas, así como para estudiantes en estas disciplinas.
Describe un modelo clínico innovador que logra integrar saberes aparentemente lejanos entre sí como la fenomenología y las neurociencias para que se encuentren y cooperen de manera fructífera con otros saberes como la psicología del desarrollo, las emociones, el lenguaje y la personalidad.
Este libro propone un enfoque científico para la experiencia subjetiva y la unicidad de la persona, sin renunciar a las variaciones existenciales (los estilos de personalidad) que permiten definir la continuidad entre normalidad y psicopatología, además de establecer un diálogo y un nuevo campo de investigación con las neurociencias. Su análisis proporciona una explicación clara de cómo nuestro ser-en-el-mundo es modulado por las prácticas narrativas. Los autores muestran cómo la construcción continua de la personalidad, delineada por las diversas tendencias emocionales que se sedimentan en la vida del individuo, se refleja en la narrativa personal. Por último, los autores muestran cómo a la luz de las experiencias vividas y los relatos de estas experiencias surgen los trastornos psicológicos.

[Simone Piergentili · Rating 4 out of 5]

4.5⭐️