جهاد اسلامی و آزادی عقیده

by مرتضی مطهری

116 pages, Paperback

First published January 1, 2015

About the author

مرتضی مطهری (۱۲۹۸- ۱۳۵۸ش) مشهور به شهید مطهری یا استاد مطهری، فیلسوف، مجتهد، خطیب و نویسنده شیعه در قرن جهاردهم هجری و از مهمترین شاگردان علامه طباطبائی و امام خمینی بود. مطهری از افراد تأثیرگذار و از رهبران فکری انقلاب اسلامی ایران به شمار می‌رود.

مرتضی مطهری، از سال ۱۳۲۵ش آغاز به تألیف آثاری در زمینه‌های مختلف فلسفی، اجتماعی، اخلاقی، فقهی و تاریخی کرد و بیش از ۷۰ اثر از او انتشار یافته است. برخی از آثار او در زمان حیات و برخی دیگر پس از درگذشت وی توسط انتشارات صدرا چاپ شده است. سخنرانی‌ها و درس‌های مطهری هم در مجلد‌های مختلف چاپ و منتشر شده است. علاوه بر موارد ذکر شده، نزدیک به سی هزار برگ یادداشت و فیش تحقیقی نیز از مطهری باقی مانده است. «مجموعه آثار شهید مطهری»، مجموعه‌ای ۲۸ جلدی حاوی تمامی آثار منتشر شده از وی است که کتاب‌های با موضوعات مشابه، در مجلدات پیاپی جمع‌آوری شده است. این آثار به تفکیک موضوع عبارتند از:

اصول عقاید، از جلد یک تا چهار: حاوی آثاری مانند عدل الهی، علل گرایش به مادیگری، جهان‌بینی توحیدی، جامعه و تاریخ، ولاها و ولایت‌ها، مدیریت و رهبری در اسلام، و توحید.
فلسفه، از جلد پنج تا ۱۳: حاوی آثاری مانند سیر فلسفه در اسلام، شرح منظومه، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مسئله شناخت، و نقدی بر مارکسیسم.
تاریخ، جلد ۱۴ و ۱۵: حاوی کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، و همچنین فلسفه تاریخ.
سیره معصومین، از جلد ۱۶ تا ۱۸: حاوی آثاری از جمله سیری در سیره نبوی، جاذبه و دافعه علی(ع)، سیری در نهج‌البلاغه، صلح امام حسن(ع)، حماسه حسینی، و داستان راستان.
فقه و حقوق، از جلد ۱۹ تا ۲۱: حاوی آثاری از جمله نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، اخلاق جنسی، امر به معروف و نهی از منکر، نظری به نظام اقتصادی اسلام، و اسلام و نیازهای زمان.
اخلاق و عرفان، جلد ۲۲ و ۲۳: حاوی آثاری از جمله حکمت عملی،‌ فلسفه اخلاق، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، احترام حقوق و تحقیر دنیا، و دعا.
اجتماعی-سیاسی، جلد ۲۴ و ۲۵: حاوی آثاری از جمله نهضت‌های اسلامی در صد ساله اخیر، آینده انقلاب اسلامی ایران، آزادی عقیده، مشکل اساسی در سازمان روحانیت، رهبری نسل جوان، و روابط بین‌الملل اسلامی.
تفسیر، جلد ۲۶ تا ۲۸: حاوی کتاب آشنایی با قرآن.

Reviews

[Elham Yaghoobi · Rating 4 out of 5]

کتابهایی که ذهن آدمو تکون میدن و باعث میشن حاشیه کتاب پر بشه از سوال و علامت تعجب و ستاره رو دوست دارم! حالا باید منتظر جوابها از زبان استادم باشم

[Mohammed · Rating 5 out of 5]

خوندن این کتاب به این سوالاتتون پاسخ قانع کننده میده:
آیا اسلام دین جنگ است یا دین صلح؟ آخه جنگ بد است و صلح خوب است!
فرق صلح و تسلیم چیست؟ آیا سکوت بر دزدیدن سرزمین و استقلال و ناموس، نامش صلح طلبی و انسانیت است؟
ایا این اصلا در شأن یک دین هست که قانون جنگ داشته باشه توی خودش؟
آیا این تفاسیر و باور ها از اسلام و قرآن درستن که میگن: اسلام میگه یا باید اسلام رو بپذیرید، یا جزیه(باج) بدین، یا کشته شید؟
(به شبهه جزیه توی این کتاب جواب نمی ده. باید فصل آخر کتاب «جهاد» شهید مطهری رو برای این بخونید. اما به طور خلاصه، این یک دروغه. جزیه معادل مالیات امروزه بوده چون نامسلمون ها سرباز دراختیار حکومت نمیذاشتن تا در جهادها یا محافظت های شهری به حکومت اسلامی کمک کنن و البته مسلمون ها هم به اونا اعتماد نداشتن، ازشون سرباز نمی گرفتن. وقتایی که سرباز میدادن، لازم نبوده جزیه بدن و حتی به گواهی مورخین مسیحی غربی نظیر جلد ۱۱ تاریخ تمدن ویل دورانت، گوستاو لوبون، یا جرجی زیدان، برای نامسلمون ها از مالیاتی که یک مسلمون میداده، کمتر هم بوده!)
فلسفه جهاد چیست؟ آیا جهاد دفاعی است یا تحمیل دین؟
مگر تحمیل دین خلاف آزای و اختیار نیست؟ (البته باید شبهه هاتون راجع به حکم ارتداد رو هم رفع کنید برای گرفتن جواب این سوال)
مگر در خود قرآن نگفته «لا اکراه فی الدین» یا «و لو شاء ربک لامن من فی الارض کلهم جمیعا. افأنت تکره الناس حتی یکونوا مومنین -یونس ۹۹»
آیا فقط باید کسی با «ما» جنگ داشته باشد و به کشور و آزادی ما حمله بشود که ما حق دخالت داشته باشیم؟ در قبال دفاع از حقوق انسانهای سایر سرزمین ها (فلسطین، کشمیر و ویتنام یا نامسلمان های مظلوم) وظیفه ای نداریم؟ آیا اسم این دخالت است یا دفاع؟

دسته بندی آیات جهاد:
آیات مطلق و کلّی (آیاتی که گفته «بجنگ» بدون شرط) :مثلا آیه برائت/صیف
آیات مقیّد (آیاتی که گفته با کسانی که علیه شما می جنگن، بجنگ): مثلا اولین آیه ای که راجع به جهاد نازل شد

آیه برائت، همان آیه صیف (است) که تمام این شبهه ها راجع به اینکه بروید آنها را هرکجا یافتید بکشید، زیر سرش است.
سایر آیات جهاد، جهاد را مشروط کرده اند به مورد حمله واقع شدن

آیا منظور آیه برائت، همه کافر هاست؟
- خیر فقط اون های مکه که دست از کشتار مسلمانان و پیمان شکنی بر نمی داشتند. و در واقع اگر آیات قبلش رو هم بخوانیم، میبینیم که آغازگر این هم مسلمون ها نبودند

ماهیت جهاد در اسلام چیست؟
۱- اختیار دادن به مردم بین کشته شدن یا انتخاب اسلام؟ (!!)
۲- فقط دفاع؟
۳- تقدم صلح به جنگ؟ چون در دین اجباری وجود ندارد
۴- گاهی میشه که آغازگر جنگ باشید. چون جنگ علیه دولت های مخالف آزادی بیان و دعوت به اسلام، خودش نوعی دفاع است از مردم آن سرزمین. اما بعد برداشتن موانع دعوت، «ایمان» را تحمیل نکنیم.

آیا امام علی با تمام جهاد های دوران دو خلیفه اول مخالف بودند؟ (ادعایی که رائفی پور تو سخنرانی «فتوحات غیر اسلامی» می کنه)
-نه. چون خودشون در جنگ ها شرکت نمی کردند ولی هم مشاوره میدادند و هم یاران باوفا شون (مالک اشتر در جنگ یمن و عمار و ابوذر و سلمان مثلا) در جنگ ها بودند.

و آیا شیعیان می تونن از جهاد های دوران دو خلیفه اول برائت بجویند؟
-نه. چون از نظر ما هم، هدف اون جهاد ها درست بود.
اما اعمال خلاف حقوق بشری «افراد و فرماندهانی» که دست به جنایات زدند، ربطی به اسلام نداره. چون اسلام گفته بود که حواستون باشه از عدالت و تقوا خارج نشید. (بقره: ۱۹۰)

چرا عدالت، توحید و مبارزه با ظلم و دفاع از مظلوم و آزادی بیان و سایر اقسام آزادی و همه مقدسات انسانی، به جهاد ابتدایی مشروعیت می دهد؟
چون از نظر اسلام توحید هم جزء حقوق بشر است و هر کسی که مردم کشورش را از دانستن آن محروم کند با سرنوشت مردم بازی کرده. چون توحید هم باعث عدم سلطه/ظلم پذیری مردم در دنیا میشه و هم عدم باور بهش، بازی با زندگی آخرت مردم است که کسی چنین حقی نداره.
جنگ وقتی بد است که هدفش اشغال و سلب استقلال و تصاحب ثروت های ملی یا سلطه به مردم باشد.
برای همین، جهاد ابتدایی علیه یه حکومت ضد آزادی بیان و تبلیغ دین، «دفاع» از مردم اون کشور محسوب میشه و فقط برعلیه ثروتمندان و مستبدهای دستگاه حاکم است که فکر مردم رو استعمار کردند برای بهره کشی و جمع آوری پول. مثل مسیحی ها، یهودی ها یا هندوهایی که میگن برای بخشیده شدن گناهانتون باید پول بدین به معبد/کلیسا تا ببخشیمتون. یا مسلمونایی که مجالی به سایر عقاید قوی تر (تشیع) نمی دن


حالا فرض کنید کشورشان را فتح کردیم. با فرهنگ سابق مردم آن سرزمین چه کنیم؟
لهو چیست؟ آیا همیشه گناه دارد؟ با چه لهو هایی باید مبارزه کرد؟ و چه موسیقی و کتاب داستان هایی لهو است و چرا «بعضی وقت ها» لهو ها گناه دارد؟
- زیرا بعضی لهو ها گاهی مانع مردم از شناخت راه خدا میشود. وقتی راه درست را شناختی، اگر سرگرمی ای فساد نیاورد، گناه هم ندارد. (این مخالف آزادی انتشار کتب یا سایر محتوای ضد اسلامی نیست. چون اسلام بلد است از خودش دفاع کند. اجازه نشر افکار مخالف، به سود اسلام است، حتی) البته باید از افراد ضعیف جامعه مراقبت کرد. آنها را به لحاظ اعتقادی تقویت کرد و سپس به آنها دسترسی داد.
چه کسب و کارهایی حرام اند؟ فقط کسب و کارهایی که از آن «صرفا» فساد برمیخیزد
تعریف آزادی چیست؟ ازادی را چه چیزی محدود میکند؟ محدوده خواست و میل افراد؟ نقض آزادی دیگران؟ یا آزادی در مسیر تکامل و مصالح کلی انسان و جامعه؟

[Ehsan · Rating 5 out of 5]

اگر کسی بخواهد آشنایی اجمالی با ایده اسلام در مورد جهاد پیدا کنه این کتاب رو پیشنهاد میدم که هم حجم کمی داره و هم تقریبا به مسائل اساسی جهاد پرداخته
خدا استاد شهید رو رحمت کنه

[Navid Aliakbarian · Rating 1 out of 5]

مانند برخی دیگر از آثار نویسنده، وی از پس مطلب برنمی‌آید.

[Zahra Labbafan · Rating 3 out of 5]

خوانش اول رو که اصلا یادم نبود این کتاب رو خوندم:))
خوانش دوم زمستان ۱۴۰۳
کتاب سایز جیبی و کم صفحه هست ولی یک مقدار سنگینه و حس میکنم چون یک سری موضوعاتی که آورده نیاز به بحث و خواندن بیشتر داره بیشتر سوال ایجاد میکنه. برای همین به جای این کتاب کم حجم که گزیده هست بهتره کتاب‌های دیگه مطهری خونده شه