Leiderschapstrainingen, strategische analyses, dikke beleidsnota's en eindeloze statistieken. Om nog maar te zwijgen over esoterische Tsjakka-trainingen, teambuildingsessies in een hutje op de hei en crossmediale imagocampagnes. Sinds de uitvinding van management, een eeuw geleden, halen managers en adviseurs alles uit de kast om de prestaties van organisaties te beïnvloeden. Maar wat zijn al die bedenksels nu werkelijk waard?
'Bullshit Management' rekent af met de wijdverspreide overtuiging dat investeren in management zin heeft. Het kraakt kritische noten, want voor succes blijkt geen enkele wetenschappelijke blauwdruk te bestaan. En sterker nog: door al die modellen, methoden en termen verliezen steeds meer organisaties hun essentie uit het oog. Dit boek is een oproep om te stoppen met management en het heft weer in eigen hand te nemen. Want zo uniek als organisaties met hun producten of diensten kunnen zijn, zo bijzonder kunnen zij zich ook organiseren. Daar heeft u volgens Jos Verveen dus eigenlijk helemaal geen managementboek voor nodig
Ik kan het natuurlijk niet met je oneens zijn. Een groot deel van management is bullshit en contraproductief. En jouw oproep om terug te keren tot de essentie van een organisatie is ook heel mooi.
Maar wel jammer dat je nauwelijks handvaten biedt voor hoe dan wel. Nee, er is geen pasklaar recept voor een goede organisatie. En Jos, het is fijn dat je ons dat duidelijk maakt (voor wie dat zelf nog niet doorhad). Wetenschappelijk gezien zijn alle claims voor de effectiviteit van management onbewezen.
Maar je werpt ons nu terug in de schoot van de Nothing Works-school, zoals die in de jaren '80 ook de criminologie in zijn greep hield. Dat is misschien een fijne constatering, maar betekent ook dat we dan een beetje bedremmeld moeten toekijken hoe het management zichzelf in stand houdt. Welke 50% van de managers moeten we afschieten? De ondersteunende staf? Het middenkader? De top? Moeten we zo weinig managers hebben dat ze geen tijd meer hebben om te vergaderen en nieuw beleid kunnen bedenken?
Wanneer weten we dat het teveel is. Bij 25% management? Of al bij 20, 15 of zelfs 10?
En jammer ook dat je het (universitaire) onderwijs de schuld geeft van het gebrek aan ondernemingszin in Nederland. Ten eerste leiden universiteiten maar een klein deel van de bevolking op, maar het schuift de verantwoordelijkheid voor pit in de donder naar de verkeerde mensen. Ouders zouden kinderen moet opvoeden met doelen, dromen en jouw geroemde talenten. Als samenleving moeten we ondernemers koesteren.
Dan moet je dus inderdaad niet CEO's hebben (want dat zijn de bullshitmanagers die ons de crisis in hebben geholpen). En dan moet eigen initiatief ook worden opgevangen met vertrouwen in alle takken van de samenleving. En moeten professionals weer als zodanig behandeld worden. Begin maar met het afschaffen van overlegorganen.
Maar dat geldt dan ook voor het onderwijs. Dus die hun werk laten doen en ze niet ook nog eens verantwoordelijk maken voor de dromen van hun pupillen. Laat de scholen zich maar concentreren op hoe je die kan waarmaken. Dat is de essentie van onderwijs. Wat denk je daarvan, Jos?
Om toch nog een optimistische noot aan het geheel toe te voegen dan het perspectief vanuit de criminologie. Het criminologische antwoord op het Nothing Works nihilisme was Preventing Crime: What Works, What Doesn't, What's Promising van Lawrence Sherman en kornuiten uit 1997. Het is een overzicht van wat er tot dan toe allemaal aan evaluaties was gedaan van maatregelen om criminaliteit te voorkomen. Deze worden langs een wetenschappelijke meetlat gelegd en alleen die aan een strikte methodologische standaard voldoen worden meegenomen. Deze aanpak was zodanig dat men als beleidsmakers eindelijk met enige zekerheid bepaalde stappen kon zetten. Niet gek dat het boek in veel andere landen navolging heeft gekregen, en een bescheiden bijdrage heeft geleverd aan het daadwerkelijk terugdringen van de criminaliteit. Er is dus hoop, Jos, ook voor de bedrijfskunde.
Affijn, leuk boek van je, maar weinig nieuws als men al weet dat het meeste management overbodig is. Maar als je nou nog eens komt met een boek langs de lijn van 'What Works', dan ben ik daar zeer benieuwd naar.
Ben het hartgrondig eens met de auteur, verfrissend om dit eens te horen van iemand die "er verstand van heeft". Heel veel is één op één te vertalen naar de situatie in de gezondheidszorg waarin ik werkzaam ben. In tien jaar tijd drie bestuurslagen er bij, heidagen, 360 graden feedback, klankbordgroepen, we hebben het allemaal. Voornamelijk bedacht door mensen zonder kennis van het primaire proces (een bullshit management term voor nooit een patiënt gezien hebben en er nog trots op zijn ook), die geen cent bijdragen aan de productie - er is geen betaling voor -, maar wel héél veel geld kosten. Als u zich afvraagt waarom de zorg zoveel meer kost de laatste jaren, dan heeft u hier een belangrijk deel van het antwoord. Zoals met alles zal er wel een reactie komen, maar wat mij betreft is het in de zorg 2 voor 12 en moet er echt wat aan gebeuren: het wordt immers allemaal onbetaalbaar en de mensen met hart voor het vak worden verpletterd onder alle papierbergen en vergadercircussen. En ondertussen wegbezuinigd.
Mooi essay waarom management in de huidige vorm niets toevoegt. Ik miste psychologische diepgang wat ons allemaal drijft om het toch al 100 jaar te doen. Machtswellust?
Je kunt het moeilijk met de auteur oneens zijn, dat organisaties moeten uitzoeken waar ze echt goed in zijn en dit dan gaan doen. Zonder managers, beleid en strategie. Terug naar de essentie en het om mensen laten draaien, niet meer om pure winst. Helemaal mee eens. Het heeft mij aan het denken gezet (doe ik wel iets waar ik achter sta? Hoe zit het met het management in mijn organisatie?) en daarvoor ben ik hem dankbaar.
Wat me echter stoort is dat de auteur zijn zienswijze een beetje opdringt aan de lezer, met slecht sporadisch een artikel om zijn beweringen te onderbouwen. Verder praat hij vooral uit anekdotes die zijn gelijk moeten bewijzen. Hij stelt dat management onwetenschappelijk is, maar maakt zich hier zelf ook behoorlijk schuldig aan. Verder gebruikt hij nog al eens een stroman tactiek, alles wat hem niet aan staat als een karikatuur neerzetten en die vervolgens belachelijk maken, een beetje gemakkelijk en dit doet afbreuk aan de kern van zijn betoog. Kortom, misschien moet de auteur zijn verhaal ook wat meer tot de essentie beperken.
Dit boek zet je aan het denken over management, en hoe we doorgeschoten zijn in regels en het organiseren van dingen. Was wel even wennen voor mij aan de kritische toon waarin het boek geschreven is, maar als je daar doorheen bent dan inspireert het boek je wel.