Η κρίση χρέους, σηµατοδοτεί την κατάρρευση ενός µοντέλου πλασµατικής ανάπτυξης, το οποίο, όπως εξελίχθηκε, είχε ως χαρακτηριστικά του την κλεπτοκρατία, τη σπατάλη, τον ανορθολογισµό, τον παρασιτισµό, την αυθαιρεσία και την ατιµωρησία. Μαζί µ' αυτό το µοντέλο καταρρέει και το ανοµολόγητο κοινωνικό συµβόλαιο ανάµεσα στην άρχουσα τάξη και στα µικροµεσαία στρώµατα, το οποίο αποτέλεσε το υπόβαθρο αυτού του µοντέλου. Εκτός από την ιθαγενή πτυχή της κρίσης, όµως, υπάρχει και η ευρωπαϊκή. Η Ελλάδα δεν είναι το µαύρο πρόβατο της Ευρωζώνης, όπως ισχυριζόταν το ευρωπαϊκό ιερατείο. Είναι ο πιο αδύναµος κρίκος µιας όχι και τόσο στέρεας αλυσίδας.
Το ευρώ απειλείται από τη συστηµική κρίση του. Η Ελλάδα έχει σήµερα µετατραπεί σε πειραµατόζωο. Είναι η πρώτη χώρα-µέλος της ΕΕ όπου εφαρµόζεται η θεραπεία-σοκ και επιχειρείται η αποδόµηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κεκτηµένου. Από την έκβαση του πειράµατος θα κριθεί το µέλλον όχι µόνο των κοινωνιών της ευρωπαϊκής περιφέρειας, αλλά και των κοινωνιών του ευρωπαϊκού πυρήνα.
Το βιβλίο έχει αρθρωθεί στα εξής επτά μέρη:
- Ο κύκλος της μεταπολίτευσης
- Η βαριά σκιά της κλεπτοκρατίας
- Το ανομολόγητο κοινωνικό συμβόλαιο
- Ο πρόδρομος Δεκέμβρης
- Το πορτρέτο του καπετάνιου
- Το μετέωρο βήμα της Ευρώπης
- Μνημόνιο και χρεοκοπία
Σ' αυτά, μεταξύ άλλων, ο συγγραφέας ανιχνεύει τις ρίζες της κρίσης, αναλύει τα χαρακτηριστικά και τις πτυχές της, απαντά σε καίρια ερωτήµατα (π.χ. εάν υπήρχε άλλος δρόµος το 2009), αποδοµεί το δίληµµα "Μνηµόνιο ή χρεοκοπία", αξιολογεί µε αριθµούς τη θεραπεία-σοκ, δίνει απαντήσεις για το "κούρεµα" του χρέους και εκτιµά τις επιπτώσεις από την απονοµιµοποίηση της εξουσίας.Τέλος, διερευνά τα σενάρια για τη συντεταγµένη ή ανεξέλεγκτη χρεοκοπία, για την παραµονή ή έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.
Μια ευανάγνωστη αποτύπωση των αγκυλώσεων στις σχέσεις πολιτικής - οικονομίας - media και για το πώς φτάσαμε (εν μέρει) στην κρίση. Διάβασα το βιβλίο όταν είχε βγει και πράγματι μου έδωσε, με σφαιρικό τρόπο, ένα εύληπτο πλαίσιο για τις προβληματικές σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί στους παραπάνω τομείς, τόσο σε εθνικό όσο και παγκόσμιο επίπεδο (σε καπιταλιστικές οικονομίες). Συστήνεται, διότι ο κος Λυγερός δεν χάνει το μέτρο κατά την κριτική του συστήματος (οικονομικού και πολιτικού) και βοηθά ταυτόχρονα τον αναγνώστη να βελτιώσει την αντίληψή για τα όσα έχουν συμβεί γύρω του, με απλό τρόπο. Ωστόσο, δεν προβαίνει (δεν είχε προβεί) σε ρεαλιστικές/βιώσιμες/εφαρμόσιμες αντιπροτάσεις.
Το βιβλίο του Σταύρου Λυγερού αποτελεί την καλύτερη ανάλυση της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας. Ο συγγραφέας εξετάζει διεξοδικά το πολιτικό παρασκήνιο της μεταπολίτευσης με κύριο κορμό την περίοδο που ακολουθεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η σπουδαιότερη συνεισφορά του βιβλίου είναι η περιγραφή του ανομολόγητου κοινωνικού συμβολαίου, ένα συμβόλαιο ιδιόμορφης νομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος που βασιλεύουν η διαπλοκή, μια λανθάνουσα αντίληψη περί ηθικής, τα μικροκομματικά συμφέροντα, το ανορθολογικό κράτος, ο συνεχής δανεισμός και το δημοκρατικό έλλειμμα. Η κρίση εξετάζεται σε τρία μέτωπα : την εσωτερική κρίση χρέους, την Ευρωπαϊκή νομισματική κρίση και την παγκόσμια οικονομική κρίση. Όλες οι παρατηρήσεις χαρακτηρίζονται από διορατικότητα και διατυπώνονται με μια αξιοθαύμαστη ψυχραιμία. Αποτελεί ένα εγχειρίδιο για όσους ενδιαφέρονται να κατανοήσουν το πρόβλημα στις πραγματικές διαστάσεις του.