این کتاب در سه بخش تنظیم گردیده است، بخش نخست که در کتاب با عنوان"به جای مقدمه" آورده شده، مشتمل بر سخنرانی رهبر معظّم انقلاب در کنگرهی جهانی امام رضا(علیهالسلام) میباشد. ایشان در این سخنرانی که در سال 1365 ایراد گردیده به تبیین نظریهی انسان 250 ساله پرداخته اند. بخش اصلی کتاب نیز به چهار گفتار از ایشان پیرامون مبارزات سیاسی و فرهنگی حضرت زین العابدین(علیهالسلام) اختصاص یافته که این گفتارها در سال 1352 در جمع پرشور جوانان و نمازگزاران "مسجد کرامت" شهر مشهد مقدّس پس از اقامهی نماز مغرب و عشا بیان شده است. همچنین با هدف غنای مطالب و تکمیل مباحث و نظرات معظّم له در موضوع زندگی امام سجّاد(علیهالسلام)، مجموعه مصاحبههای مجلّهی پاسدار اسلام با ایشان که در سال 1361 صورت گرفته و در شمارههای 6 تا 12 آن نشریه منتشر گردیده بود نیز به همراه برخی اضافات و ارجاعات در بخش سوم کتاب آورده شده است.
سید علی حسینی خامنهای. نویسنده، مترجم، کتابشناس، مجتهد، نظریهپرداز، شاعر و ادیب ایرانی است. او همچنین رهبر کشور ایران و از مشهورترین سیاستمداران جهان، به ویژه در دنیای اسلام است
«صلح امام حسن» و «آیند هدر قلمروی اسلام» دو اثر مشهور او در عالم ترجمه و «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» و «همرزمان حسین» دو کتاب مهم او در زمینه مسائل اعتقادی است. همچنین «چهار کتاب اصلی علم رجال» عنوان پژوهش منحصر به فرد او در دانش رجال و حدیث است
من ۲۶ سالهام. با کم و زیادش و با حساب این دوسال تعطیلی و نیمه تعطیلیِ هیاتها شاید ۱۲، ۱۳ تا محرم با عقل ناقصم هیأت رفتهام. متاسفم که بگویم در این دوازده سیزده محرمی که دیدهام و مجلسهای نسبتا متنوعی که رفتهام، انگاره غالب ذهنی من از حضرت علی بن الحسین علیهالسلام همان دو سه ماهِ بعد از کربلاست.
امامی با تن بیمار در روز عاشورا و سوار بر ناقه به سمت شام با تنی رنجور و داغ دیده که از شدت برخورد پایشان با بدن زبر شتر، چنان مینماید که گویی چکمه قرمز پوشیدهاند. و پیشوایی در حال قیام و قعود با سجدههای طولانی در باقی عمر. عابدی پیوسته در حال عبادت و در حال تدوین صحیفه سجادیّه و -پناه بر خدا- بیخیال دنیا و مافیها.
یعنی اصلا پای ذهن من درباره زندگی و شرایط زمانه امام سجاد از این انگاره و بعدش فراتر نرفته بود، که این جاماندگی ذهنی هم بخشی کم کاری من بود و هست و بخشی کمکاری هیأتهایی که حتی در مراسم شهادت امام سجاد هم از کربلا میخوانند و مصائب آن دوسه ماه بعد از کربلا را روایت میکنند و کاری به سی و اندی سال ادامه امامت امام ندارند.
امامی که پس از کربلا و آن مصیبت «ما اعظمها و اعظم رزیتها فی الاسلام»، پس از فاجعه حرة و پس از سرکوب قیام مختار ثقفی در کوفه، با حرکتی نرم و با حوصله در آن اختناق، بازسازی تشکل و تفکر شیعی را پی گرفتند.
امام بذری کاشتند تا در دوران امام باقر و امام صادق به ثمر بنشیند و چه بسا اگر نبود قیام بنی العباس با دستاویز قرار دادن ظلم و ستمهای بنی امیة به اهل بیت، حکومت جامعه پس از حدود یک قرن به دست صاحب برحقش میرسید. امام در دوران امامت سی و پنج سالهشان که اتفاقا اکثریتش در زمانه یکی از مقتدرترین و با سیاستترین خلفای بنی امیه، عبدالملک مروان سپری شد، به تبیین و تفهیم معارف فراموش شده دین پرداختند، اهل بیت را به عنوان حاکمان اصلی جامعه به مردم معرفی کردند و به بازسازی بنای تشکیلاتی شیعه پرداختند.
در واقع امام پس از کربلا نه تنها از پای ننشستند که با تمام قوا به گونهای که اعوان و انصار بنی امیة حساس نشوند، به انجام رسالتشان پرداختند. «حماسه امام سجاد» شرح مختصر این سی و پنج سال است و کلیات حرکت امام سجاد برای آمادهسازی و رسیدن به جامعهای که آمادگی پذیرش ولی خدا را دارد، پیش رویمان میگذارد.
مطمئن باشید پس از مطالعه کتاب حُبّتان نسبت به امام سجاد دوچندان خواهد شد.
گمان میکنم پس از این همه اهمال، روز شهادت امام میتواند آغاز بازنگری ما به این ۳۵ سال باشد تا از ذهنیت امام بیمار، امامِ صرفا سید الساجدین و زین العابدین خارج شویم.
کتاب پاورقیهایی دارد که شخصیتهای مؤثر در مسیر روایت را مختصر و مفید تعریف میکند.
حیف است به خاطر غلبه نگاه سیاسی و حب و بغضها از این رودخانههای معرفتی استفاده نکنیم. همین.
فقط یک نکته برای ۴ از ۵ این که بخشهایی از کتاب تکراریست چون رهبر انقلاب همان مضمون را در سخنرانی دیگری تکرار کردهاند و این شاید باعث خستهکننده شدن بخشهایی از کتاب شود.