سایه ها

BFI Film Classics

by Ray Carney, خشایار قشقایی (Translator)

این کتاب در درباره فیلم «سایه‌ها» اولین فیلم بلند «جان کاساوتیس»، بدعتی بداهه‌پردازانه است که با اصرار و تأکید، آماتوریسمی در آن موج می‌زند که از الزامات چنین فیلمی‌ست. «ری کارنی» در مقام یکی از متخصصان بی‌بدیل این فیلم‌‎ساز یگانه، سال‌های مدیدی را صرف کنکاش در فیلم کاساوتیسی و طریقت جان کاساوتیس‌بودن کرده است و تک‌نگاری «سایه‌ها» برآمده از دل همان مداقه‌هاست. کارنی در کتاب «سایه‌ها» نشان می‌دهد چه‌طور ابداعات کاساوتیس و بازی‌های او با کلیت مدیوم، منجر به شکل‌گیری واقعیت‌های زیرمتنی در متن اثر شده که درنهایت می‌توان گفت، منطق فیلم، منطق فروپاشی‌ست، برآمده از انگاره‌ای که نویسنده این‌گونه توضیحش می‌دهد: «درام درون درام سایه‌ها تعارض بین سطوح اجتماعی و اعماق عاطفی است.» این کتاب تصویر دقیقی از آغاز راه اوست؛ سایه‌ها برابر همه‌ی سینمای پیش‌از خودش، جامعه‌ی خودش و شکل زیستن مردمان خودش می‌ایستد، همان‌گونه که کاساوتیس می‌خواست و به آن عمل می‌کرد: «سبک‌مغزانه، خنده‌آور و جنون‌آمیز...»

128 pages, Paperback

First published June 26, 2001

About the author

Ray Carney is an American scholar and critic, primarily known for his work as a film theorist, although he writes extensively on American art and literature as well. He is known for his study of the works of actor and director John Cassavetes. He teaches in the American Studies department at Boston University and has published several books on American art and philosophy.

Reviews

[Adriana Scarpin · Rating 3 out of 5]

Esse livro é tão detalhista na feitura e no que vemos na tela de Shadows que acaba sendo entediante, não sei até que ponto uma dissecação tão completa cena a cena não atrapalha a experiência do filme em si, mas também é uma preferência minha, nunca gostei desse tipo de crítico que praticamente decupa o filme. Enfim, só recomendo esse livro a acadêmicos que estudam Cassavetes, Carney é um grande especialista no assunto, mas chato demais na exposição de amor fílmico.

[Behnam Taki · Rating 3 out of 5]

خشایار قشقایی ترجمه بسیار خوبی از این کتاب کرده است. این کتاب در رابطه با فیلم سایه‌ها اثر کاساوتیس است. روند ساخت فیلم، فیلم‌برداری در دو تاریخ متفاوت، چگونگی تهیه پول برای ساخت فیلم و همچنین رویکرد نویی که درفیلم آورده شده است محتوای کتاب را نشان می‌دهد.
دو بخش نمونه از کتاب را اینجا می‌گذارم و به کمک آن می‌فهمید که با چه فیلم متفاوتی رو‌به‌رو خواهید شد:
*
از منظر او، تفاوت «سایه‌ها» با بیش‌تر فیلم‌های دیگر عمدتاً در مرکزیت مشارکت بازیگران در روند خلاقه بود. هدف اغلب کارگردانان، بالاخص خوش‌قریحه‌های آن‌ها، مثل استرنبرگ، ولز، هیچکاک و کوبریک، آن است که بینش خود را بر کار سوار کنند تا هر نما، صحنه و برهم‌کنش نشانی از آن‌ها داشته باشد. کاساوتیس اما مسیری مخالف را پیش گرفت، در وابستگی جدی به سهمی که هر نقش‌آفرین او عهده‌دار می‌شد. اگر نوع اول فیلم‌سازی را «متمرکز» بخوانیم -چنان که نقطه‌نظرهای اشخاص گونه‌گونِ درون کار نهایتاً در شیوه‌ای تک، در شیوه‌ای فراگیر از دیدن و حس کردن انباشته بشود- نوع فیلم‌ کاساوتیس را شاید بشود «متفرق» خواند، چون که کار را محصول بیش‌ترین لحن‌ها، سبک‌ها و حال‌های شخصیِ مختلفِ ممکن تخیل می‌کند. هدف نه متشکل کردن کار گِرد نقطه‌نظری یکه، که متنوع کردن آن بوده، با راه دادن به بیش‌ترین نقطه‌نظرهای مختلفِ ممکن.
**
مشکل هرگز «آن بیرون» نیست و هرگز هم دیگری‌ای مسببش نیست. کاساوتیس(کارگردان) از «مشکلات واقعی» دو معنی مد نظر دارد: در زندگی «واقعی» به آن‌ها برمی‌خوریم؛ و «واقعا» مهم‌اند چون که تقصیر خودمان‌اند. مشکل در فیلم هالیوودی، گره در این نوع از فیلم -رهانیدن گروگان‌ها، بردن مسابقه و به دست آوردن دختر قصه- «تصادفی» است، نه فقط چون به‌ ندرت در زندگی پیش می‌آید، بلکه با ماهیتِ خود ما در هیچ ارتباطی نیست.

[John · Rating 4 out of 5]

I found this a helpful and enjoyable read.

As "Shadows" [1959] sinks further into the past, like me, some reader or readers in the future will probably be very glad of Ray Carney's record and analysis.