Nho giáo là một công trình nghiên cứu nghiêm túc, công phu của nhà văn hóa, nhà sử học Trần Trọng Kim được in lần đầu vào những năm 30 của thế kỷ XX. Trong những bộ khảo luận về Nho học xuất bản ở nước ta cho tới nay, bộ Nho giáo của Lê thần Trần Trọng Kim vẫn được đánh giá cao. Đây là một trong số không nhiều cuốn sách ra đời sớm nhất thời hiện đại nghiên cứu về Nho giáo Trung Hoa và tầm ảnh hưởng lớn lao của nó trong đời sống văn hóa Việt Nam ta hàng nghìn năm nay.
Ở Việt Nam Nho giáo có dấu ấn rất sâu đậm trong nhiều mặt của đời sống. Nghiên cứu Nho học hay Nho giáo là để thấy cái hay cái dỡ, cái thái quá và cái bất cập, thấy Nho giáo xưa còn lại đến ngày hôm nay, mức độ và màu sắc thế nào, đó là điều rất cần thiết để góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Từ hơn mười năm nay, một số công trình nghiên cứu tiêu biểu về văn hóa, lịch sử của Trần Trọng Kim đã lại có dịp đến với bạn đọc rộng rãi. Đó là việc làm cần thiết với mục đích tốt đẹp góp phần bảo vệ và phát huy vốn văn hóa cổ truyền, làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc.
Trần Trọng Kim (1883-1953) là một học giả danh tiếng, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu sử học, văn học, tôn giáo Việt Nam, bút hiệu Lệ Thần, thủ tướng của chính phủ Đế quốc Việt Nam (1945) được thành lập trong thời kỳ Đế quốc Nhật Bản chiếm đóng Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều cuốn sách về lịch sử, văn hóa như Việt Nam sử lược, Việt Nam văn phạm, Nho giáo,...
Tác phẩm Trước năm 1945, Trần Trọng Kim có nhiều tác phẩm nổi tiếng thời bấy giờ về các lĩnh vực sử học, văn học, nghiên cứu và sư phạm gồm: Sơ học luận lý (1914) Vương Dương Minh (1914) Việt Nam văn phạm (Hợp soạn, 1941) Luân lý giáo khoa thư (1916) Sư phạm khoa yếu lược (1916) Sơ học An Nam sử lược (1917) Sư phạm yếu lược (1918) Việt Nam sử lược (1919). Đây được coi là quyển sử Việt Nam đầu tiên viết bằng chữ quốc ngữ, có phong cách ngắn gọn, súc tích và dễ hiểu, thích hợp với trình độ của đại chúng nên được tái bản nhiều lần. Tuy nhiên thời gian biên soạn quá ngắn nên sách có rất nhiều chi tiết sai sót, sau này Trần Trọng Kim đã hiệu đính lại 2 lần nhưng vẫn còn nhiều lỗi sai. Truyện Thúy Kiều chú giải (1925) 47 điều giáo hóa triều Lê (có bản dịch ra tiếng Pháp- 1928) Nho giáo (3 tập từ 1930-32) Vương Dương Minh (1934) Phật giáo thuở xưa và Phật giáo ngày nay (1938) Phật Lục (1940) Quan niệm về nhân sinh, Vũ trụ đại quan (1943) Quốc văn giáo khoa thư, 3 tập: lớp Đồng ấu, Dự bị, và Sơ đẳng (soạn cùng Nguyễn Văn Ngọc, Đặng Đình Phúc, Đỗ Thận; Nam Sơn Nguyễn Văn Thọ vẽ) Việt Nam văn phạm (cùng Bùi Kỷ, Nguyễn Mạnh Tường) (1941). Sau năm 1945, ông viết hồi ký Một cơn gió bụi (1949), tóm lược quãng đời làm chính trị của ông trong giai đoạn 1942 - 1948. Nó nói lên suy nghĩ của ông về các sự kiện xảy ra trong nước thời bấy giờ như sự thành lập chính phủ của Đế quốc Việt Nam, Cách mạng tháng Tám, sự cầm quyền của Việt Minh, cùng Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất giữa Việt Minh và thực dân Pháp.
Đọc cuốn sách này trải gần nửa năm. Cụ Lệ Thần quả đã vẽ nên một bản đồ Nho học với những thăng trầm, lướt qua nhưng vẫn nêu bật được các nét chính trong tư tưởng của các bậc tiên Nho. Trước kia đọc dăm ba câu bài bác Nho giáo, cảm thấy nó sao mà bảo thủ, lạc hậu, nhưng hóa ra những người bài bác có lẽ còn chưa chạm được vào cái vỏ của Nho giáo. Nho Phật Lão, tam giáo đồng nguyên, cả ba đều ẩn chứa nhiều điều vừa cao siêu vừa thực tế, đủ rộng rãi cho lớp hậu học bơi cả đời không hết, có đâu cái giáo lý nông cạn nào có thể sống muôn đời? Tất nhiên đọc 1 lần chưa đủ ngốn hết những thức bày trong kho tàng đồ sộ ấy, chỉ nắm được sơ qua cái lịch sử của tư tưởng Nho giáo để có thể đi tiếp vào tìm hiểu sâu hơn.
Cuốn sách có thể coi như một cuốn lịch sử về Nho Giáo, trong đó học giả Trần Trọng Kim đã tóm tắt về sự hình thành & phát triển Nho giáo trong lịch sử cũng như giới thiệu nhân vật tiêu biểu cho Nho Giáo trong mỗi thời kỳ.
Cực kì thích sách của bác vì quyển nào cũng sâu sắc và dung dị. Nhờ đọc quyển Nho giáo này mà mình có cái nhìn rõ hơn, hiểu và tôn trọng Nho giáo hơn. Thấy đây là một hệ tư tưởng triết học luân lý cực kì thâm sâu và hữu ích, cũng hiểu trước đây mình ghét điều gì. Cảm thấy biết ơn vì quyển sách này đã mở đường cho mình đi tới một chân trời mới hay ho.