"Các nhà giáo dục người Đức đã nói về nhà giáo dục Montessori như sau: “Trong lịch sử nền giáo dục, những nhà giáo dục được mọi người biết đến như Montessori là không nhiều. Chỉ có duy nhất phương pháp giáo dục Montessori có thể vượt qua sự khác biệt về lãnh thổ, thế giới quan, tôn giáo để nhanh chóng được phổ biến trên thế giới.”
Sở dĩ phương pháp giáo dục Montessori có thể gây ảnh hưởng tới toàn bộ hệ thống giáo dục trên thế giới là do bà dựa trên cơ sở đúc kết những tư tưởng giáo dục theo chủ nghĩa tự nhiên của Rousseau, Pestalozzi, Froebel để hình thành quan điểm về trẻ em mang tính cách mạng của riêng mình. Bà cho rằng, từ khi sinh ra trẻ em đã có một “sức sống nội tại” rất tích cực và không ngừng phát triển. Nó mang trong mình sức mạnh vô biên. Nhiệm vụ của giáo dục là giúp trẻ em phát huy được “sức sống nội tại” đó để nó phát triển một cách tự nhiên và tự do theo một quy luật riêng. Bà cho rằng, không nên đối xử với trẻ em như thể chúng là một vật thể, mà nên đối xử với chúng như con người. Trẻ em không phải cái kho để người lớn và thầy cô giáo nhồi nhét mọi thứ vào. Trẻ em không phải là sáp hoặc bùn để có thể nhào nặn tùy ý, không phải tấm gỗ có thể khắc gì lên trên cũng được, không phải cái cây để cha mẹ và thầy cô giáo vun trồng, cũng không phải loài vật được nuôi dưỡng. Trẻ em là người có sức sống, năng động, hoạt bát và luôn phát triển.
Các nhà giáo dục, thầy cô giáo và cha mẹ nên quan sát và nghiên cứu trẻ em thật kỹ lưỡng, tìm hiểu thế giới nội tâm của chúng, phát hiện “bí mật thời thơ ấu”, phải yêu thương trẻ em, tôn trọng tính cách của chúng, giúp trí não, tinh thần, thân thể và tính cách của trẻ phát triển tự nhiên.
Dựa vào tài liệu quan sát và thực nghiệm tại “Ngôi nhà trẻ thơ”, bà Montessori đã đưa ra một loạt các quy luật có liên quan đến việc phát triển của trẻ em. Tiêu biểu như: Quá trình phát triển của trẻ em có tính giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất (từ 0 đến 6 tuổi) là giai đoạn hình thành tâm lý của trẻ em. Trong đó, từ mới sinh đến 3 tuổi là “giai đoạn phôi thai tâm lý”.
Trong giai đoạn này, trẻ không có các hoạt động tâm lý có ý thức mà chúng chỉ có thể tiếp xúc với thế giới bên ngoài một cách vô thức. Giai đoạn còn lại là giai đoạn hình thành tính cách, trẻ em chuyển dần từ vô thức sang có ý thức, khả năng ghi nhớ, hiểu và tư duy dần hình thành, mối liên hệ giữa các hoạt động tâm lý cũng từng bước được tạo nên, đặc điểm tâm lý tính cách cũng xuất hiện. Giai đoạn thứ hai (từ 6 đến 12 tuổi) là giai đoạn tâm lý trẻ phát triển tương đối ổn định. Giai đoạn thứ ba (từ 12 đến 18 tuổi) là giai đoạn có những thay đổi lớn và từng bước trưởng thành.
Ở Việt Nam, phương pháp Montessori chưa được phổ biến rộng rãi, hay nói đúng hơn với đại bộ phận các bậc phụ huynh và giáo viên, đây còn là phương pháp mới mẻ. Hơn nữa, những cuốn sách có bản quyền về phương pháp Montessori hầu như không được xuất bản do bà Montessori đã qua đời cách đây khá lâu. Vì thế nhóm biên soạn mạn phép được tổng hợp các tài liệu về phương pháp này để biên soạn nên cuốn sách Phương pháp Motessori, chỉ với mục đích duy nhất là mong muốn nhiều trường mầm non, nhiều gia đình có thể hiểu một cách cơ bản về phương pháp, để từ đó học hỏi và áp dụng cho con em mình.
Cuốn sách sẽ sơ qua về những ưu điểm của phương pháp này, các lĩnh vực giáo dục phương pháp Montessori. Cuối cùng mục đích của chúng tôi là những đứa trẻ lớn lên theo phương pháp Montessori sẽ là những đứa trẻ tự tin độc lập, phát triển toàn diện và cảm nhận cuộc sống với một thái độ trân trọng và hạnh phúc."
Sách có một lời tựa rất gây hiểu lầm khi khiến người ta nghĩ rằng đọc nó sẽ giúp ích cho các bố mẹ. Thực tế là nó được biên soạn lấy điểm nhìn của giáo viên làm trọng tâm chứ không phải là bố mẹ. Việc có sẵn giáo cụ cũng là cần thiết khi tác giả mô tả nhiều hoạt động dựa trên các giáo cụ rất cụ thể đó - điều mà trường học có khi còn thiếu chứ đừng nói là phụ huynh. Vì vậy với tôi cuốn này quá thiếu thực tế, thiếu hệ thống và khó mà áp dụng.
Mong muốn của tôi khi lần đầu tiên tìm đọc một cuốn sách về phương pháp Montessori là có thể hiểu về nó một cách tương đối cụ thể để tự vận dụng thì cuốn này hoàn toàn không đáp ứng được. Cảm giác vô ích như đang đọc sách giáo viên của môn Thể dục vậy.
"Montessori là người đã cải cách hệ thống giáo dục trên toàn thế giới...là người phụ nữ dạy cho những đứa trẻ chậm phát triển biết đọc, biết viết - phương pháp giáo dục của Montessori đã thành công đến nỗi nó được áp dụng ở khắp các nước trên thế giới, từ nơi xa xôi nhất của phía đông bán cầu như Hàn Quốc, cho đến nơi xa xôi nhất ở phía Tây là Honolulu, và cả nơi xa xôi nhất ở phía nam như Argentina." - Theo Nhật báo Brooklyn Eagle.
Những đứa trẻ được giáo dục theo phương pháp Montessori có sự khác biệt khá lớn với những đứa trẻ được giáo dục theo phương pháp truyền thống. Những đứa trẻ học theo phương pháp Montessori hồn nhiên, hạnh phúc, thẳng thắn, cởi mở; chúng cảm thấy mình đang làm chủ bản thân.
Ở lớp học Montessori, không còn cảnh tượng giáo viên quát mắng học trò để giữ kỷ luật. Ở lớp này, giáo viên tạo ra dụng cụ dạy học, khống chế sai lầm và tạo khả năng cho trẻ tự luyện tập. => Từ đó giáo viên trở thành người hướng dẫn cho công việc tự phát của trẻ.
Mỗi đứa trẻ lại làm những việc khác nhau, giáo viên có thể vừa trông vừa quan sát tâm lý chúng. Quá trình quan sát này nếu được tiến hành theo tiêu chuẩn khoa học sẽ góp phần xây dựng môn tâm lý học nhi đồng và phát triển tâm lý học thực nghiệm.
Trẻ là trung tâm của quá trình học, từ đó trẻ có sự trải nghiệm tích cực để hình thành tiến bộ về trí tuệ qua những hoạt động cuộc sống hàng ngày. Người thầy Montessori quan tâm đến sự phát triển của trẻ cả về thân thể, trí tuệ và đạo đức, trẻ sẽ được phát triển toàn diện.
Phương pháp Montessori hướng đến sự phát triển tâm hồn trẻ, đồng thời tận dụng phương pháp quan sát và chứng minh thực nghiệm để hỗ trợ phát triển tâm hồn. Chúng trong sáng, hạnh phúc, thẳng thắn và cởi mở, trẻ được khuyến khích hoạt động cá nhân và được phép học theo mức độ khả năng cũng như hứng thú của mình. Trẻ sẽ rất tự tin và dùng cách đơn giản để trưng bày tác phẩm và thể hiện tài năng của mình.
Mục đích của phương pháp Montessori là bảo vệ tâm hồn con người, giữ cho bản tính tự nhiên thật sự không biến mất. Đồng thời giải phóng nó khỏi áp lực và xã hội.
Bạn đang muốn tìm hiểu về phương pháp giáo dục trẻ mầm non theo phương pháp Montessori? Bạn muốn cho con mình theo học trường cổ võ phương pháp này? Và muốn biết nhưng lợi ích nó mang lại cho con bạn? Những cách cụ thể thực hành phương pháp này? Nếu câu trả lời “Có” thì đây là cuốn sách mở đầu bạn nên đọc