What do you think?
Rate this book
100% Chemie
100% chemie is een familiekroniek. Als de ik-persoon haar moeder probeert te betrappen op het verleden, loopt zij telkens stuk op een 'hoe kom je daar nou bij?'. Het hoedenatelier van de overgrootmoeder, de scheldende papegaai van de Duitse overgrootvader en de oom die op de emmer werd geboren, ze zijn haar tussen neus en lippen ontglipt. De moeder is de belangrijkste bron van informatie, maar als een onbetrouwbare douanier bewaakt ze de grens van heden en verleden.
- GenresFiction
159 pages, Hardcover
First published January 1, 2002
3 people are currently reading
40 people want to read
About the author
Doeschka Meijsing
36 books16 followersDoeschka Meijsing studeerde Nederlands en Literatuurwetenschap in Amsterdam en was redactrice voor de boekenbijlage van Vrij Nederland en later voor Elsevier. In 1974 debuteerde ze met "De hanen en andere verhalen". In 1981 kreeg Doeschka Meijsing de Multatuliprijs voor "Tijger, tijger!" (1980).
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
August 9, 2021
Doeschka Meijsing schrijft in 100% chemie over haar familiegeschiedenis. Vooral over de familie van haar moeder, die Duits is. Over die familie werd thuis in haar jeugd begrijpelijker wijs weinig gesproken. In de periode dat ze opgroeide, in de jaren 50, was het absoluut taboe om Duits te zijn in Nederland. Meijsing probeert haar moeder meer informatie te ontfutselen, maar dat lukt maar heel beperkt. Desondanks schetst ze een interessant beeld van hoe haar voorouders leefden.
Meijsing schrijft prachtig, maar de zinnen beslaan soms een hele alinea. En de aard van familiegeschiedenissen is dat ze rommelig en chaotisch zijn. Dat is in dit boek ook te merken. Het verhaal springt vooruit in de tijd en weer terug. En van de ene familieanekdote in de andere. Dat is moeilijk te volgen. Je moet het boek dan ook het liefst in een keer uitlezen, anders raak je de draad kwijt.
Vreemd genoeg wordt er aan de oorlog nauwelijks aandacht besteed, terwijl een groot deel van het verhaal zich rondom die periode afspeelt. Dat voelt vreemd.
Meijsing schrijft prachtig, maar de zinnen beslaan soms een hele alinea. En de aard van familiegeschiedenissen is dat ze rommelig en chaotisch zijn. Dat is in dit boek ook te merken. Het verhaal springt vooruit in de tijd en weer terug. En van de ene familieanekdote in de andere. Dat is moeilijk te volgen. Je moet het boek dan ook het liefst in een keer uitlezen, anders raak je de draad kwijt.
Vreemd genoeg wordt er aan de oorlog nauwelijks aandacht besteed, terwijl een groot deel van het verhaal zich rondom die periode afspeelt. Dat voelt vreemd.
June 22, 2022
De chemie was ver te zoeken. Je wordt meegenomen in een chaos van familierelaties waarin de schrijfster ook haar weg zoekt. Zinderende verhalen komen niet naar boven. De zoektocht naar de arme Pfifficus doet daar niets aan af.
December 9, 2020
Tweede poging in de Meijsing reeks, waarin haar familiegeschiedenis in korte hoofdstukken wordt beschreven. Een boek dat vlot leest, en waar met veel humor toch heel rakende situaties worden beschreven. In haar dagboeken kwam de moeizame relatie met haar moeder ook al aan bod, in dit boek wordt het verder uitgewerkt, waardoor het dagboek ook meer duidelijk wordt, je krijgt een concrete invulling van de emoties van toen. Een familiegeschiedenis is natuurlijk altijd van grote invloed en is voor de buitenwereld een onbegrijpelijk kluwen, maar ze slaagt er in om in grote lijnen die van haar te beschrijven, en algemeen, hoe dit ook weer een invloed heeft voor je eigen zijn.
Nu ben ik overtuigd om ook in haar andere boeken te starten.
Nu ben ik overtuigd om ook in haar andere boeken te starten.
November 11, 2019
Meijsing was een nieuwe auteur voor mij, die ziek geworden was voor ze stierf in 2012. Ze schreef gedurende haar schrijvende leven een 20-tal romans en essays.
100% chemie is een familieverhaal waarin een Nederlandse vrouw, de ik-persoon, een inkijk geeft in haar familie die uit Duitsland afkomstig is. De overgrootouders waar het veel over gaat, en naast haar moeder en zij zelf, veelvuldig opduiken, heten Maria Blumenträger en Carl Bory, die leven in de overgang van de 19e naar de 20e eeuw. Bory verhuisde met zijn gezin vanuit Duitsland ooit naar Nederland om een beter leven op te bouwen. Toch hebben ze nog veel familie daar, en wordt er veel teruggekeken naar de tijd dat ze daar woonden.
Het verhaal bestaat uit verschillende fragmenten die door elkaar gehusseld zijn en die dan wel een mooi beeld geven en veel sfeer scheppen, maar het ook moeilijk maken om goed te volgen. Die verspringen van de moeder naar de tantes, de oom en de zussen of de grootouders die allemaal een nogal aparte levensloop volgen, en allemaal aan bod komen. Op die manier krijg je een compact verhaal, in een springerige stijl geschreven, en van het ene leven naar het andere springt, maar er geen mooi afgerond geheel van maakt. Dat hoéft ook niet maar ook omdat er zo veel in verteld wordt, leg je het boekje soms weg en moet je soms terugbladeren om te kijken op welk punt je nu weer was aanbeland.
De arme Pfiffikus is een leidraad door heel het verhaal, die een papegaai blijkt te zijn en lang bij de overgrootouders is blijven wonen. Hij komt in het begin én op het einde aan bod. Een oom is op een emmer geboren, haar overgrootmoeder had een hoedenatelier en een tante een succesvolle schoenenwinkel die uitgroeide tot een internationale keten. Ook de moeder, Ilna, had iets met stoffen en moest niets hebben van de opkomende confectiewinkels. Zo moesten zij en haar zussen en broers zich lange tijd kleden in louter wollen kledij, en schaamden ze zich hier verschrikkelijk voor op school en elders bij leeftijdsgenootjes. Vele vakanties komen aan bod, en wat er dan allemaal voor valt.
Er zijn een aantal uitspraken of "motto's" die pas later een uitleg krijgen of waarom dit in de familie zo gezegd wordt. Ilna en Joseph zijn de ouders van de ik-persoon die probeert de herinneringen uit haar familieverhaal neer te schrijven. (De vader is al gestorven en komt nog amper in beeld.) Soms vraagt zij iets aan haar moeder, die wel de belangrijkste bron van informatie is, maar waarvan soms het verhaal ook maar aaneenhangt van flarden en anekdotes die je ook niet altijd even goed kan vertrouwen. De ik-persoon probeert hier de feiten achter te zoeken, en het verleden maar dit lukt haar maar ten dele. Het is een sfeervol en bij wijlen komisch boekje over de gewone dagelijksheid in een gewoon Nederlands gezin maar het verhaal laat zich niet gemakkelijk vangen en dat maakt het niet eenvoudig voor de lezer.
100% chemie is een familieverhaal waarin een Nederlandse vrouw, de ik-persoon, een inkijk geeft in haar familie die uit Duitsland afkomstig is. De overgrootouders waar het veel over gaat, en naast haar moeder en zij zelf, veelvuldig opduiken, heten Maria Blumenträger en Carl Bory, die leven in de overgang van de 19e naar de 20e eeuw. Bory verhuisde met zijn gezin vanuit Duitsland ooit naar Nederland om een beter leven op te bouwen. Toch hebben ze nog veel familie daar, en wordt er veel teruggekeken naar de tijd dat ze daar woonden.
Het verhaal bestaat uit verschillende fragmenten die door elkaar gehusseld zijn en die dan wel een mooi beeld geven en veel sfeer scheppen, maar het ook moeilijk maken om goed te volgen. Die verspringen van de moeder naar de tantes, de oom en de zussen of de grootouders die allemaal een nogal aparte levensloop volgen, en allemaal aan bod komen. Op die manier krijg je een compact verhaal, in een springerige stijl geschreven, en van het ene leven naar het andere springt, maar er geen mooi afgerond geheel van maakt. Dat hoéft ook niet maar ook omdat er zo veel in verteld wordt, leg je het boekje soms weg en moet je soms terugbladeren om te kijken op welk punt je nu weer was aanbeland.
De arme Pfiffikus is een leidraad door heel het verhaal, die een papegaai blijkt te zijn en lang bij de overgrootouders is blijven wonen. Hij komt in het begin én op het einde aan bod. Een oom is op een emmer geboren, haar overgrootmoeder had een hoedenatelier en een tante een succesvolle schoenenwinkel die uitgroeide tot een internationale keten. Ook de moeder, Ilna, had iets met stoffen en moest niets hebben van de opkomende confectiewinkels. Zo moesten zij en haar zussen en broers zich lange tijd kleden in louter wollen kledij, en schaamden ze zich hier verschrikkelijk voor op school en elders bij leeftijdsgenootjes. Vele vakanties komen aan bod, en wat er dan allemaal voor valt.
Er zijn een aantal uitspraken of "motto's" die pas later een uitleg krijgen of waarom dit in de familie zo gezegd wordt. Ilna en Joseph zijn de ouders van de ik-persoon die probeert de herinneringen uit haar familieverhaal neer te schrijven. (De vader is al gestorven en komt nog amper in beeld.) Soms vraagt zij iets aan haar moeder, die wel de belangrijkste bron van informatie is, maar waarvan soms het verhaal ook maar aaneenhangt van flarden en anekdotes die je ook niet altijd even goed kan vertrouwen. De ik-persoon probeert hier de feiten achter te zoeken, en het verleden maar dit lukt haar maar ten dele. Het is een sfeervol en bij wijlen komisch boekje over de gewone dagelijksheid in een gewoon Nederlands gezin maar het verhaal laat zich niet gemakkelijk vangen en dat maakt het niet eenvoudig voor de lezer.
December 25, 2022
Ik zou het boek 2,5 sterren geven, maar helaas kan dat niet.
Het boek is niet slecht, maar de vogelvlucht waarin je door de hele familie heen gaat en de droge schrijfstijl maakt het voor mij geen aanrader. Je leert niemand in het verhaal echt kennen, zelfs de persoon die het verhaal verteld is aan het eind nog een redelijk mysterie.
Dat gezegd hebbende zijn er wel wat leuke stukken en staat het boek vol creatieve en interessante vergelijkingen.
Ik zou het boek niet per sé aanraden, maar als je het boek toevallig hebt is het wel de moeite waard om te lezen.
Het boek is niet slecht, maar de vogelvlucht waarin je door de hele familie heen gaat en de droge schrijfstijl maakt het voor mij geen aanrader. Je leert niemand in het verhaal echt kennen, zelfs de persoon die het verhaal verteld is aan het eind nog een redelijk mysterie.
Dat gezegd hebbende zijn er wel wat leuke stukken en staat het boek vol creatieve en interessante vergelijkingen.
Ik zou het boek niet per sé aanraden, maar als je het boek toevallig hebt is het wel de moeite waard om te lezen.
November 3, 2014
Mooie zinnen, Lichtvoetig proza, met vaart en humor geschreven. Graaft niet erg diep, maar dat is niet erg. De duistere gebeurtenissen in de familiegeschiedenis hoeven niet te worden uitgelegd om gevoeld te worden.
June 30, 2017
100% chemie is een kleine familiekroniek, geschreven via de achterdeur. Als de ik-persoon haar moeder probeert te betrappen op het verleden loopt zij telkens stuk op een 'hoe kom je daar nu bij?'. De moeder is de belangrijkste bron van informatie, maar als een onbetrouwbare douanier bewaakt ze de grens van heden en verleden. Het hoedenatelier van de overgrootmoeder, de scheldende papegaai van de Duitse overgrootvader (als de 'arme Pfiffikus' een begrip in de familie) en de oom die op de emmer werd geboren, ze zijn haar tussen neus en lippen door ontglipt.
Meijsing probeert zich in te leven in een moeder die in 1934 als kind uit Duitsland naar Nederland kwam. In tintelend proza weet zij uiteindelijk heden en verleden te vangen.
De ik-figuur in deze autobiografische roman probeert van haar moeder een beeld te krijgen van haar verleden. Maar deze geeft niet thuis. Uit kleine aanwijzingen en het gruis van herinneringen weet de vertelster toch haar familiekroniek te reconstrueren; er duiken beelden op van het hoedenatelier van de Duitse grootmoeder, een scheldende papegaai, een oom die op een emmer werd geboren, een aan breien verslaafde moeder en een tante die in Duitsland een schoenenimperium opzette. Elk hoofdstuk is geschreven vanuit een bepaalde activiteit van een van de familieleden, die het mozaïek van de familiegeschiedenis aanvult. Trefzeker tekent Meijsing (1947) hoe deze familie zich door de cesuren van de twintigste eeuw, zoals Wereldoorlog I, de Weimarrepubliek, Wereldoorlog II en het Wirtschafswunder wist heen te slaan. Meijsing verwerkt op welhaast achteloze wijze in dit verhaal haar formidabele kennis van de cultuurgeschiedenis van Europa, waardoor deze familiekroniek ook tot een kleine kroniek van de 20e eeuw uitgroeit. Een mooi en lezenswaardig verhaal.
Meijsing probeert zich in te leven in een moeder die in 1934 als kind uit Duitsland naar Nederland kwam. In tintelend proza weet zij uiteindelijk heden en verleden te vangen.
De ik-figuur in deze autobiografische roman probeert van haar moeder een beeld te krijgen van haar verleden. Maar deze geeft niet thuis. Uit kleine aanwijzingen en het gruis van herinneringen weet de vertelster toch haar familiekroniek te reconstrueren; er duiken beelden op van het hoedenatelier van de Duitse grootmoeder, een scheldende papegaai, een oom die op een emmer werd geboren, een aan breien verslaafde moeder en een tante die in Duitsland een schoenenimperium opzette. Elk hoofdstuk is geschreven vanuit een bepaalde activiteit van een van de familieleden, die het mozaïek van de familiegeschiedenis aanvult. Trefzeker tekent Meijsing (1947) hoe deze familie zich door de cesuren van de twintigste eeuw, zoals Wereldoorlog I, de Weimarrepubliek, Wereldoorlog II en het Wirtschafswunder wist heen te slaan. Meijsing verwerkt op welhaast achteloze wijze in dit verhaal haar formidabele kennis van de cultuurgeschiedenis van Europa, waardoor deze familiekroniek ook tot een kleine kroniek van de 20e eeuw uitgroeit. Een mooi en lezenswaardig verhaal.
July 18, 2019
In een luchtig proza gaat de vertelster van dit verhaal op zoek naar de familiegeschiedenis van moederskant.
Met stukjes en beetjes en springend van hot naar her komt stilaan het verhaal tot stand.
Er is geen traditie en geen overlevering en daar is de schrijfster naar op zoek. Vragen aan haar moeder over de familie worden niet beantwoord. Door hier en daar een opgevangen woord leert ze dat haar Duitse grootmoeder Bettina in 1934 met haar Nederlandse euchtgenoot naar Nederland kwam.
Dat er een overgrootmoeder was, Maria Blumenträger, die een hoedenatelier had in Asschaffenburg en haar man naar de achterkant van het huis had verbannen in het gezelschap van een papegaai.
Die papegaai, de arme Pfiffikus, loopt als een rode draad doorheen het verhaal.
Er komt ook nog een tante Elise, een wonder als zakenvrouw die er in slaagt een schoenenimperium op te bouwen doordat ze net na de oorlog een volledige lading kurk weet los te peuteren van de Amerikanen.
Maar al bij al blijft de verteller, én de lezer toch grotendeels op zijn honger zitten. Ook al omdat het niet duidelijk is waarom er blijkbaar geen nood is aan familie van vaderskant. Mannen spelen in dit boek sowieso een zeer kleine rol.
Ik had nog nooit wat van Meijsing gelezen en echt ondersteboven was ik ook niet van dit verhaal. Het was gewoon een luchtig tussendoortje want grappig vond ik het wél. Al was het alleen al maar voor die arme Pfiffikus.
Met stukjes en beetjes en springend van hot naar her komt stilaan het verhaal tot stand.
Er is geen traditie en geen overlevering en daar is de schrijfster naar op zoek. Vragen aan haar moeder over de familie worden niet beantwoord. Door hier en daar een opgevangen woord leert ze dat haar Duitse grootmoeder Bettina in 1934 met haar Nederlandse euchtgenoot naar Nederland kwam.
Dat er een overgrootmoeder was, Maria Blumenträger, die een hoedenatelier had in Asschaffenburg en haar man naar de achterkant van het huis had verbannen in het gezelschap van een papegaai.
Die papegaai, de arme Pfiffikus, loopt als een rode draad doorheen het verhaal.
Er komt ook nog een tante Elise, een wonder als zakenvrouw die er in slaagt een schoenenimperium op te bouwen doordat ze net na de oorlog een volledige lading kurk weet los te peuteren van de Amerikanen.
Maar al bij al blijft de verteller, én de lezer toch grotendeels op zijn honger zitten. Ook al omdat het niet duidelijk is waarom er blijkbaar geen nood is aan familie van vaderskant. Mannen spelen in dit boek sowieso een zeer kleine rol.
Ik had nog nooit wat van Meijsing gelezen en echt ondersteboven was ik ook niet van dit verhaal. Het was gewoon een luchtig tussendoortje want grappig vond ik het wél. Al was het alleen al maar voor die arme Pfiffikus.
July 1, 2024
100% química de Doeschka Meijsing editado por PAISANITA EDITORA
Fue un libro que me sorprendió muchísimo, la verdad no sabía con qué iba a encontrarme y la historia me terminó atrapando entre sus páginas. La historia de Doeschka, la suya y la de esas mujeres tan peculiares e intrigantes que formaron parte de su pasado.
Me gustó el formato de los capítulos porque aunque fueron pocos, creo que expresaban y desarrollaban cada parte de la vida de la autora de una manera bastante detallada.
Todos los personajes que se nos presentaron, supieron acompañarnos durante toda la trama… en momentos diferentes en la vida y esa mutación, entre caídas y resurgimientos, le otorgaron un misterio a toda la trama en sí. Uno quedaba expectante por la historia que debía acompañar a estas personas.
La autora nos anticipa desde el inicio que con ese escrito, busca desentrañar muchos hilos que permanecían enredados en su mente y su memoria. De a poco vemos, cómo el escribir le permite ahondar en distintas hipótesis sobre su pasado y sus familiares. Una historia de inmigrantes y de emigrantes… de personas que debieron ser extranjeras en suelo extraño (y no tanto) y cómo eso fue moldeando en el inconsciente colectivo familiar.
Una lectura que disfruté y que me permitió conocer a una autora completamente desconocida para mí.
Fue un libro que me sorprendió muchísimo, la verdad no sabía con qué iba a encontrarme y la historia me terminó atrapando entre sus páginas. La historia de Doeschka, la suya y la de esas mujeres tan peculiares e intrigantes que formaron parte de su pasado.
Me gustó el formato de los capítulos porque aunque fueron pocos, creo que expresaban y desarrollaban cada parte de la vida de la autora de una manera bastante detallada.
Todos los personajes que se nos presentaron, supieron acompañarnos durante toda la trama… en momentos diferentes en la vida y esa mutación, entre caídas y resurgimientos, le otorgaron un misterio a toda la trama en sí. Uno quedaba expectante por la historia que debía acompañar a estas personas.
La autora nos anticipa desde el inicio que con ese escrito, busca desentrañar muchos hilos que permanecían enredados en su mente y su memoria. De a poco vemos, cómo el escribir le permite ahondar en distintas hipótesis sobre su pasado y sus familiares. Una historia de inmigrantes y de emigrantes… de personas que debieron ser extranjeras en suelo extraño (y no tanto) y cómo eso fue moldeando en el inconsciente colectivo familiar.
Una lectura que disfruté y que me permitió conocer a una autora completamente desconocida para mí.
May 9, 2019
Mooi boek, goed geschreven, poëtische zinnen. Interessant hoe de auteur de geschiedenis van haar familie probeert te achterhalen; feit en fictie lopendoor elkaar. Wat ik lastig vond, was dat de auteur heen en weer springt in de tijd, hierdoor raakte ik soms in verwarring wie welk personage ook alweer was. Het beste is om dit boek in 1x uit te lezen, zeker geen aanrader om tegelijkertijd nog een ander boek te lezen (zoals ik heb gedaan).
February 28, 2011
Er hoort een prachtige site bij, waar je ook tekstfragmenten kunt lezen. Helaas alleen te benaderen met Internet Explorer...
De ondertitel luidt: een familieverhaal. En dat is het. Het beschrijft de levens van de nakomelingen van Maria Blumenträger, de overgrootmoeder van de ik-persoon.
Deze Maria Blumenträger had een florerende hoedenmakerij, vier dochters, een beetje een sullige man en, niet onbelangrijk, Pfiffikus. Over deze figuur wordt gesproken als over 'de arme Pfiffikus', wat zelfs een familieuitdrukking is.
Een van de dochters van Maria Blumenträger is Bettina, zij vertrekt naar Nederland, met haar Nederlands-Joodse man. Weliswaar was hij tot Duitser genaturaliseerde, maar dat werd in 1934 weer ongedaan gemaakt (wacht ff, zou Verdonk het idee hier vandaan hebben gehaald!). De andere dochters blijven in Duitsland.
De kinderen van de emigranten (waaronder de moeder van de ik-persoon, Ilna) hebben het niet gemakkelijk. Een Duitse moeder in en vlak na de oorlog maakt hen al snel tot het mikpunt van spot.
Ilna trouwt, gaat in het zwaar katholieke Brabant wonen en krijgt kind op kind (veelal wordt niet over 'ik' gesproken, maar over 'wij', als het over de kinderen gaat). Je kent dat wel, met zo'n pastoor die langskomt en in een huis vol kinderen nog maar eens aandringt op nog maar weer eens een kindeke. En dat terwijl de familie eigenlijk niet eens zo gelovig is. Moeder gelooft dat ze 100 % chemie zijn.
Er zijn nog steeds contacten met de achtergebleven familieleden in Duitsland. Vooral de nicht van de moeder, Else, die steenrijk geworden is in de schoenenbusiness, komt regelmatig in beeld.
De ik-persoon probeert zich een beeld van haar familiegeschiedenis te vormen, waarin ze allerlei theorietjes rondom vooral ook Pfiffikus maakt, een vogeltje, naar ze aanneemt, maar wat voor een? Eentje die luidt zingt? Of juist niet? Gekleurd of juist grijs? En waarom is het 'de arme Pfiffikus'? Haar moeder vertelt niets uit zichzelf, maar ontkracht de thoorieen van de ik-persoon keer op keer: "hoe kun je nou iets verzinnen over wat je nooit hebt meegemaakt?"
Zo'n boek dat je wel in een keer moet uitlezen, anders raak je de draad kwijt tussen alle generaties. Mooi!
Nog wat ezelsoortjes:
'Hier verschijnt mijn tante Else ten tonele, wier nagedachtenis mij zeer dierbaar is en die, als ik het voor het zeggen had, best mijn grootmoeder had mogen zijn, of sterker nog, mijn moeder. (...) God, dat is Else!, met die zin kwam een overweldigende hartelijkheid ons leven binnen, die door niets of niemand ooit is overtroffen.'
'(...), en wij begrepen voor het eerst dat de Duitsers altijd zo dik waren omdat ze de hele dag zaten te eten en te drinken en dat _dat_ nu het Wirtschaftswunder was.
'Te midden van korenvelden waarboven leeuweriken stonden te bidden, onder een strakblauwe hemel zonder Hollandse wolken, onthaald met vorstelijke tafels vol met het zure, harde brood van Duitsland, kreeg de helft van ons gezin onmidddelijk na aankomst migraine. De andere helft had de ruimte om des te geraffineerder zijn charmes uit te spelen en zijn dorst te lessen, bij de eerste slokken van de gouden wijn de kiem leggend voor een eeuwig heimwee naar de latere, overlopende glazen. (...), en na afloop van een paar uitbundige dagen vonden we elkaar met verbazing terug in het binnenste van de auto, vol verschillende, elkaar tegensprekende verhalen, zodat het schrijven van een familiegeschiedenis bij voorbaat een verloren zaak was.'
'_Hoe_ we ons redden valt buiten het bestek van deze familiegeschiedenis, maar ik moet vermelden dat ik schrok toen mijn meer dan tachtigjarige moeder, na het achtuurjournaal waarin triomfantelijk werd verkondigd dat het hele menselijk genoom eindelijk in kaart was gebracht, stelde: 'Ik geloof dat we allemaal voor de volle honderd procent uit chemie bestaan.'
De ondertitel luidt: een familieverhaal. En dat is het. Het beschrijft de levens van de nakomelingen van Maria Blumenträger, de overgrootmoeder van de ik-persoon.
Deze Maria Blumenträger had een florerende hoedenmakerij, vier dochters, een beetje een sullige man en, niet onbelangrijk, Pfiffikus. Over deze figuur wordt gesproken als over 'de arme Pfiffikus', wat zelfs een familieuitdrukking is.
Een van de dochters van Maria Blumenträger is Bettina, zij vertrekt naar Nederland, met haar Nederlands-Joodse man. Weliswaar was hij tot Duitser genaturaliseerde, maar dat werd in 1934 weer ongedaan gemaakt (wacht ff, zou Verdonk het idee hier vandaan hebben gehaald!). De andere dochters blijven in Duitsland.
De kinderen van de emigranten (waaronder de moeder van de ik-persoon, Ilna) hebben het niet gemakkelijk. Een Duitse moeder in en vlak na de oorlog maakt hen al snel tot het mikpunt van spot.
Ilna trouwt, gaat in het zwaar katholieke Brabant wonen en krijgt kind op kind (veelal wordt niet over 'ik' gesproken, maar over 'wij', als het over de kinderen gaat). Je kent dat wel, met zo'n pastoor die langskomt en in een huis vol kinderen nog maar eens aandringt op nog maar weer eens een kindeke. En dat terwijl de familie eigenlijk niet eens zo gelovig is. Moeder gelooft dat ze 100 % chemie zijn.
Er zijn nog steeds contacten met de achtergebleven familieleden in Duitsland. Vooral de nicht van de moeder, Else, die steenrijk geworden is in de schoenenbusiness, komt regelmatig in beeld.
De ik-persoon probeert zich een beeld van haar familiegeschiedenis te vormen, waarin ze allerlei theorietjes rondom vooral ook Pfiffikus maakt, een vogeltje, naar ze aanneemt, maar wat voor een? Eentje die luidt zingt? Of juist niet? Gekleurd of juist grijs? En waarom is het 'de arme Pfiffikus'? Haar moeder vertelt niets uit zichzelf, maar ontkracht de thoorieen van de ik-persoon keer op keer: "hoe kun je nou iets verzinnen over wat je nooit hebt meegemaakt?"
Zo'n boek dat je wel in een keer moet uitlezen, anders raak je de draad kwijt tussen alle generaties. Mooi!
Nog wat ezelsoortjes:
'Hier verschijnt mijn tante Else ten tonele, wier nagedachtenis mij zeer dierbaar is en die, als ik het voor het zeggen had, best mijn grootmoeder had mogen zijn, of sterker nog, mijn moeder. (...) God, dat is Else!, met die zin kwam een overweldigende hartelijkheid ons leven binnen, die door niets of niemand ooit is overtroffen.'
'(...), en wij begrepen voor het eerst dat de Duitsers altijd zo dik waren omdat ze de hele dag zaten te eten en te drinken en dat _dat_ nu het Wirtschaftswunder was.
'Te midden van korenvelden waarboven leeuweriken stonden te bidden, onder een strakblauwe hemel zonder Hollandse wolken, onthaald met vorstelijke tafels vol met het zure, harde brood van Duitsland, kreeg de helft van ons gezin onmidddelijk na aankomst migraine. De andere helft had de ruimte om des te geraffineerder zijn charmes uit te spelen en zijn dorst te lessen, bij de eerste slokken van de gouden wijn de kiem leggend voor een eeuwig heimwee naar de latere, overlopende glazen. (...), en na afloop van een paar uitbundige dagen vonden we elkaar met verbazing terug in het binnenste van de auto, vol verschillende, elkaar tegensprekende verhalen, zodat het schrijven van een familiegeschiedenis bij voorbaat een verloren zaak was.'
'_Hoe_ we ons redden valt buiten het bestek van deze familiegeschiedenis, maar ik moet vermelden dat ik schrok toen mijn meer dan tachtigjarige moeder, na het achtuurjournaal waarin triomfantelijk werd verkondigd dat het hele menselijk genoom eindelijk in kaart was gebracht, stelde: 'Ik geloof dat we allemaal voor de volle honderd procent uit chemie bestaan.'
August 14, 2014
Het boek kon me niet echt bekoren...
Vond het verwarrend en wist op het laatst niet meer wie nu wie was...
Vond het verwarrend en wist op het laatst niet meer wie nu wie was...
August 5, 2019
Beautiful!!!
Displaying 1 - 13 of 13 reviews