Le cheval d'Espagne

by André Héléna

Dans les années 1940-1950, dix, vingt ans après la Guerre civile, une poignée d’Anarchistes espagnols poursuivait un combat d’arrière-garde opiniâtre contre le régime de Franco. Avec son Cheval d’Espagne, André Héléna reste le seul écrivain français à s’être emparé de cette geste, pour rendre hommage à ses héros obscurs. [...] Avec son poids de fatalité, son comptant de coups durs et de morts violentes, cette guérilla perdue et oubliée possède une puissante charge dramatique. André Héléna, qui saluait dans le roman noir l’héritier de la tragédie grecque, ne pouvait y rester indifférent. Clairement, ce qui émeut Héléna, c’est la solitude de ces hommes s’obstinant dans une lutte sans espoir. [...] Il excelle aussi à rendre palpable la tristesse de ces années grises, de ce pays en pénitence sous l’éteignoir franquiste, condamné aux génuflexions et aux saluts bras tendu, étouffant dans l’exhalaison des encensoirs, courbé sous le joug fléché de la Phalange, et encadré par les menaçants bicornes noirs de la Garde civile.

Paperback

First published January 1, 1959

Reviews

[Δημήτρης · Rating 4 out of 5]

Η Ισπανική Επανάσταση (ή Ισπανικός Εμφύλιος όπως είναι πιο ευρέως γνωστός εκείνος ο πόλεμος) επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τις τέχνες ειδικά στη Νότια Γαλλία. Πολλοί Ισπανοί αναρχικοί και κομμουνιστές αυτοεξορίστηκαν μετά την ήττα τους από τον φασίστα στρατηγό Franco.
Την άνοιξη του 2021 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Δαίμων του Τυπογραφείου το noir μυθιστόρημα του Γάλλου Andre Helena (1919-1972) με τίτλο Ισπανικό Άλογο. Πρόκειται για ένα μικρό ιστορικό μυθιστόρημα 160 σελίδων περίπου, που λαμβάνει χώρα στα γαλλο-ισπανικά σύνορα την δεκαετία του 1950.
Μια ομάδα αναρχικών και μέλη της FAI (Federación Anarquista Ibérica) που ζει σε ένα γαλλικό παραθαλάσσιο χωριό, αποφασίζει να δολοφονήσει το δεξί χέρι του Ισπανικού Αλόγου. Αυτή η ομάδα των αναρχικών, όπως και πάρα πολύ που ζούσαν εξόριστοι μετά την ήττα στον πόλεμο, ακόμα αναπολεί με νοσταλγία τη χαμένη ευκαιρία για την ουτοπία. Μια ευκαιρία που καταστράφηκε ολοσχερώς από τον στρατηγό Franco και τη βοήθεια που το προσέφεραν απλόχερα Ναζιστική Γερμανία και Φασιστική Ιταλία. Το Ισπανικό Άλογο είναι ένας άνθρωπος ψηλής ιεραρχίας που με τους τόσο συνηθισμένους τρόπους σε μια δικτατορία, φροντίζει την «τάξη» βασανίζοντας και σκοτώνοντας αναρχικούς που θέλουν να βλάψουν το καθεστώς Franco. Το δεξί του χέρι, ο συμβολαιογράφος Escobar, είναι εκείνος που κάνει όλη τη βρώμικη δουλειά.
Φόβοι προδοσίας μέσα στους κύκλους των αναρχικών, φρανκιστές φαλαγγίτες και Γάλλοι μπάτσοι συνθέτουν ένα μυθιστόρημα που λογοτεχνικά δεν διεκδικεί συγγραφικές δάφνες, αλλά καταφέρνει να δημιουργήσει εικόνες για τις καταστάσεις που λάμβαναν χώρα ακόμα και μετά τη λήξη του πολέμου.
Ο Andre Helena είχε μια σύντομη παρουσία στα γράμματα, καθώς έφυγε νέος μόλις στα 53 του χρόνια, αλλά παρόλα αυτά θεωρείται από Γάλλους και Γερμανούς ως ένα από τους underground πατέρες του roman noir.
Σίγουρα πρόκειται για μία έκδοση που θα βρουν ενδιαφέρουσα όσοι ενδιαφέρονται για την Ισπανική Επανάσταση και αγαπούν το γαλλικό ειδικότερα και το roman noir γενικότερα.

[Χρήστος Γιαννάκενας · Rating 4 out of 5]

3,5/5
Ένα ενδιαφέρον νουάρ αφήγημα που μπλέκει Ισπανούς αναρχικούς, Φαλαγγίτες και Γάλλους μπάτσους. Χωρίς να είναι κάτι απίστευτο αφηγηματικά ή να έχει πραγματική αληθοφάνεια, πρόκειται για μια απολαυστική ιστορία που αποτελεί προάγγελο του νεο-πολάρ που οι Μανσέτ και Φαζαρντί τελειοποίησαν. Αξίζει τον χρόνο σας.

[Kallirroi Ioannou · Rating 3 out of 5]

Το ισπανικό άλογο είναι ένα απλό κλασικό νουάρ που διαβάζεται μονορουφι. Η πλοκή βοηθάει τη γραφή και το αντίστροφο. Μπορεί να μην είναι γραμμένο από την σκοπιά των Ισπανών αναρχικών εξόριστων, αλλά είναι γραμμένο από τη σκοπιά των συμπαθούντων Γάλλων που έβλεπαν τους Ισπανούς εξόριστους να παλεύουν καθημερινά με το θεριό, μακριά από τη χώρα τους, αιώνιοι αγωνιστές (κατά του Φράνκο αλλά κ κατά της χιτλερικής κατοχής). Εκφράζει την συλλογική προσδοκία της βοήθειας σε αυτούς από την Γαλλία (ως κρατική οντότητα) ως κοινωνική τάση, περισσότερο απ' ότι την ίδια την πραγματικότητα του γαλλικού κράτους. Η γραφή είναι απλή αν και για την εποχή του ιδιαίτερη

[Ihate Art · Rating 3 out of 5]

«Δεν ξέρεις τι σημαίνει να περιμένεις για μήνες, για χρόνια. Σαν κάποιος που περιμένει σε μια έρημη σιδηροδρομική αποβάθρα, για ένα τρένο που ποτέ δε θα έρθει. Είκοσι χρόνια. Και στο μεταξύ ο κόσμος συνεχίζει χωρίς εμένα, χωρίς εμάς.»
«Μνήμες. Θα ξεθωριάσουν στο τέλος»

[Lefteris Bouros · Rating 4 out of 5]

hardboiled με φαινομενικό story την πρόσπάθεια ενός αναρχικού να παγιδεύσει έναν ισπανό φασίστα υψηλής ιεραρχίας - ωραιότατο, αν και μάλλον τραβηγμένο στα όρια της αληθοφάνειας .-