Το μήκος της νύχτας: Μακρόνησος '48-'50

by Lephterēs Raphtopoulos

«Για κατατρεγμούς και ταλαιπωρίες παλιών πολιτικών αγωνιστών, σε φυλακές και εξορίες, έχουν γραφτεί αρκετά. Όμως για τις συνθήκες διαβίωσης των εξορισμένων στρατιωτικών (και ιδιαίτερα των παιδιών που κλήθηκαν να κάνουν τη στρατιωτική τους θητεία και τους δόθηκε "φύλλο πορείας" για τη Μακρόνησο – ή μάλλον τους "δόθηκε" συνοδεία ίσαμ' εκεί) λιγότερα απ' όσα θα περίμενε κανείς έχουν δημοσιευθεί. Υπήρξαν "λεπτομέρειες", περιστατικά ή "σημεία" που είτε δεν μπόρεσαν να γίνουν γνωστά ευρύτερα, είτε έγιναν αλλά αμέσως "κουκουλώθηκαν" για "ευνόητους λόγους».

Σελίδες που χαρακτηρίζονται έντονα από την αμεσότητα της προσωπικής πικρής εμπειρίας, τη χιουμοριστική έως σαρκαστική διάθεση, αλλά και που σ' αυτές περιγράφονται (ψύχραιμα και αντικειμενικά) καταστάσεις, συνθήκες και συμβάντα στη Μακρόνησο εντελώς άγνωστα και αδιερεύνητα έως σήμερα – σχεδόν μισόν αιώνα από τότε...

215 pages, Paperback

First published January 1, 1995

Reviews

[Μαρία · Rating 3 out of 5]

«Μόλις, λέει, πατούσες το πόδι σου, σου ρίχνονταν αλφαμίτες και ‘’ανανήψαντες’’, πρώην συναγωνιστές. Σε περίμεναν με ρόπαλα, με βούρδουλες, με κοντάκια κι ό,τι άλλο σιδερικό έβρισκε ο καθένας τους. Σε ρίχναν κάτω, σε σάπιζαν στο ξύλο, σ’ έκαναν λιώμα. Σε καμιά περίπτωση δεν πρόφταινες να πας πιο πέρα απ’ το μουράγιο μόνος σου και προπαντός όρθιος»

Το Μήκος της Νύχτας δεν είναι τίποτε άλλο από μια εφιαλτική και ατελείωτη νύχτα στο κολαστήριο της Μακρονήσου, καθώς συνοδευόταν από βασανιστήρια μεγάλης βαναυσότητας, προκειμένου να αποσπαστούν με τη βία «δηλώσεις μετανοίας». Στα 14 κεφάλαια του βιβλίου, που το καθένα ξεκινά με ένα ποίημα, το οποίο ο Ραφτόπουλος έγραψε στη Μακρόνησο, αφηγείται την καθημερινότητα του στρατοπέδου. Μια καθημερινότητα αποτρόπαια και ψυχοφθόρα, όπου οι εξόριστοι μέσα από την ολοήμερη προπαγάνδα από τα μεγάφωνα, τα συνεχή βασανιστήρια, τα σαλέματα του μυαλού, τα τρελοκομεία, τους θανάτους, τους βανδαλισμούς, τα βρισίδια, τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης, τις αφυδατώσεις από την έλλειψη νερού, τις αρρώστιες και τις κακουχίες, προσπαθούν να επιζήσουν.

[Natasha Anastasiou · Rating 4 out of 5]

Ένα φανταστικό έργο που συνδυάζει την ιστορική και την προσωπική διάσταση, εστιάζοντας στην ιστορία της Μακρονήσου, το νησί όπου κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου στην Ελλάδα φυλακίστηκαν πολιτικοί κρατούμενοι. Το μυθιστόρημα διαπραγματεύεται τις εμπειρίες και τα ψυχικά τραύματα των ανθρώπων που πέρασαν από τις φυλακές της Μακρονήσου, αναδεικνύοντας τη σκληρότητα, την αδικία και την αντίσταση. Με επίκεντρο τις ανθρώπινες σχέσεις, τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και την τραυματική εμπειρία του εγκλεισμού, ο Ραφτόπουλος καταφέρνει να φωτίσει τις ψυχολογικές επιπτώσεις αυτών των γεγονότων και τις συνέπειες για τις επόμενες γενιές.

Το διάβασα σε ένα απόγευμα. Και μετά το ξαναδιάβασα. Είναι γεμάτο συναισθηματική ένταση και βαθιά συναισθήματα, εκφράζει τον πόνο της εποχής, τη δύναμη των ανθρώπων και την αντοχή τους σε συνθήκες αδικίας. Είναι ένα βιβλίο για τον άνθρωπο και την ψυχολογική- σωματική του δύναμη.