Οι τρεις ταφές του Χασάν Ταχσίν Πασά

by Χρίστος Κ. Χριστοδούλου

Ο άνθρωπος που πριν 100 χρόνια παρέδωσε τη Θεσσαλονίκη στους Έλληνες, ήταν ο Αλβανός Αρχιστράτηγος του Οθωμανικού Στρατού Χασάν Ταχσίν Πασάς.

Η ζωή και η προσωπικότητα αυτού του ανθρώπου παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστη, ωσάν να μην υπήρξε Χασάν Ταχσίν Πασάς πριν και μετά την 26η Οκτωβρίου του 1912. Αυτό το περίεργο κενό έρχεται να καλύψει το βιβλίο Οι Τρεις Ταφές του Χασάν Ταχσίν Πασά μέσα από άγνωστο και ιδίως εξαιρετικά ενδιαφέρον υλικό.

Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους αξιωματούχους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που έζησε μια μεγάλη ζωή προσφέροντας ανεκτίμητες υπηρεσίες στη χώρα που τον ανέδειξε. Οι περιπέτειες του συνεχίστηκαν και μετά τον θάνατο του, αφού η σωρός του ετάφη τρεις φορές σε τρία διαφορετικά μέρη. Τίποτα το μακάβριο ωστόσο. Στα «Απομνημονεύματα» που άφησε, τεκμηρίωσε την καλύτερη υπεράσπιση του εαυτού του. Το βιβλίο αυτό αποκαλύπτει πολλά περισσότερα στοιχεία που συνηγορούν υπέρ του, και φωτίζει με καινούριο υλικό την 26η Οκτωβρίου 1912.


Ο Χρίστος Χριοτοδούλου είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Δούλεψε σε πολλές εφημερίδες, περιοδικά και στην Τηλεόραση της ΕΡΤ. Ήταν επίσης ανταποκριτής κυπριακών, αμερικανικών και γαλλικών MME. Τα τελευταία έξι χρόνια συνεργάστηκε ως αναλυτής πάνω σε θέματα Τουρκίας και ελληνοτουρκικών σχέσεων με τις εφημερίδες ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ και ΤΑ ΝΕΑ. Τα κείμενα του προκάλεσαν το προσωπικό ενδιαφέρον του Τούρκου Πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν, που ζήτησε να τον γνωρίσει. Ήταν Διευθυντής Σύνταξης της εφημερίδας ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ και της Δορυφορικής ΕΡΤ καθώς και διευθυντής του Γραφείου Τύπου των Πρωθυπουργών Ιωάννη Γρίβα και Ξενοφώντα Ζολώτα. Το 2006 τιμήθηκε με το Δημοσιογραφικό Βραβείο Μπότση. Έχει γράψει τρία βιβλία που έχουν μεταφραστεί στην αγγλική και την τουρκική γλώσσα. Η ιστορία του Χασάν Ταχσίν Πασά είναι το τέταρτο βιβλίο του.

Genres: History

308 pages, Paperback

First published October 1, 2012

Reviews

[Hristos Dagres · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρον βιβλίο, που αποτελεί ένα είδος βιογραφίας του Χασάν Ταχσίν Πασά, διανθισμένο με πολιτικοκοινωνικές πληροφορίες για θέματα που συνδέονται με το τέλος της ευρωπαϊκής Οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπως για τους Μπεχτασίδες μουσουλμάνους - κυρίως Αλβανούς -, τη σχέση μπεχτασίδων, τεκτόνων και Νεοτούρκων, τους Ντονμέδες της Θεσσαλονίκης και την εβραϊκή κοινότητα μετά την Απελευθέρωση κ.α.

Το βιβλίο φαίνεται να έχει συγκεντρώσει μεγάλο όγκο πληροφοριών για τη ζωή του Ταχσίν Πασά (κυρίως από τη διοίκηση της Κρητικής Χωροφυλακής, την έναρξη του Α' Βαλκανικού Πολέμου και την παράδοση της Θεσσαλονίκης, ενώ χτυπητή είναι η απουσία έστω και ελάχιστων πληροφοριών για το ξεκίνημα της καριέρας τους στην Οθωμανική διοίκηση ως αγροφύλακας και χωροφύλακας στα Γιάννενα (για την οποία υπάρχουν φήμες μιας όχι και τόσο "χρηστής" προϋπηρεσίας). Γενικά, το βιβλίο φαίνεται να ξεστρατίζει προς την "αγιογραφία" του Ταχσίν Πασά, ενώ σε κάποια σημεία ο συγγραφέας δείχνει να λυπάται για τη διάλυση της Οθωμ. Αυτοκρατορίας, κατηγορώντας τους Νεότουρκους και υιοθετώντας τη θέση του Αβδούλ Χαμίτ ότι εάν ήταν ο ίδιος στην εξουσία δεν θα υπήρχε συμμαχία Ελλάδας-Βουλγαρίας. Στα πλαίσια αυτής της οθωμανικής νοσταλγίας, ο συγγραφέας δείχνει να αναπολεί περιόδους κάποιας μυθικής "ειρηνικής" συνύπαρξης, όταν αυτή η ειρήνη στην πραγματικότητα ήταν το αποτέλεσμα συστηματικών διώξεων και σφαγών που είχαν διαπράξει οι Οθωμανοί στο πέρασμα των αιώνων, εναντίον των χριστιανών, και ειδικότερα των Ελλήνων, της Θεσσαλονίκης.

Προσωπικά, θεωρώ ότι παρά τις αδυναμίες του το βιβλίο περιέχει χρήσιμες πληροφορίες ως αφετηρία για περισσότερο ψάξιμο, δεν θα χρησιμοποιούσα όμως κάτι χωρίς να το διασταυρώσω. Επίσης, διατηρώ επιφυλάξεις για πιθανές αποσιωπήσεις ή παρερμηνείες (όπως συμβαίνει στο ζήτημα των περίφημων "παλαιών νεκροταφείων" των θρησκειών/σεχτών, όπου αποσιωπείται η ύπαρξη και συνακόλουθη καταστροφή παλαιών χριστιανικών/ελληνικών νεκροταφείων ανατολικά των τειχών).

[Domenico Saridis · Rating 5 out of 5]

Ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα που ρίχνει φως στη ζωή του Χασάν Ταχσίν Πασά, ενός ανθρώπου που μέσα σε μια στιγμή καθόρισε την ιστορική τύχη της Θεσσαλονίκης και - τολμώ να πω - όλου του ελληνισμού, επιλέγοντας να παραδώσει την πόλη χωρίς μάχη στους Έλληνες. Ταυτόχρονα ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με τη Θεσσαλονίκη των αρχών του προηγούμενου αιώνα, μια πόλη πολυπολιτισμική, ανεκτική και κοσμοπολίτικη, γεμάτη εικόνες και μυρωδιές Ανατολής, που ελάχιστα θυμίζει η σημερινή τσιμεντούπολη που όλοι γνωρίζουμε.

[Πάρις · Rating 3 out of 5]

3,5/5*

[Sia · Rating 2 out of 5]

πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες, αλλά εξαιρετικά κακογραμμένο