Η δίκη του Σωκράτη

Οι μεγάλες δίκες #1

by Αρτέμης Ψαρομηλίγκος (Editor), Βασιλική Λάζου (Editor), Κώστας Καρτάλης (Editor)

Το πρώτο τεύχος είναι αφιερωμένο στη δίκη του Αθηναίου φιλοσόφου Σωκράτη, μιας από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ελληνικού και παγκόσμιου πολιτισμού, ο οποίος κατηγορήθηκε για ασέβεια προς τους θεούς και για διαφθορά των νέων μέσω της διδασκαλίας του. Ο Σωκράτης καταδικάστηκε σε θάνατο από το δικαστήριο της Ηλιαίας τον Μάρτιο του 399 π. Χ. και ήπιε το κώνειο, όπως πρόσταζε ο νόμος. Μέσα από τις σελίδες του τεύχους ζωντανεύει η ατμόσφαιρα της δίκης και αναλύονται η φιλοσοφία του σπουδαίου αυτού διανοητή και η διαχρονικότητά της.

Genres: History

173 pages, Hardcover

First published January 2, 2011

Reviews

[Al Capwned · Rating 3 out of 5]

Δεν μπορώ να πω ότι με συγκίνησε ιδιαίτερα. Βρήκα αρκετές πληροφορίες άστοχες σχετικά με τον τίτλο του συγκεκριμένου τόμου και τη θεματολογία που θα έπρεπε να έχει. Σίγουρα, όμως, έμαθα αρκετά.

[Μιχάλης Παπαχατζάκης · Rating 2 out of 5]

Αρκετά ενδιαφέρουσα παρουσίαση, όχι τόσο της Δικής αυτής καθαυτής του Σωκράτη, όσο του περιβάλλοντος που έζησε ο μεγάλος φιλόσοφος. Δηλαδή, την αθηναϊκή δημοκρατία με τις μορφές που πήρε κατά τη διάρκεια του 5ου αιώνα πΧ. Αξίζει να το διαβάσει κανείς για να δει την εξελιξή της προς το καλύτερο, αλλά και προς το χειρότερο, σε συνάρτηση με τον πόλεμο (τον Πελοποννησιακό Πόλεμο), και που σίγουρα είναι αρκετά διαφορετική με την απλουστευτική και εξιδανικευμένη μορφή που πιστεύουμε σήμερα πως είχε. Η σημερινή δημοκρατία έχει επίσης λίγη σχέση με την τότε, που γεννήθηκε σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες και για να εξυπηρετήσει άλλες ανάγκες.

Το βιβλίο είναι γραμμένο από ακαδημαϊκούς και έχουν την μορφή εργασίας-παρουσίασης. Αναφέρεται και στους μαθητές του (κυρίως τον Πλάτωνα), μια και ο ίδιος δεν άφησε οποιοδήποτε σύγγραμμα. Αν θέλει κάποιος να εξηγήσει γιατί θανατώθηκε ο Σωκράτης θα πει: τον σκότωσαν τα πάθη που κυριάρχησαν στους αθηναίους αμέσως μετά την πτώση της Τυραννίας των Τριάκοντα. Μια άδικη δική με μια άδικη θανάτωση (που ο ίδιος δεν παρεμπόδισε, γενναία, αν και είχε και νόμιμη και μη νόμιμη δυνατότητα να το κάνει), σαν ένα αυτοκαταστροφικό ένστικτο του τότε πολιτεύματος. Ο Σωκράτης σφράγισε το τέλος του μοναδικού για τα μέτρα της αρχαιότητας πολιτεύματος που σύντομα θα εξαφανιζόταν για πάντα.

[Jim πgr · Rating 3 out of 5]

Περιγράφει την δίκη του Σωκράτη, την οργάνωση και δομή της Αθηναϊκής δημοκρατίας, την φιλοσοφία και την καθημερινότητα του Σωκράτη, τους κατήγορους αλλά και τους μαθητές του. Αρκετά καλό βιβλίο το περιέχει αρκετά κείμενα – κεφάλαια καθηγητών της φιλοσοφικής Αθηνών.
Εναντιώνομαι στην κρητική που ασκεί ο Κ.Μπέης που στο τέλος της ενότητας του για τον Σωκράτη και την τελική δίκη του κάθε ανθρώπου από τον Θεό. Επί λέξει αναφέρει «ως ένα παγερό και αποκρουστικό παρωδίας δίκης» (σελ.109), γιατί θεωρεί ο κ.Μπέης ότι η δίκη αυτή δεν θα είναι δίκαια, θα είναι αιώνια η καταδίκη, δεν θα υπάρχει το δικαίωμα της απολογίας κ.α.. Δυστυχώς για τον ίδιο τον κ. Μπέη εδώ όχι μόνο μπερδεύει την φιλοσοφικές του γνώσεις με τις νομικές του γνώσεις, αλλά κάνει το μεγάλο ατόπημα (ατόπημα που δεν έχει κάνει άλλος φιλόσοφος) προσπαθεί να ερμηνεύσει και να επεξηγήσει τις θεϊκές ενέργειες και πράξεις. Ευτυχώς οι θειικές δυνάμεις όταν είναι να κρίνουν δεν θα κρίνουν σύμφωνα με τα επίγεια δικαστήρια.
Ας σημειώσω κάποια ωραία στοιχεία και λόγια του βιβλίου:
• Ο αυτοσεβασμός του δεν του επέτρεπε να γίνεται έρμαιο του πάθους τον ηδονών.
• Τίποτα δεν είναι πιο σπουδαίο στην ανθρώπινη ζωή παρά το να αναπτύξει ο άνθρωπος την προσωπικότητα του, τον χαρακτήρα του.
• Δεν αξίζει να ζει κανείς μια αστόχαστη ζωή.
• Ακεραιότητα στην ενότητα της διδασκαλίας και στην συμπεριφορά, των γνώσεων και των πεποιθήσεων, των λόγων και των έργων.
• Δεν μπορεί να είναι κακόβουλος κάποιος αν γνωρίζει τι είναι καλό.
Τι φιλοσοφία ο Σωκράτης την επικέντρωσε στον άνθρωπο και έτσι γεννήθηκε η γνώση, το «γνώθι σε αυτόν», η κριτική ικανότητα …

[John Spil · Rating 2 out of 5]

Από το σύνολο του βιβλίου θεωρώ 30-40 σελίδες αναφέρονταν επακριβώς στο θέμα του τίτλου. Οι υπόλοιπες απλά αναφέρονταν σε δογματικές και τεχνικές αναλύσεις των σ κρατικών θέσεων.

Επίσης, ξενίζει στον αναγνώστη ότι ορισμένες των αναφορές στις απόψεις των συγγραφέων του κειμένων.

[Geo · Rating 2 out of 5]

Περίμενα περισσότερα αλλά δυστυχώς το βιβλίο αναλώθηκε περισσότερο στην φιλοσοφία του Σωκράτη κάνοντας υπερβολικές αναφορές στον χριστιανισμό τις περισσότερες φορές από ότι ίσως χρειάζεται παρά την δίκη αυτή καθαυτή. Για δωρεάν βιβλίο πάντως που κυκλοφόρησε με εφημερίδα είναι οκ.