Patricia Marie Madeleine Godelieve De Martelaere was a Flemish philosopher, professor, author and essayist.
De Martelaere studied philosophy at the Catholic University of Leuven, where in 1984 she obtained a PhD in philosophy on a thesis on the skepticism of David Hume. She taught as professor at the Catholic University of Leuven. She was also linked to the Catholic University of Brussels as a professor. Her publications include works about David Hume, Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Ludwig Wittgenstein and Jacques Derrida.
Besides her philosophical activities, she was also active as a writer of several novels such as Littekens and Het onverwachte antwoord
Inleiding op de tao met al zijn paradoxen en wijze tegenstrijdigheden. "De weg om niet te volgen" is het grote Andere, staat ver van Westerse traditie. Begint ook met het hoofstuk "Het is Chinees", met de tegenstelling van tradities over wijsheid, geneeskunde en uiteindelijk de discipline van de auteur, filosofie, au fond iets westers. Dichotomieën als geest/lichaam, binnen/buiten, Actief/passief worden op andere bevreemdende wijze geconceptualiseerd in Taoïsme, niet gemakkelijk te volgen bij momenten. In een goede houding wordt deze traditie naar de waarde geschat door Patricia De Martelaere, enerzijds de teksten en de auteurs, anderzijds enkele kernconcepten. Wordt ook in tegenstelling gebracht met westerse taaltradities, psychoanalyse en mystiek als houding tot de "onuitspreekbaarheid" of "onbewoordbaarheid" van elementen van de menselijke ervaring. Interessant boek, Ik wou dat er iets dergelijks was voor de Hindoeïstische Upanishaden.
Dit boek is een leuk en duidelijk geschreven inleiding tot het erg lastig onder woorden te brengen Taoïsme. Ik snap de keuze van de auteur om vanwege haar verhalende karakter eerst de zhuang zi te behandelen alvorens op de dao de jing in te gaan. Dit leidde er echter wel toe dat de kern van het taoïsme, de energetische verdeling van qi, pas helemaal achterin het boek écht duidelijk werd. Als lezer was het fijn geweest om dit wat meer aangestipt te hebben gezien eerder in het boek. Mocht je het boek een poging willen geven raad ik je aan om geduldig te blijven tot het einde!
Het taoïstische denken staat ver van het traditioneel Westerse gedachtengoed. Complexe materie, niet een boek, dat je even uitleest, doch uitstekend uiteengezet door Patricia de Martelaere.
"Wie zijn gevoelens niet kan hanteren, brengt zijn geest schade toe. Maar wie zijn emoties niet kan controleren en toch probeert zichzelf ervan te weerhouden ze te volgen, brengt zichzelf dubbele schade doe."
Als je moeite hebt met de toegankelijkheid van Chinese filosofie/ideologie. Als je Taoisme interessant vindt. Als je eens een blik wilt werpen waar je nog niet eerder geworpen hebt. Dan is dit boek perfect. Patricia de Martelaere vat op zo een mooie en toegankelijke manier de meest cryptische en complexe concepten, stijlen en ervaringen samen dat zowel een beginner als de meer ervaren persoon zich kan laten betoveren door de manier waarop hier Taoïsme uitgelegd wordt. Van de grond op naar boven. Van de invloed van mythologie en geneeskunde tot en met de 'sport' Tai-Chi en de mindstate die zich bezighoudt met taal, geluk, gevoel, en het lichaam.
Niet eens 200 pagina's en het leest heel makkelijk weg en zet je tegelijkertijd toch goed aan het denken. Overigens een hele goede manier voor mensen om bekend te raken met de stof voordat zij bijvoorbeeld iets willen lezen dat iets meer gevorderd is binnen hetzelfde onderwerp. Zoals Lao Zi (K. Schipper) of Zhuangzi (B. Ziporyn).
Goede intro tot het taoïsme die enkele belangrijke kernconcepten op gedegen wijze exploreert. Vroeg me wel dikwijls af of het beperken tot voornamelijk vertalingen en secundaire literatuur de zoektocht naar de echte dào niet wat in de weg stond; gelukkig is de dào die je kan bespreken niet de eeuwige dào :) - voor mij had er ook iets meer nog toepassingen in haar eigen leven mogen inzitten, haar belevingswijze van het taoïsme (in de vorm van tàijíquǎn) zou het nog toegankelijker gemaakt hebben.
"Een van de meest opvallende kenmerken van de Dao De Jing - en misschien wel van het klassieke taoïsme in het algemeen - is de manier waarop omgegaan wordt met tegenstellingen en schijnbare paradoxen." (p. 153) Ik heb dit boek graag gelezen, hoewel het voorlopig mijn minst favoriete boek van de Martelaere is. Ze kan nog steeds als geen ander zeer abstracte concepten helder gebruiken, vertalen. Maar het in elkaar overgaan van tegengestelden voelt soms net iets te veel aan als telkens op dezelfde nagel kloppen. En waar deze idee op veel domeinen wordt toegepast, blijft het toch vaak vaag. De bedoeling waarschijnlijk, en niet eens echt storend, maar het niet al te dikke boekje had voor mijn part nog een stuk korter mogen zijn. Desalniettemin, vintage de Martelaere en da's altijd leuk om lezen.
Het Taoïsme is een zeer moeilijke levensfilosofie. Na het boek van de Tao ( vertaling Kristofer Schipper) heb ik dit boek gelezen dat een verduidelijking poogt te zijn van de leer. Ondanks de ongetwijfeld ijverige inspanningen van de auteur blijft het voor mij een mysterieuze - om niet onvriendelijk te zeggen - mistige leer. Wat ik eruit haal is dat het begrip qi zo'n beetje de levenskracht uitdrukt en gekoesterd moet worden door zo veel mogelijk de Tao te volgen, dat wil zeggen de weg van de natuur. Ook yin ( de aardse kracht) en yang ( de hemelse kracht) zijn mij niet echt duidelijk geworden. Maar ik ben ook geen filosoof.
De weg om niet te volgen. Niet volgen, die weg? Hoe dan ook, nog eens wat wijsbegeerte gelezen. Mondjesmaat. Het boek is 'goed' geschreven, het is 'toegankelijk' voor elke lezer. Enige wijsgerige bagage is niet vereist. Daarentegen is enige lichamelijke praktijk (bijvoorbeeld dansen of tai tchi) wel vereist. Na afloop ben ik echter niet van plan die weg te volgen.
Het boek is een uitstekende introductie in het taoisme. Het brengt duidelijkheid, legt nuances en de auteur is krachtig in haar bescheidenheid. Dankzij het boek is de Dao De Jing iets minder mysterieus.
Had more fun reading the original Zhuangzi than De Martelaere’s comments on it. Her hair-splitting analyses of paradoxes and vaguenesses in the original don’t seem very fruitful to me.