De verdediging

by Fridolin Schley, Anne Folkertsma (Translator), Marianne van Reenen (Translator)

In deze roman wordt het Derde Rijk bezien door de ogen van de latere bondspresident Richard von Weizsäcker stond als jonge rechtenstudent zijn vader Ernst bij in het Neurenberg-proces

1947. Een van de verdachten in het proces van Neurenberg is SS-brigadecommandant Ernst von Weizsäcker, eerst staatssecretaris onder Von Ribbentrop op het ministerie van Buitenlandse Zaken en vanaf 1943 Duits ambassadeur bij het Vaticaan.
Onder zijn verdedigers is zijn zoon Richard, die op 8 mei 1985 als bondspresident een toespraak houdt ter gelegenheid van de veertigjarige herdenking van het einde van de oorlog. In die wereldberoemd geworden rede omschrijft hij dat moment als de bevrijding van Duitsland van het gruwelijke nationaalsocialistische regime. Een nauwelijks voorstelbare historische constellatie: belichaamd door vader en zoon staan het oude Duitsland dat zich probeert te rechtvaardigen en de nieuw opkomende Bondsrepubliek tegenover elkaar.

Deze ware gebeurtenis is het uitgangspunt van De verdediging. Met een scherp oog voor de historische context en in strakke, koele stijl weet Fridolin Schley de tweestrijd en de gewetensnood te vangen van de jonge Richard von Weizsäcker. Een innerlijke dialoog van beklemmende intensiteit over plicht, verantwoordelijkheid en schuld.


'Een geserreerd verhaal dat aan de ene kant dicht bij de feiten en bronnen blijft en waarin Schley aan de andere kant volop gebruikmaakt van de mogelijkheid die hij als romanschrijver heeft om te speculeren en te analyseren. Het resultaat is indrukwekkend.' Süddeutsche Zeitung

'Schley onderzoekt indringende kwesties als plicht, verantwoordelijkheid en schuld. Een imposante, taalkundig virtuoze roman.' Uwe Timm, auteur van onder meer Mijn broer bijvoorbeeld

'De auteur confronteert ons in deze adembenemend compacte roman met de periode waarin wetende mensen in Duitsland zogenaamd onwetend werden.' Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung

270 pages, Kindle Edition

Published May 17, 2023

Reviews

[Harmen · Rating 4 out of 5]

De auteur geeft zelf aan in het nawoord dat dit proces alleen te vatten is in het boek "door het niet op klassieke wijze lineair te vertellen, maar het te benaderen in een rusteloze pendelbeweging tussen nabijheid en distantie, scherpte en onscherpte". Die intrigerende, ingewikkelde en wisselende vertelwijze is de grootste zwakte en sterkte van dit boek. Het is soms moeilijk te begrijpen en onnodig ingewikkeld, maar op andere momenten legt het het centrale thema in het boek mooi bloot.

[A.c. Wallast · Rating 4 out of 5]

Het boek gaat over het proces na WO 2 o.a. tegen Ernst von Weiszacker. Hij was vanaf1938 staatssecretaris van BUZA en vanaf 1942 ambassadeur voor Hitler Duitsland bij het Vaticaan.
Hij wordt onder meer beschuldigd als topambtenaar de binnen- en buitenlandse agressie van het regime te hebben gefaciliteerd en daarmee o.m. misdrijven tegen de menselijkheid te hebben gepleegd. Saillant is dat zijn zoon Richard (in de tachtiger jaren President van de BRD) deel uitmaakt van het verdedigingsteam.
In het boek staat het dilemma centraal tussen in functie aanblijven om erger te voorkomen of af te treden en actief in verzet te komen.
Boeiend is dat dit dilemma ook speelt tussen vader (onderdeel van een misdadig regime) en de zoon die binnen de Wehrmacht wel actief verzet pleegde.

[David Rozema · Rating 4 out of 5]

Geen makkelijk boek, over een lastig onderwerp. Ben je schuldig als je als niet-nazi in Hitlers regering zat? Ook als je intenties enigszins ok zijn? Ook als er weinig tot geen sporen van je verzet zijn? Met die vragen worstelt zoon Richard als hij zijn vader Ernst juridisch bijstaat in 1 van de laatste Neurenbergprocessen. Richard werd later Duits' Bondspresident, en hoewel je dat weet wordt er niet naar verwezen. De tekst meandert soms bijna eindeloos, veel herhaling ook. Maar het beklijft wel.

[Margreeth · Rating 3 out of 5]

In een wat stroeve stijl geschreven verhaal over het Wilhelmstrasseproces in Neurenberg in 1949 waar o.a. Ernst Von Weiszacker terecht stond. Saillant detail en aanleiding voor dit boek is het feit dat zijn zoon Richard (de latere bondspresident van BDR) in zijn verdedigingsteam een rol speelde. Jammer is dat de verhouding tussen vader en zoon wat onderbelicht blijft. Wellicht is die afstandelijkheid voor Richard de manier om met het proces om te kunnen gaan.

[Rick Lindeman · Rating 5 out of 5]

Exceptional novel about the defense of Ernst van Weizsäcker by his son, later bundespresident Richard. It clear shows the moral dilemma's one has to face when serving in a hostile regime. In these days a good read for civil servants in similar positions..

[Luuk Nugteren · Rating 3 out of 5]

Felt like reading a blur of thoughts