احوال و آثار نقاشان قدیم ایران

by محمدعلی کریم‌زاده تبریزی

First published January 1, 1376

Reviews

[Mahdi Lotfi · Rating 3 out of 5]

کتاب بسیار نفیس احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی دیگر از مشاهیر نگارگر هند و عثمانی احوال و نوشته های نقاشان قدیم ایران، پیشنهادی دیگر از کتابخانه کاخ گلستان است ،این کتاب تالیف محمد علی کریم زاده تبریزی است و درسه جلد در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است. جلد اول ،که حاوی 494 صفحه می باشد که از حرف ( الف) شروع شده و به حرف (غ) پایان یافته و در جلد های بعدی شماره صفحات مسلسل وار ادامه یافته است. درجلد دوم از حرف (ف) تا حرف (م) و درجلد سوم این کتاب از ادامه حرف (م) تا آخر به معرفی هنرمندان مذبور پراخته شده است. بنابر نوشته مولف: ایشان سالیان متمادی بر آن بودند که از عظمت و فخامت پرمایه و فریبنده هنر ایرانی که بحق دیده بخردان و اذهان هوشیاران را بسوی خود معطوف داشته و علم و اندیشه خودرا به جهانیان ارمغان فرستاده بازگو کنند.در پی دستیابی به اثری ارزنده لحظه ای فارغ ننشسته و همیشه در تلاش بدست آوردن منابع گوناگون و مستندات تاریخی بوده که تاحد امکان احوال صحیح هنرمندان را بطریقی که باید و شاید بازگو نموده و نام نامی شان را در تاریخ هنری ایران ثبت نمایند.عمده سعی مولف براین بوده که در جوار ارائه و معرفی هنرمندان معروف، یادی نیزاز یاد رفتگان هنری کرده و آنانرا بدوستداران علاقمند معرفی نمایند. کریم زاده در این کتاب از مشاهیر و نوادر هنرهای تزیینی ، از قبیل قلمدان سازان و مجلدان و فرش بافان و زربفت دوزان و کاشی کاران و منبت سازان و حکاکان و نگین تراشان وحل کاران و طلاسازان و حتی فلز کاران و شمشیر سازان و در مواردی معماران و طراحان و سایر نقش آفرینان پرمایه ای که بنحوی در آرایش و پیرایش هنری سهمی داشته اند ، یاد کرده و رشته تخصص و درجه مهارت وی را بیان نموده است و در ارائه احوال صحیح و مستند استادان سعی داشته که از کتابها و منابع نزدیک به حیات هنرمندان استفاده نموده و در بعضی موارد از اطلاعات و ارقامی که درذیل آثارشان ، چه بوسیله خود نقاش و چه توسط صاحب ذوقی هنرشناس که مختصر کورسوئی را از احوال هنرمند نشان داده ، برخوردار گشته و درصورت فقدان این مزایا به بررسی کامل اثر پرداخته بحکم و برداشت تحقیقی ، درجه مهارت و شیوه نگارگری هنرمند را مشخص ساخته . در پی این مقصود آنچه در قدرت تهیه بود از کتابهای نایاب چاپی و دست نویسهای خطی و انحصاری ، در مجموعه خود گردآوری کرده و در غیراین صورت از کتابخانه های معروف داخلی و خارجی استمداد جسته و سعی بر این داشته که از میان مدارک موجود ، نکاتی را که از لحاظ سندیت تاریخی واجد ارزش و شایسته تتبع باشند انتخاب نموده . برای تسهیل و شناخت سریع پژوهندگان ، اسامی معروف و مصطلح هر استاد را که بین مردم باب بوده یاد کرده و و اسامی و القاب اصلی آنرا در متن مطلب ارائه نموده است.

[Mana Ravanbod · Rating 4 out of 5]

کتاب بسیار مهم و شاید ‌پایه‌ای‌ست که نمی‌دانم چرا اینقدر مغفول مانده و چاپ درست و منقحی از آن دست‌یاب نیست. مهمترین ارزش کتاب به نظرم این است که زبانی برای توصیف آثار نگارگری ایرانی پرورده که کمیاب است. خواندن سه جلد که تمام شد قریب به ۸۰-۹۰ صفه یادداشت برداشته بودم و هیچ کتاب دیگری که ترجمه یا تألیفی باشد اینقدر پر و پیمان به توصیف نپرداخته.
بعضی نکات و جزییات توصیفی بعضی آثار هنری تا ابد در ذهن آدم می‌ماند و کتابی همسنگ این سراغ ندارم. مدخل‌های بلند استادان مسلم هنر نگارگری شاید امروزه نیاز به ویرایش اساسی داشته باشد و یافته‌ها و نکات جدیدی باشد ولی ارزش کتاب به اینها نیست، به این است که چندصد هنرمند کمترآشنا را ردیف کرده، نقل‌های گاهی شاهکاری از حیات و آثارشان آورده، گاهی هم از سرنوشت بعضی آثار، با نمونه‌های درخوری از اغلب کارها.

[خرس · Rating 4 out of 5]

در این گتاب محمدعلی کریم زاده تبریز به معرفی 728 نقاش ایرانی می باشد از حرف الف تا غین که جلد اول می باشد که من البته فقط این جلد را دارم و نمی دانم که جلد دوم هم چاپ شده است یانه ./
سراسر کتاب نشان از علاقه و دانش گسترده کریم زاده در نقاشی ایران می باشد در آخر کتاب ده ها نقاشی البته سیاه و سفید آمده است
-----------------
مهم ترین چیزی که در کتاب دیده می شود این که کریم زاده با علاقه و پشتکاری شگرف اکثر این تابلوها تذهیب ها نقاشی ها قلمدان ها کتاب ها را یک به یک در همه جای دنیا دیده است و از مشاهده عینی خود گزارش می کند