What do you think?
Rate this book
عنکبوت گویا
318 pages, Paperback
Published January 1, 1996
2 people are currently reading
27 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
February 5, 2026
یه جور خودزندگی نامه شاید بشه گفت که هست. میگم «یه جور» چون فُرم متفاوتی داره. خود نویسنده تو مقدمه میگه کسی که کارهای منو نمیخونه. این به من نوعی آزادی میده که هرکاری دلم میخواد توی فُرم و متن انجام بدم، و دقیقاً از همینجاست که نوشته هاش متفاوت میشن.
این کتاب تشکیل شده از یادداشت های پراکندۀ تاریخ دار که توش نویسنده دربارۀ مقاطع مختلف زندگیش، گاهاً بدون ترتیب و نظم، نوشته و گفته. بعد یه بخش های دیگه ای داره که اسم اشخاص مختلف بالاشه، که یعنی اون شخص این بخش رو نوشته. یعنی نویسنده اومده از زبان یه کسی دیگه (آدمهای واقعی ای که تو زندگیش بودن) راجع به خودش گفته و مثلاً یه دیداری رو که با کسی داشته از زبون اون کس بازگو کرده.
وجه جالب دیگۀ این کتاب این بود که نویسنده تلاش کرده بدون سانسور راجع به خودش و راجع به آدمها حرف بزنه. این دقیقاً برمیگرده به همون وجه تخیل آزادش.
دربارۀ ارتباطش با آدمهای دیگۀ اغلب مشهور میگه. مثلاً راجع به این میگه که «چاردرد» رو میده افراد مختلفی بخونن ازجمله صادق چوبک و بعد چوبک «سنگ صبور» رو در میاره. و به جورهایی این باور رو داره که چوبک اثر خودش رو از روی دست او نوشته. راجع به رمان «خانه» صحبت میکنه که دو مقالۀ فرانسوی در تمجید از این اثر در میاد و اون رو هم سطح آلن پو و هوفمان و کافکا میدونن. و فریدون هویدا هم جایی میگه یا مینویسه که «خانه» در سطح جهانی حرف برای گفتن داره. ولی اغلب نادیده گرفته میشه و به کل از یادها میره.
راجع به رشته هایی که تحصیل کرده میگه، ازجمله حقوق و سینما و روانشناسی، و راجع به شغل هاش و اصلی ترینش که ریاست بانک در پاریس بوده، و راجع به زنان زندگیش که پرتعداد بودن و مختلف، و راجع به کار و بار فیلم سازیش میگه.
یه وجه دیگۀ سیاسی هم داره که در قالب گفتگوهاش مثلاً با پهلبد (وزیر فرهنگ) نمود پیدا میکنه که ازش دعوت میکنه بیاد معاونش بشه و فرزانه میگه به شرطی که سانسور رو برداری و پهلبد میگه «تو ایرانی ها را نمیشناسی. اگر سانسور نباشد هتاکی می کنند.» یا جای دیگه مصاحبه ای رو میاره با شاه، در مورد اعتراضات و کشتار سال 1342 (اینکه میگم کشتار منظور عددی در هر حال زیر 100 نفره) که شاه ادعا میکنه «خارجی ها در این شورش دست داشته اند» و موارد متعدد دیگه. که یعنی چی؟ یعنی این چیزهایی که ما در حکومت فعلی مکروه و مقبوح میدونیم رو این حکومت درواقع از پهلوی به ارث برده. پس اینقدر پهلوی پهلوی نکنین.
وجه جالب دیگۀ کتاب طنز عالیشه که مثلاً در برخی برهه ها که داره راجع به تجربه های خودش و هدایت در حیطۀ خودارضایی صحبت میکنه خیلی خنده دار و جالب بود، یا مثلاً یه جا که یه گفتگوی خیالین راجع به روابط جنسی بدل های محمدرضا پهلوی میاره خیلی خیلی خیلی خنده داره.
در آخر، این شما و این فرازی از کتاب، که توصیف ابوالحسن ابتهاج است از جزیرۀ خارک:
جائیست فوق العاده. پر از ضد و نقیض. بزرگترین ثروت در کنار بزرگترین فقر و فلاکت. اوج تمدن در جوار زندگی ماقبل تاریخی. مثل همه جای ایران. ایرانی که آفتاب دارد، معدن دارد، آدم دارد، آب و هوا دارد، برف دارد، باران دارد، کوه دارد، دشت دارد، برای موفق شدن همه چیز دارد. اما هیچ چیز ندارد. خارک نمونۀ تمامی ایران است (صفحات 229 و 230).
این کتاب تشکیل شده از یادداشت های پراکندۀ تاریخ دار که توش نویسنده دربارۀ مقاطع مختلف زندگیش، گاهاً بدون ترتیب و نظم، نوشته و گفته. بعد یه بخش های دیگه ای داره که اسم اشخاص مختلف بالاشه، که یعنی اون شخص این بخش رو نوشته. یعنی نویسنده اومده از زبان یه کسی دیگه (آدمهای واقعی ای که تو زندگیش بودن) راجع به خودش گفته و مثلاً یه دیداری رو که با کسی داشته از زبون اون کس بازگو کرده.
وجه جالب دیگۀ این کتاب این بود که نویسنده تلاش کرده بدون سانسور راجع به خودش و راجع به آدمها حرف بزنه. این دقیقاً برمیگرده به همون وجه تخیل آزادش.
دربارۀ ارتباطش با آدمهای دیگۀ اغلب مشهور میگه. مثلاً راجع به این میگه که «چاردرد» رو میده افراد مختلفی بخونن ازجمله صادق چوبک و بعد چوبک «سنگ صبور» رو در میاره. و به جورهایی این باور رو داره که چوبک اثر خودش رو از روی دست او نوشته. راجع به رمان «خانه» صحبت میکنه که دو مقالۀ فرانسوی در تمجید از این اثر در میاد و اون رو هم سطح آلن پو و هوفمان و کافکا میدونن. و فریدون هویدا هم جایی میگه یا مینویسه که «خانه» در سطح جهانی حرف برای گفتن داره. ولی اغلب نادیده گرفته میشه و به کل از یادها میره.
راجع به رشته هایی که تحصیل کرده میگه، ازجمله حقوق و سینما و روانشناسی، و راجع به شغل هاش و اصلی ترینش که ریاست بانک در پاریس بوده، و راجع به زنان زندگیش که پرتعداد بودن و مختلف، و راجع به کار و بار فیلم سازیش میگه.
یه وجه دیگۀ سیاسی هم داره که در قالب گفتگوهاش مثلاً با پهلبد (وزیر فرهنگ) نمود پیدا میکنه که ازش دعوت میکنه بیاد معاونش بشه و فرزانه میگه به شرطی که سانسور رو برداری و پهلبد میگه «تو ایرانی ها را نمیشناسی. اگر سانسور نباشد هتاکی می کنند.» یا جای دیگه مصاحبه ای رو میاره با شاه، در مورد اعتراضات و کشتار سال 1342 (اینکه میگم کشتار منظور عددی در هر حال زیر 100 نفره) که شاه ادعا میکنه «خارجی ها در این شورش دست داشته اند» و موارد متعدد دیگه. که یعنی چی؟ یعنی این چیزهایی که ما در حکومت فعلی مکروه و مقبوح میدونیم رو این حکومت درواقع از پهلوی به ارث برده. پس اینقدر پهلوی پهلوی نکنین.
وجه جالب دیگۀ کتاب طنز عالیشه که مثلاً در برخی برهه ها که داره راجع به تجربه های خودش و هدایت در حیطۀ خودارضایی صحبت میکنه خیلی خنده دار و جالب بود، یا مثلاً یه جا که یه گفتگوی خیالین راجع به روابط جنسی بدل های محمدرضا پهلوی میاره خیلی خیلی خیلی خنده داره.
در آخر، این شما و این فرازی از کتاب، که توصیف ابوالحسن ابتهاج است از جزیرۀ خارک:
جائیست فوق العاده. پر از ضد و نقیض. بزرگترین ثروت در کنار بزرگترین فقر و فلاکت. اوج تمدن در جوار زندگی ماقبل تاریخی. مثل همه جای ایران. ایرانی که آفتاب دارد، معدن دارد، آدم دارد، آب و هوا دارد، برف دارد، باران دارد، کوه دارد، دشت دارد، برای موفق شدن همه چیز دارد. اما هیچ چیز ندارد. خارک نمونۀ تمامی ایران است (صفحات 229 و 230).
June 27, 2015
رمان اتو بیوگرافیک عنکبوت گویا خاطراتی از صادق هدایت را نقل میکند،گرچه جاهایی از کتاب هم واقعا ارزش خواندن ندارد ولی در عوض بعضی جاهایش خیلی جالب و خواندنی است
Displaying 1 - 2 of 2 reviews