Jedno z najwazniejszych dziel poswieconych panowaniu Zygmunta Augusta i w ogole rzadom Jagiellonow powstalo dzieki szerokiej kwerendzie jaka Kolankowski odbyl oprocz Krakowa takze w archiwach i bibliotekach Warszawy Gdanska Kornika Wilna Kijowa Krolewca i Moskwy Temat ktorym zajal sie krakowski badacz byl wowczas wlasciwie zagadnieniem dziewiczym jesli nie liczyc opracowan o charakterze syntetycznym glownie zreszta autorstwa historykow rosyjskich bialoruskich lub ukrainskich takich jak Matwiej Lubawski Iwan Lappo Mitrofan DownarZapolski Mychajlo Hruszewski i inni Wlasnie z tego powodu rozprawa Kolankowskiego zostala oparta glownie na rekopisach Zacytujmy slowa zawarte we Wstepie do tej ksiazki dla skreslenia dziejow mlodosci Zygmunta Augusta stanowienia jego w Koronie jak i dla dania obrazu stanu Litwy w latach 15301548 trzeba bylo uciekac sie wylacznie niemal do materialow rekopismiennych Szczegolnie cenne w tym kontekscie okazalo sie szerokie wykorzystanie przez autora przechowywanej w Moskwie Metryki Litewskiej a wiec zbioru akt wychodzacych z kancelarii wielkoksiazecej w ktorych zawarte byly najwazniejsze dokumenty dotyczace polityki wewnetrznej i zagranicznej Litwy Podobnie rzecz sie miala z aktami pruskiego Archiwum w Krolewcu dotad praktycznie pod tym katem nieprzebadanymi ze Slowa wstepnego dr hab Tomasza Kempy prof UMK