Bunker

by Richard Osinga

Wanneer Inaya's zoon zegt dat hij een goede plek voor haar oude dag in gedachten heeft, blijkt dat te gaan om een verborgen stad, die volledig zelfvoorzienend is. Met het fortuin dat hij in Sillicon Valley vergaarde, heeft Nadir deze stad laten bouwen, als een bunker diep in het hart van een afgelegen berg in Kazachstan. Inaya laat zich overtuigen en neemt er samen met Nadir en een kleine groep anderen haar intrek. En dan sluiten de deuren.

Genres: Fiction

279 pages, Kindle Edition

Published January 29, 2026

About the author

Richard Osinga (Haarlem,1971) is een Nederlandse schrijver. Hij studeerde economie en algemene letteren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Daarna werkte hij, naast zijn schrijverschap, als diplomaat, internetondernemer, online-marketeer en meest recentelijk zorgondernemer.

Reviews

[Remi Diamantis · Rating 2 out of 5]

Een beetje een koortsdroom, omdat er zoveel tegelijk gebeurt. Ik heb een dystopische, interculturele, psychologische familie-toekomstroman met wisselende perspectieven gelezen. En nu ben ik vooral in de war.

[Koen Van · Rating 4 out of 5]

Je kunt Bunker lezen als een spannend verhaal over wat er gebeurt wanneer een groep mensen zich opsluit in een bunker terwijl het einde van de mensheid dreigt. Je kunt het lezen als een aanklacht tegen de superrijken, die in zo’n situatie voor hun eigen hachje kiezen en hun medemensen aan hun lot overlaten. Je kunt het ook lezen als een voorspelling van het einde der tijden dat door onze eigen zucht naar beter en meer onafwendbaar is. Maar daarmee doe je de roman en Richard Osinga tekort, vind ik.
Osinga is voor mij een van de interessantste schrijvers van Nederland, samen met Martin Michael Driessen. Dat komt door hun beider fascinatie voor de vraag waarom mensen doen wat ze doen. Bestaat er zoiets als een vrije wil? Of zijn we een speelbal van het lot, van een buitenwerkelijkheid die naast de menselijke werkelijkheid staat? En kunnen we daaraan ontsnappen? Die vragen stellen Driessen en Osinga zich in hun romans.
Zo ook in Bunker. De handeling draait om Jonas, Cindy en Inaya. Verspreid over de vijf delen van de roman komen ze alle drie elf keer aan het woord; de hoofdstukken dragen hun namen. Daarnaast voert Osinga 22 nevenfiguren op. In elk van de eerste vier delen krijgen zij ieder één kort hoofdstuk, met een ampersand (&) als titel, waarin hun achtergrond wordt geschetst. Er is dus sprake van een duidelijke hiërarchie.
Maar vreemd genoeg is ook Nadir een nevenfiguur, terwijl hij degene is die het hele project in gang heeft gezet en controleert. Hij is de megarijke AI-wizzkid die 24 mensen zover heeft gekregen hem te volgen naar zijn ondergrondse bunker en die vanuit zijn kamer alles en iedereen in de gaten houdt. Dat riep bij mij de vraag op wie het verhaal eigenlijk vertelt.
Als lezer moet je behoedzaam omgaan met je conclusies, maar het antwoord meen ik gevonden te hebben in het vijfde deel. Daar treedt de verteller tevoorschijn in vier ultrakorte hoofdstukjes met een &. Ze beschrijven niemand, zijn onpersoonlijk, en vormen de buitenwerkelijkheid naast de werkelijkheid van de vier eraan voorafgaande bunkerdelen. Maar in dit slotdeel keert die verhouding zich om: de buitenwerkelijkheid wordt de bunker, terwijl de werkelijkheid wordt gevormd door wat Inaya, Jonas en Cindy ertoe drijft te vertrekken – hoop, en de bereidheid het onbekende tegemoet te treden, dat per definitie niet te voorspellen is, ook al geloven de Nadirs van deze wereld het tegendeel. En het lot, of hoe je het ook noemen wilt, beziet het met milde instemming en gaat over tot de orde van de dag.

[Ief Stuyvaert · Rating 3 out of 5]

Richard Osinga zal een jaar of 20 zijn geweest toen Biosphere2 in gebruik werd genomen in de woestijn van Arizona.

Het was een gigantisch, luchtdicht laboratorium van glas en staal waarin onderzocht werd of mensen in een volledig gesloten ecosysteem konden overleven.

Uiteindelijk faalde het project door een tekort aan zuurstof en shakespeareaanse conflicten.

Het hele opzet moet indruk op Osinga gemaakt hebben, want ruim dertig jaar later doet hij het experiment nog eens over in 'De Bunker'.

Niet wetenschappelijk - daarvoor hangt het allemaal te veel als los zand aan elkaar - wel verpakt als dystopische fictie.

En dat doet hij aanvankelijk goed: in sneltreinvaart neemt hij je mee van de geboorte van Nadir - bevlogen ideoloog of gevaarlijke gek - tot aan de al dan niet vermeende apocalyps.

Eén voor één leer je de personages kennen met wie je halfweg het boek onder de grond wordt gestopt.

Maar daar stokt het - want veel verder dan heimwee naar vroeger en twijfel over de toekomst reiken de psychologische bespiegelingen vervolgens niet.

En dat het boek uitmondt in een soort halfslachtige actiethriller had ook al niet gehoeven.

Maar ja, hoe eindig je een boek over het einde van de wereld?

With a bang or not with a bang?

[Martijn Nicolaas · Rating 2 out of 5]

Jammergenoeg vond ik dit boek tegenvallen. ‘Jammergenoeg’ omdat ik de twee vorige boeken van Osinga zo goed vond en zo graag gelezen heb. Het uitgangspunt is goed. Een Canadese techmiljonair van Indiase afkomst besluit in een verlaten berggebied in Kazachstan een bunker te bouwen voor als de wereld vergaat. Als experiment neemt hij een groep mensen mee om daar een tijdje te wonen, waaronder zijn advocate en de Nederlandse architect van de bunker. Maar als ze eenmaal opgesloten zijn, gaat het verhaal zo’n beetje als een nachtkaars uit en blijken zijn in eerste instantie best interessante personages niet meer zo interessant te zijn. Uiteindelijk maakt het einde wel wat goed maar dit boek haalt het niet bij ‘Arc’ en ‘Munt’.

[Reader · Rating 5 out of 5]

Thought provoking and intelligent. Especially given the context of current global developments and tech-bro’s role in societies worldwide. Makes you aware of what aspects of peoples lives make life worth living in the end.

[Lorelei Azize · Rating 5 out of 5]

Filosofisch en meeslepend; 5 sterren

[Emma Arussi · Rating 1 out of 5]

Ik hoopte op meer diepgang en karakterontwikkeling. In plaats daarvan lag de focus vooral op (klimaat)trivia, wat voor mij ten koste ging van het verhaal.

Jammer, want het uitgangspunt “hoe verankeren mensen-met verschillende achtergronden- zich in een enge, minder leefbare en snel veranderende wereld” had potentie.