What do you think?
Rate this book
Centraal-Europa, een geschiedenis
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
September 10, 2019
Een oerdegelijk naslagwerk over "Centraal" Europa dwz. de landen ten oosten van Duitsland, met uitsluiting van de Balkan. De geografische definitie alleen al van deze "Bloedlanden" tussen de Duitstalige en Russische invloedssferen in geeft stof tot debat, daar zowel Roemenië als de delen van het voormalige Joegoslavië onlosmakelijk verbonden zijn met de geschiedenis van Hongarije*.
Je krijgt dus een behoorlijk deel Balkangeschiedenis als hors d'oeuvre . Hoe meer de pagina's voorbij glijden, hoe meer de volledige geschiedenis van Oost-Europa leest als een Balkantoestand. Elke moderne staat herbergt minderheden die volgens de 19e-eeuwse definitie van de natie beter in een buurland zouden passen en heeft grenzen die in de laatste tweehonderd jaar telkens van buitenaf zijn hertekend. Hierbij was het beoogde resultaat zelden de mythologische omvang gebaseerd op een pre-industrieel "Rijk"; Polen verdween maar liefst 3 keer van de kaart, om nooit te herrijzen als de Pools-Litouwse unie.
Historische spelletjes omtrent de schuldvraag zijn hier even academisch als op de Balkan. De Hongaren domineren de Transsylvanische Roemenen, De Tsjechen keren zich tegen Hongarije, de Polen onderdrukken de Oekraïners ...Pruisen en andere Duitse staten vóór de eenmaking delen even vaak in de klappen als het pre-Romanov Rusland, vooral wanneer oorlogen tussen de West-Europese grootmachten de aandacht afleiden van wat gradueel een Habsburgse verzameling aan etniciteiten wordt. Elk volk kan zich wel beroepen op een invasie ofte verovering om een nieuwe generatie geweld mee te legitimeren.
Deprez is genoodzaakt hier uitvoerig op in te gaan; voor de hedendaagse buitenstaander troost hij zich de moeite te vermelden welke trauma's nog leven binnen het nationalistisch discours vb. het Verdrag van Trianon, dat in Hongarije nog steeds verbitterd als een Diktat van Versailles kaliber te boek staat en de Kleine Entente van haar buurlanden mogelijk maakte in het interbellum, wat het land uit noodzaak in de armen van Hitler dreef. Dit nadat Hongaarse politici hun best hadden gedaan om het ultimatum aan Servië van juli 1914 te verzachten, als Rusland en Frankrijk in hun Rapprochement Belgrado niet aanstuurden op een afwijzing.
Anderzijds breekt hij een lans voor de culturele verwezenlijkingen van Europa's Ossies.
Een gebied dat door zowel de Beer als de Adelaar vaak is afgeschilderd als smerig, primitief en kortweg minderwaardig. De lage levensstandaard van de meerderheid van de bevolking kadert hij kort en klaar in de 'typisch Oost-Europese' evolutie richting een grootgrondbezit in monocultuur dat sterk afhangt van de export naar of import vanuit het Westen. Het verband met de politieke cultuur, waarbij de macht veel sterker in handen van een kleine adellijke minderheid blijft dan in vb. Frankrijk of Groot-Brittannië (en dan nog...) duikt telkens op wanneer het misloopt in achtergeblevenheid.
Dit alles kun je zowel chronologisch als per land lezen, met een meer absolute flexibiliteit dan bij Bideleux & Jeffries Engelstalige klassieker A History of Eastern Europe uit de literatuuropgave. Het is evenwel verleidelijk om gewoon de volledige inhoud over je heen te laten stromen, want om de vijf voet ondervindt land A de gevolgen van een actie door land B die elders meer uitgebreid wordt besproken.
Toch één minpuntje: de flaptekst belooft om Centraal/Oost-Europa binnen de EU en de nieuwste ronde West-Oost vergelijkingen te plaatsen, maar dit gebeurt zéér bondig in een epiloog van minder dan 50 bladzijden, waarbij het tienjarig toetredingsproces zonder noemenswaardige incidenten verloopt. De geschiedenis blijft weer eens teveel steken in 1989.
*1.1.2018: ik reis naar Budapest...
7.1.2018:LOVE IT.
Je krijgt dus een behoorlijk deel Balkangeschiedenis als hors d'oeuvre . Hoe meer de pagina's voorbij glijden, hoe meer de volledige geschiedenis van Oost-Europa leest als een Balkantoestand. Elke moderne staat herbergt minderheden die volgens de 19e-eeuwse definitie van de natie beter in een buurland zouden passen en heeft grenzen die in de laatste tweehonderd jaar telkens van buitenaf zijn hertekend. Hierbij was het beoogde resultaat zelden de mythologische omvang gebaseerd op een pre-industrieel "Rijk"; Polen verdween maar liefst 3 keer van de kaart, om nooit te herrijzen als de Pools-Litouwse unie.
Historische spelletjes omtrent de schuldvraag zijn hier even academisch als op de Balkan. De Hongaren domineren de Transsylvanische Roemenen, De Tsjechen keren zich tegen Hongarije, de Polen onderdrukken de Oekraïners ...Pruisen en andere Duitse staten vóór de eenmaking delen even vaak in de klappen als het pre-Romanov Rusland, vooral wanneer oorlogen tussen de West-Europese grootmachten de aandacht afleiden van wat gradueel een Habsburgse verzameling aan etniciteiten wordt. Elk volk kan zich wel beroepen op een invasie ofte verovering om een nieuwe generatie geweld mee te legitimeren.
Deprez is genoodzaakt hier uitvoerig op in te gaan; voor de hedendaagse buitenstaander troost hij zich de moeite te vermelden welke trauma's nog leven binnen het nationalistisch discours vb. het Verdrag van Trianon, dat in Hongarije nog steeds verbitterd als een Diktat van Versailles kaliber te boek staat en de Kleine Entente van haar buurlanden mogelijk maakte in het interbellum, wat het land uit noodzaak in de armen van Hitler dreef. Dit nadat Hongaarse politici hun best hadden gedaan om het ultimatum aan Servië van juli 1914 te verzachten, als Rusland en Frankrijk in hun Rapprochement Belgrado niet aanstuurden op een afwijzing.
Anderzijds breekt hij een lans voor de culturele verwezenlijkingen van Europa's Ossies.
Een gebied dat door zowel de Beer als de Adelaar vaak is afgeschilderd als smerig, primitief en kortweg minderwaardig. De lage levensstandaard van de meerderheid van de bevolking kadert hij kort en klaar in de 'typisch Oost-Europese' evolutie richting een grootgrondbezit in monocultuur dat sterk afhangt van de export naar of import vanuit het Westen. Het verband met de politieke cultuur, waarbij de macht veel sterker in handen van een kleine adellijke minderheid blijft dan in vb. Frankrijk of Groot-Brittannië (en dan nog...) duikt telkens op wanneer het misloopt in achtergeblevenheid.
Dit alles kun je zowel chronologisch als per land lezen, met een meer absolute flexibiliteit dan bij Bideleux & Jeffries Engelstalige klassieker A History of Eastern Europe uit de literatuuropgave. Het is evenwel verleidelijk om gewoon de volledige inhoud over je heen te laten stromen, want om de vijf voet ondervindt land A de gevolgen van een actie door land B die elders meer uitgebreid wordt besproken.
Toch één minpuntje: de flaptekst belooft om Centraal/Oost-Europa binnen de EU en de nieuwste ronde West-Oost vergelijkingen te plaatsen, maar dit gebeurt zéér bondig in een epiloog van minder dan 50 bladzijden, waarbij het tienjarig toetredingsproces zonder noemenswaardige incidenten verloopt. De geschiedenis blijft weer eens teveel steken in 1989.
*1.1.2018: ik reis naar Budapest...
7.1.2018:LOVE IT.
Displaying 1 of 1 review