محمدعلی موحد در سال ۱۳۰۲ در شهر تبریز دیده به جهان گشود. تحصیل را در مدارس تدین و اتحادنوی همین شهر آغاز نمود و در سال ۱۳۱۹ پس از اخذ دیپلم متوسطه در رشتهٔ ادبی به تهران آمد. اما به واسطهٔ فوت پدر (در سال ۱۳۱۷) به تبریز بازگشت و سرپرستی خانواده را برعهده گرفت و به مدت ده سال در تبریز و تهران رحل اقامت افکند.
در سال ۱۳۲۹ به شرکت نفت آبادان رفته و پس از خلع ید انگلیسیها در سال ۱۳۳۲ سردبیری روزنامهٔ شرکت نفت را به عهده گرفت و در همین سال به تهران انتقال یافت. وی در سال ۱۳۳۲ کار بر روی ترجمهٔ رحله این بطوطه را انجام داد که در سال ۱۳۳۶ منتشر و به واسطهٔ قدرت قلم و شیوایی ترجمه، مورد توجه ارباب فضل قرار گرفت و نام موحد بر سر زبانها افتاد. چنانکه استادانی چون مجتبی مینویی و محمدعلی جمالزاده او را مورد تشویق و تفقد قرار دادند.
دکتر موحد تحصیلات خود را در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ادامه داد و موفق به اخذ مدرک دکترای حقوق خصوصی از این دانشگاه شد و در سال ۱۳۳۸ پس از فراغت از تحصیل برای آشنایی بیشتر با مباحث حقوق بینالملل به انگلستان رفته و مطالعات خود را زیر نظر پرفسور جنینگز در کمبریج و پروفسور شوارتزنبرگ در لندن ادامه داد.
همچنین در این دوران با ایرانشناسی چون آربری، مینورسکی و لاکهات مجالست کرده و به تحقیق بر روی نسخههای خطی موجود در موزهٔ بریتانیا پرداخت و از این میان نسخهٔ سلوکالملوک تالیف فضلالله روزبهان خنجی متخلص به امین را برای تصحیح انتخاب کرد.
وی علاوه بر وکالت پایه یک دادگستری، از آغاز تاسیس شرکت ملی نفت ایران در کادر حقوقی شرکت نفت وارد شد و تا بالاترین درجات (مشاور عالی رئیس هیئت مدیره، مشاور ارشد و عضو اصلی هیئت مدیره) انجام وظیفه کرده و در ابتدای تاسیس اوپک به مدت شش ماه معاونت اجرایی آن سازمان در ژنو را عهدهدار بوده است.
دکتر موحد در کنار مشاغل رسمی به تدریس حقوق مدنی و حقوق نفت در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران و دانشکدهٔ علوم مالی و حسابداری پرداخته است.
وی در طول زندگی خویش همواره مشغول به تحقیق، تالیف و ترجمه بوده و آثار بزرگی از خود به یادگار گذاشته است که بیشک، بزرگترین آنها تحقیق در متون عرفانی، به ویژه چاپ انتقادی مقالات شمس تبریزی است.
محمدعلی موحد را از دوران کنکور میشناسم. در کتاب ادبیات سال دوم دبیرستان بود که تکهای از سفرنامه ابن بطوطه را داشتیم و در اعلام همان کتاب ذکر شده بود که مترجم سفرنامه ابن بطوطه محمدعلی موحد است.بعدها کم و بیش مقالات ادبی از او خواندم اما این اولین کتابی بود که از موحد میخواندم.این کتاب در واقع گزیدهای از کتاب دیگر موحد است به نام در هوای حق و عدالت.در نیمه اول کتاب بحثهایی هرچند مختصر اما بسیار کاربردی درمورد مفاهیم حق، عدالت، حکومت، انواع نظریات سیاسی و اندکی از تاریخ پشت هرکدام از اینها را میخوانیم.هرچند دیدگاه من با خوانشی که موحد از حقوق بشر و دین و حکومت داشت کمی متفاوت بود اما این چیزی از لذت خواندن کتاب را کم نمیکرد.بخش اول کتاب بسیار خلاصه نوشته شده اما میتواند اطلاعات حداقلی را به شما بدهد.در بخش دوم متن کامل و بی کم و کاست اعلامیه جهانی حقوق بشر را میخوانید.برای هر ماده از بیانیه اردشیر رستمی تصاویری رسم کرده که در عین سادگی جذابند.با تمام کاستی ها،خوانشهای متفاوت و انتقاداتی که در مورد اعلامیه جهانی حقوق بشر وجود دارد اما هنوز هم این اعلامیه بهترین سندی است که بشر برای تنظیم روابط و تکریم حقوق خویش تاکنون به آن دسترسی داشته و این ویژگی اعلامیه را لایق میکند که هر انسانی دست کم یک بار آن را بخواند.
اطلاعات و بحث های تاریخی در ابتدای کتاب داره که اگه علاقه داشته باشه آدم جالبه، به همراه متن اعلامیه حقوق بشر و میثاق نامه ها... در کل کتاب متفاوتی بود برای من؛ تا قبل ازین تقریبا هیچ اطلاعاتی راجع به حقوق بشر و فلسفه و تاریخ ش نداشتم و الان چقدر کم دارم، بعد ها دوباره بهش سر خواهم زد و ازین به بعد سراغ این جور کتاب ها خواهم رفت...
کتاب مختصر و بسیار روانی است اگه به دنبال کتابی جیبی برای آشنایی با حقوق بشر هستید و حوصله کتابهای حجیم با نثرهای تخصصی و خشک رو ندارید، این کتاب رو برای خوندن انتخاب کنید.
این کتاب از سه جستار کوتاه تشکیل شده که فصل های هشت و نه کتابِ در حال و هوای عدالت است. جستارهایی کوتاه که به روانی و شیوایی حال و هوایی از چگونگی تشکیل و دستاوردهای اعلامیه ی جهانی حقوق بشر به خواننده می دهد. بسیار برای هدیه دادن مناسب است. ناگفته نماند که این کتاب همراهِ اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی است.
حقوق بشر منتها نه هر بشری بشری که شاید روزی پا به زمین و یا جایی دیگر برای زیست بذاره شاید هم هیچوقت نذاره. خلاصه که جالب بود خوندمش و دستبوس دکترموحد عزیزم هستم منتها عمری دگر بباید بعد از وفات ما را ..
در خانه اگر کس است، همراه اعلامیهی جهانی حقوق بشر، میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی / محمدعلی موحد / تهران: کارنامه، چاپِ دوم 1387 1. حقوق بشر 2. حقوق بشر - جنبههای مذهبی 3. عدالت اجتماعی 4. حقوق بشر (اسلام) 5. اعلامیهی جهانی حقوق بشر 6. طراحیهای ایرانی [طرحهایی از اردشیر رستمی در هوای حقوق بشر]
آیا «ارادهی مردم اساس اقتدار حکومت است»؟ و «این واقعیت که یک حق ممکن است مورد سوءاستفادهی برخی قرار بگیرد، میتواند عذر موجهی برای انکار آن حق باشد»؟
دلیل چاپ این کتاب بر اساس درخواست نشر «کارنامه» از «محمدعلی موحد» بوده است تا فصلهای نهم و دهم از کتاب «در هوای حق و عدالت، از حقوق طبیعی تا حقوق بشر» را با ضمایمی چند در قالب مجموعهای مستقل [این کتاب] دوباره منتشر کند.
«محمدعلی موحد» نیز چنین کرده و در دیباچهی خود بر این کتاب نوشته است: «قوانین» هم نسبت به یکدیگر دارای سلسلهمراتب خاصی هستند. قوانینی مانند: قانونهای ملی (تنظیم روابط در داخل کشورها) و قانونهای بینالمللی (تنظیم روابط بین دولتها). هر یک از اینها نیز در میان انواع خود از ردهبندیهای مختلفی برخوردارند. مثلاً در قوانین کیفری، درجهی اهمیت یک تخلف رانندگی با قتل یکسان نیست. و «قانون اساسی» در میان قوانین ملی هر کشور دارای بیشترین اهمیت و اولین ارجحیت است. افراد هر کشور توسط قوانین ملی در برابر یکدیگر متعهد به حقوق و تکالیفی میشوند. قوانین بینالمللی نیز یکسری تعهدات برای کشورها در برابر هم ایجاد میکنند. [9] قوانین بینالمللی نیز بر قوانین ملی دارای رجحان و اولویت هستند. پس هیچ کشوری نمیتواند در پناه قوانین ملی خود از بار تعهدات بینالمللی شانه خالی کند. در جهان کهن، معیار مشروعیت «عدالت» بود. و حکومتها آنرا به دو دستهی عادله و جایره (ظالمانه) تقسیم میکردند. اما «عدالت» مفهومی گسترده و پر از ابهام بوده است. و چهبسا در هیبت آرمانی و کامل خود هیچگاه قابل تحقق نباشد. «حقوق بشر»، تفسیری قابل فهمتر و قابل حصولتر از این آرمانخواهی است. و مصادیق آن به زبانی ساده و خالی از ابهام مورد اشاره قرار گرفته است. [...]
خیلی مختصر بود و ایراد بیشتر قسمتهاش هم همین کوتاهی و ناقصی توضیحات بود. از طرفی، گاهی هم مالهکشانه (شاید بخاطر مجوز) و گاهی با نگاهی کاملا سوسیالیستی نوشته شده بود.