De verhalen

by Frans Kellendonk

In zijn verhalen toont Frans Kellendonk nog meer mogelijkheden van zijn schitterende talent dan in zijn romans. Ook laat hij meer van zich zelf zien, in de negen korte verhalen waarin hijzelf als ik- figuur optreedt, en vooral look in de acht langere novellen waarin dat niet het geval is.
De twee verhalen uit zijn debuut Bouwval (1977) en het zestel uit Namen en gezichten (1983) zijn zo verschillend dat alleen uit de stijl blijktdat ze van één meesterhand zijn. Van de magisch-realistische wereld van halfdode verslaafden en travestieten in 'Achter het licht' via de keiharde homoscene in 'Overige bestemmingen' tot het eenzijdige gesprek van een oude kasteelheer tegen een schone jongeling in de historische schets 'Dood en leven van Thomas chatterton'-Frans kellendonk neemt ons mee naar acht heel nieuwe werelden.
De negen autobiografische opstellen uit 'Dagwerk' tonen een heel andere kant van de schrijver: de moderne feuilletonnist laat zien dat het journalistieke dagboekgenre bijna een eeuw na Couperus nog op hetzelfde niveau kan worden beoefend

Genres: Fiction

245 pages, Paperback

First published January 1, 1995

Reviews

[Max Urai]

Dit boek zit voor mij precies tussen drie en vier sterren in - tussen goed leesbaar en fascinerend briljant.

Ondanks wat de titel zegt is "De verhalen" een collectie van 1 novelle, een aantal korte verhalen, en dan een paar essays en reisverhalen. In ongeveer die volgorde van kwaliteit. Het begin, met de passage uit Bouwval over Miss Troostig en het magnifieke "De Waarheid en Mevrouw Kazincy", voelde alsof ik één van mijn favoriete nieuwe schrijvers had ontdekt. Wat het alleen maar treuriger maakte dat het daarna allemaal langzaam bergafwaarts ging, met een tussenpiek bij "Dood en Leven van Thomas Chatterton". Vooral de essays zijn... meh. Columnachtig. Kellendonk kan leuk mijmeren over onderwerpen, maar zijn redeneringen zijn vaker charmant dan echt solide. Het essay over Kardinaal Simonis flapt alle kanten op. Het hint naar allerlei interessante ideeën over katholicisme en wetenschap maar werkt geen van die dingen echt uit - het sproeit meer alles op de pagina. Voor een tijdschriftartikel was het oké geweest, maar voor een essay dat wordt opgenomen in een bloemlezing voelde het allemaal te mager. En dan heb ik het nog niet gehad over het essay over giraffen die waarschijnlijk grappig bedoeld is. Kellendonk pruttelt een beetje door met zijn bekakte, Nabokov-achtige observaties over de beesten, die ergens wel leuk zijn maar nergens echt grappig worden. "Delightful" is denk ik het affect waar hij voor ging. Dat is het niet. Hij weet namelijk zijn eigen vreugde niet over te brengen, alleen zijn specifieke manier van nadenken, en die is voornamelijk tragisch, niet komisch.

Er zijn een paar verhalen in het begin die ik koester. Maar als bundel, en al helemaal als een soort definitieve bloemlezing, geeft "De Verhalen" me vooral het gevoel alsof Kellendonk een paar goede stukken heeft getikt en daarna op zijn lauweren heeft gerust. Ik ben wel (nog steeds) benieuwd naar Mystiek Lichaam. Die is de volgende.

[Guus van der Peet]

De twee korte verhalen uit Bouwval zijn fantastisch: interessante personages, intrigerende plots en een licht-surrealistisch sfeer, allemaal verbonden door Kellendonks schitterende schrijfstijl en zijn fantastische gevoel voor humor.

Namen en Gezichten kan dit hoge niveau helaas niet bereiken. Het zestal verhalen is nog steeds prachtig geschreven, maar inhoudelijk vallen de meeste (degene die geen Clara heten) nogal tegen. De personages zijn niet bijzonder interessant, de thema’s worden matig uitgewerkt en de creepy sfeer ontbreekt grotendeels. Door de excellente schrijfstijl nog steeds zeer goed te lezen, maar na het hoge niveau van de eerste twee verhalen vielen deze een beetje tegen.

Dagwerk is vooral heel inconsistent. De (nogmaals prachtig geschreven) reisverhalen over Berlijn en de Sovjet-Unie geven een mooi beeld van Europa voor de val van De Muur en Kellendonks mijmeringen over giraffen zijn vermakelijk genoeg. Kardinaal Simonis en de Kinderen van het Licht geeft wat interessante reflecties op homoseksualiteit en AIDS, maar voelt net iets te onsamenhangend aan. De rest is vooral okay. Ik heb geen idee waarom Kellendonk het nodig vond om al zijn gezeur over verbouwers ook werkelijk te publiceren.