Hasta La Vista

by Petro Marko

Është romani i parë i autorit dhe më i rëndësishmi për kohën, kur e shkroi, si në rrafshin artistik ashtu dhe në atë tematik. Rëndësia e tij qëndron veçanërisht, se lajmëroi kthesën në rrjedhat historike të romanit shqiptar. Romani sjell rrëfimin e luftës në Spanjë, ku kryesisht veprojnë personazhe nga mesi i vullnetarëve shqiptarë dhe ndërkombëtarë. Në të rrëfehen betejat e shumta gjatë viteve të kaluara në front, të cilat përshkruhen me një gjuhë të gjallë dhe të papërsëritur. Krahas ngjarjeve për rrjedhat e luftës, rrëfehet dhe linja e dashurisë ndërmjet luftëtarit shqiptar Gori dhe infermieres spanjolle Anita. Ngjarja, pra, në romanin "Hasta la vista" rrjedh në dy binarë: rrëfimi për luftën dhe rrëfimi për dashurinë.

Ka fituar çmimin e dytë në konkursin letrar me rastin e 40-vjetorit të Revolucionit Socialist të Tetorit.

Genres: Albanian Literature, Fiction

599 pages, Hardcover

First published January 1, 1958

About the author

Petro Marko is widely regarded as one of the founding fathers of modern Albanian prose. He was one of the most controversial writers in Communist Albania. A Spanish Civil-War Veteran, a communist and a humanist, he spent many years as a political prisoner on charges of dissidence and while some of his books never got published, most of them got censored and partly edited before being published. A prolific writer, he mostly wrote novels which deal with grander political themes as well as universal humanist issues. He also wrote books for children. His last book, published post-mortem in the year 2000, “Interviews with Myself: Clouds and Rocks” enumerates his difficult life under the dictatorship of Enver Hoxha. His best-known novel is titled Hasta La Vista and recounts his experiences as a volunteer of the Republican forces during the Spanish Civil War.

He started writing at the age of twenty and his first works were published in journals of the time with support from Ernest Koliqi his mentor. His articles would be published in periodicals as Lirija, Shqipëria e Re, Bota e Re, and Koha e Re magazine since he was 20. From March 1, 1936 he became the editor of ABC, a literary review which was banned by the monarchist authorities soon after, following with Marko being arrested and sent to internment.

Many works of Marko exhibit surrealist motifs and patterns. He died in 1991, while in 2003 President of Albania, Alfred Moisiu decorated him with the medal "Honor of the Nation"

Reviews

[Marie · Rating 4 out of 5]

Actual rating 3.5★

[Vasja · Rating 4 out of 5]

Nje tregim shume terheqes, i qarte rreth luftes ne Spanje. Shkruar me nje gjuhe te thjeshte, pothuajse popullore, por shume e kuptueshme dhe e rrjedhshme. Historia e internacionaleve, nder te cilet dhe shqiptare, te cilet i ishin bashkuar kesaj lufte ne menyre vullnetare, duke rrezikuar (dhe ne shumicen e rasteve sakrifikuar) jeten per te luftuar fashizmin ne nje vend qe nuk ishte atdheu i tyre, per te treguar keshtu pergjate gjithe librit vlerat njerezore, idealet e lirise dhe revolucionit te cilat shkojne pertej kufijve.

[Doruntina Bërbatovci · Rating 5 out of 5]

So lovely I remember this book to be to me, back in my 14 years of age when I read it. I remember learning so much about Spain and Spanish and its civil war by simultanesously enjoying the story told. I remember I would keep in mind the phrase "Hasta la vista Gori im, Hasta la vista Anita ime" afterwards and would always repeat it whenever civil wars would be spoken about. :) I would definitely recommend it, and I feel I'd enjoy a rereading myself.

[Sara · Rating 3 out of 5]

It was one of those books that got you excited from time to time, but was hard to keep reading sometimes as well. If we take into consideration the fact that it's a true story, the war in Spain, it is obvious that it might get boring in some parts where it constantly talks about what is happening and explaining the story in details, but history has its own sweet and exciting moments too. I wouldn't reread the whole book again, but I would love to go back to some parts.

[Lena Kadriu · Rating 5 out of 5]

no pasaran...

[Kamila · Rating 5 out of 5]

I have no words, this book ripped my heart open. I felt everything as if i was part of it.

[Esilda Trushaj · Rating 4 out of 5]

Nje roman sic di vetem Petro Marko ta sjelle me vecori te spikatura,qe e dallojne nga shkrimtaret e tij te kohes.Ai paraqet nje tablo te luftes kunder fashizmit ne Spanje me personazhe te nacionaliteteve te ndryshme.Rrefimi vjen ne veten e trete,situatat vijne me realizem te thelle para lexuesit,te duket sikur i ke para syve cdo moment te pershkruar.Personazhet njihen me ane te dialogut dramatik,qe mbizoteron ne roman.Si ne cdo roman te tij,vend te vecante kane figurat e huaja femerore.Ne aspektin universal dallohet dashuria per njeriun,jeten dhe paqen.Heronjte kane ideale te patundura,jane atdhetare dhe luftetare deri ne vdekje.Humanizmi shfaqet kudo ne roman.Vend te vecante ze dashuria njerezore per bashkeatdhetarin, per luftetarin,per bashkevuajtesin gjithashtu dhe dashuri internacionaliste si ajo e Gorit me Aniten,qe me teper enderrohet sesa perjetohet.

[m e r j e m · Rating 4 out of 5]

Letërsia e sotme shqipe e përjellë jetën më intensive, më besnikërisht dhe artistike më bukur se një herë përpara. Ajo po lulëzon dhe po pasurohet dita ditës duke u treguar kuantitativsiht me vepra gjinish të ndryshme dhe duke u thelluar artistikisht me veprat e gjirit më të çmuara.

Na romanin e tij të njohur Hasta la viste, Petro Marko është kthyer një të kaluar e jo agë të larget, njëkohesisht edhe një ambient tjetër, të huaj. Duke i shkruar për ngiarjet është zhvilluar në një ambient të madh. Petro Marko më në fund gjen jetën që të flasë edhe për ambientin shqiptar dhe gjendjen e tij të dikurshme shoqërore dhe sociale. Ai shkruan për ngjarjet historike të Spanies Luftës se dytë të botës, por me to lidh edhe ngjarjet që kanë paraprirë historik të sistemit të sotëm gjithë shqiptar.
Hasta la vista është roman për luftën civile të Spanjës, në atë që mërën pjesë dhe dhanë jetën heroikisht edhe biitë më të mirë të shumë popujve të botes, po edhe të Shqipërisë.
Romanin e Petro Markos e përshkon në ndjenjat e veta, ndjenjat e bashkimit dhe të dashurisë së tyre të varfëra të popujve të ndryshëm që luftojnë për ngadhnjimin e demokracisë dhe lirisë në trollin spanjoll.
Hasta la vista në këtë sukses ka një po rosi të lartë, të cilin autori e ka përcjellë me një kushtim të gjatë të gjithë fagjeve të saj. Kjo është porosia historike e njerëzve të shfrytëzuar rëndom i bashkon lufta e përbashkët kundër kapitalizmit, ashtu siç i bashkoi në trollin spanjoll.
Petro Marko i është kthyer një kohë të shkuar, por te paharruar, është kthyer një ngiarje historike ge do të shkruhet me germa të arta në histori e proletariatit ndérkombëtar, kur është treguar solidariteti i virte të varfërit me të varfër, i të shtypurit me mua. të shtypurin, 1punëtorit me punëtorin, i komunistit me komunistin, i te gjithë ata bashkarisht. Duke qenë edhe vetë luftëtar Spanjës dhe duke e njohur për mrekullinë e asaj periudhe tra- gjike të Popullit spanjol, Petro Marko ka mbërrijtë që të shkruajnë aq bindshëm për të. Romani i tij është fryt i njohjes së kësaj dhe pamjeimit të realitetit spanjoll dhe shumë fakteve të dukurive që kanë të bëjnë po me aq shumë aspekte të luftës në atë të vërtetë.

Ky nuk është roman modern që do të zatetej në një tjetër përmes indit filosofik, që do të kishte ligjësitë e veta të drejta në domethënien e simbolikës, por roman i shkruar sipas normave të poetikës romaneske të shekullit të kaluar, kur edhe lulëzonin romani social dhe psikolo gjik. Së këndejmi motivimet janë aq të rëndësishme dhe e shtojnë, kur janë të vendosura në jetë, apo e pakësojnë, kur janë kurdisura, spontanitetin në trans ponimin e fakteve të jetës. Për të parë se sa ja ka dalur autori në këtë drejtim duhet të fillojë nga dy persona zheve kryesoreAnitës e Gorit që pretendojnë të mrekullojnë të gjithë dashurinë e tyre. Dashuria e dy të rinjve në flakën e luftës, edhepse është theksuar përsëtepërmi, është e rëndësishme.
shtë kohë lufte, kohë e një kaosi të përgiithshëm në truallin e Spanjës, kur njeriu i vendit edhe emociona- lisht e ndien veten të jetërsuar dhe të katandisur. Vërtet, dufi romantik në të tilla momente duket ngapak gesha rak dhe i pabindshëm, por jeta si në gjendje nuk shkon pa doza të romantizmit. Njeriu gjithmontë kërkon dhe doemos gjen nuk është sendërtimit të gjeneratës së tij njerëzore, përndryshe proza ​​e jetës, e ashpërsuar vecmas në kohë lufte, e vret, e sakaton dhe e varfëron nga të gjitha anët. A është e vërtetë dhe, nga aspekti, e arësyeshme një ndjenjë e tillë në një kohë të tillë? Petro Marko thotë -po. Dhe, një pa dy ka të drejtë. Edhe dashuria e flakët e revolucionarit të quajtur Gori Gjinleka ndaj vashës spanjolle, më në fund, mbas rezis tencave jo ngahera të arësyeshme të autorit të tij, e për një mundësi të tillë. Revolucionari, edhepse më përmbajtur se të gjithë, nuk është asket, porse njeri, bile, më i pasur se sa të gjithë edhe shpirtërisht, edhe emocio nalisht, edhe moralisht.

Marrë plotësisht, me romanin Hasta la vista Petro Marko ja ka bërë vetes vend në radhën e prozatorëve më të mirë shqiptarë. përkrah Jakov Xoxën Shefqet Mu sarajt, Sterjo Spasses, Vedat Kokonës, e të tjerëve. Ro mani i tij eshtë i shkakton edhe përkah vetë tema e trajtuar. Petro Marko ka bërë një punë që s'e kanë bärä akoma shkrimtarët e ca popujve tö tjerë, a poash i kanë dërguar biitë e vet në luftën e Spanjës. Merita kätil prozatori është e madhe për shkak se një nelarle shumë tö rindösishme të skenës së historisë së futbollit. në te rolin e shqiptarëve, e ka përjetësuar me fugin e shorehies se tii artistike.

[Fjolla · Rating 5 out of 5]

Lovely book!

[Leart Ibrahimi · Rating 5 out of 5]

d

[Vasian · Rating 5 out of 5]

Amazing!!!
True Pieces of History found in this book make us think differently about life!!!

[James M · Rating 5 out of 5]

ALBANIA

[Doruntina Halabaku · Rating 5 out of 5]

My eyes fill with tears anytime i remember how much i loved reading this book. By far my favourite ever albanian book

[Rasim Osmani]

good book