سفرنامه آلکس بارنز

by Alexander Burnes, حسن سلطلنی‌فر (Translator)

آلکس بارنز یکی از مأموران عالی رتبه ی کمپانی هند شرقی است که در سال های 1831 تا 1833 میلادی به ایران و اطراف آن سفر کرده و سفرنامه ای سه جلدی در این باره نوشته است. کتاب حاضر ترجمه ی یکی از آن سفرنامه هاست که به نواحی ایران مربوط است.
این سفرها به منظور شناسایی بیشتر مسیر و به دست آوردن اطلاعات دقیق تر درباره ی ساختار حکومتی ایران و شخصیت های مؤثر کشور بوده است. بخش های کتاب به مسافرت در صحرای ترکمان ها، خراسان، ترکمانان حوالی دریای خزر و پایان مسافرت در ایران مربوط است.این سفرنامه حاوی توصیف یکی دو شهر برون مرزی ایران در خاور و گذشتن از رود جیحون و صحرای قراقوم است در عهد فتحعلیشاه قاجار .
بخش بیشتر این کتاب به توصیف منازل سفر در ایران اختصاص دارد و انگیزه این سفر انجام ماموریتی است که از سوی دولت انگلیس و کمپانی هند شرقی به بارنز محول شده به منظور شناسایی بیشتر مسیر و به دست آوردن طلاعات دقیقتر درباره ساختار حکومتی ایران و شخصیتهای موثر در سرنوشت کشور و مطالعه احوال اقلیتهای قومی از جمله ترکمانان بوده است.

138 pages

Published April 1, 2016

About the author

Captain Sir Alexander Burnes, FRS was a Scottish traveller and explorer who took part in The Great Game. He was nicknamed Bokhara Burnes for his role in establishing contact with and exploring Bukhara, which made his name. His memoir, Travels into Bokhara, was a bestseller when it was first published in 1835.

He advised Lord Auckland to support Dost Mohammed on the throne of Kabul, but the viceroy preferred to follow the opinion of Sir William Hay Macnaghten and reinstated Shah Shuja, thus leading to the disasters of the First Afghan War. On the restoration of Shah Shuja in 1839, Burnes became regular political agent at Kabul, where he was attacked by the mob and killed in 1841. His Cabool: Being a Personal Narrative of a Journey to, and Residence in that City was published posthumously in 1842.

Reviews

[Hamed · Rating 2 out of 5]

کتاب نسبتا کم حجمیه. به نظرم این فرد برای بررسی احتمال حمله و نفوذ روسیه به هند از راه ترکمنستان و خانات خیوه( که هنوز آن موقع به تسخیر روسیه درنیامده بود) آمده است.
احتمال زیاد این فرد جاسوس بوده. البته در کتاب اطلاعات زیادی نیست و در کل فقط مسائل پیش پا افتاده را نقل کرده. در جلد دوم کتاب که من داشتم مسافرت با گذشتن از رود جیحون و سپس در ادامه از حوالی شهری که اکنون اسمش ترکمن آباد هست شروع می‌شود با گذر از بیابان به مرو می‌رسد و در ادامه از سرخس به مشهد می‌آید. بعد از طریق بجنورد و قوچان و گرگان به مازندران وارد می‌شود و از راه جاده ای که الان به فیروزکوه مشهور است به تهران می‌رسد.
در قوچان عباس میرزا را ملاقات می‌کند و شرح مختصری می‌دهد از جمله لشکرکشی عباس میرزا و فتح قوچان.
در تهران نیز با فتح علی شاه ملاقات می‌کند. و شرح مختصری می‌دهد. در کل کتاب اطلاعات خاصی ندارد.
مسیرش از ترکمنستان که بیابان بی آب و علف است میگذردو عبور از آن بسیار سخت و خطرناک است.ترکمن ها به صورت قومی غارتگر توصیف میشوند که از همسایگانشان که اینجا ایرانی ها هستند دزدی میکنند و حتی انسانها را به اسارت و بردگی میبرند. مازندران هم جایی مرطوب و پر از مار و قورباغه توصیف میشود که همزمان شهرهای ساری و بابل طاعون زده هم هستند . در مقابل مشهد بسیار بهتر توصیف میشود به نوعی انگار پس از گذشتن از بیابان و خطراتش به دنیای متمدن میرسد.
با توجه به عنوان کتاب انتظار داشتم فتحعلی شاه حضور بیشتری داشته باشد ولی در صفحات انتهایی کتاب در حد یکی دو صفحه و مختصر حضور دارد.

[Imanism · Rating 3 out of 5]

در ابتدا شاید کمی نوع نوشتار و روایت کتاب دشوار به نظر برسد. اما به تدریج نگاه نویسنده براتون قابل فهم میشه
اطلاعات خیلی قابل توجهی از نوع حکومت داری و وضعیت امنیت، روابط بین الملل، پوشش گیاهی و وضعیت رودها و کوه ها و همچینین
نگاه زمامداران دوران عباس میرزا به دنیا در این کتاب به دست می آید

شاید در کنار همه بد نویسی ها در مورد قاجار و روح پاک ایرانی ها، خواندن این کتاب مفید باشد که یک انگلیسی نه خیلی
علاقمند به فرهنگ ما، چه برداشتی در مورد ما و سرزمین ما داشته است