จับตาย

by มนัส จรรยงค์

จับตาย : รวมเรื่องเอก รวมเรื่องสั้นที่น่าอ่านยิ่งและเป็นบทแนะนำที่ดีสำหรับการรู้จักมนัส จรรยงค์ ผู้ได้รับการยกย่องว่า "ราชาเรื่องสั้นของเมืองไทย"
(ฉบับแปลเป็นภาษาอังกฤษ โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าเปรมบุรฉัตร คือ Shoot to Kill )

รวมเรื่องสั้นเล่มนี้คัดเลือกเรื่องดีมาก ของบรรณาธิการ สุวิทย์ ว่องวีระ เรื่องสั้นที่คัดสรรมานี้ คัดจากจำนวนกว่าสามร้อยเรื่องเท่าที่เสาะหามาได้ โดยใช้หลักสามประการคือ 1) เป็นเรื่องที่ถึงพร้อมซึ่งศิลปะการประพันธ์ 2) เป็นตัวแทนผลงานอันหลากหลายทั้งรูปแบบและเนื้อหาของมนัส จรรยงค์ได้ เพื่อให้เห็นภาพรวมในงานเขียนของเขา 3) เป็นเรื่องที่เขียนขึ้นในยุคสมัยต่างกัน เพื่อแสดงพัฒนาการและความคลี่คลายในงานเขียนของผู้ประพันธ์

เรื่องที่รวมอยู่ในเล่มมีดังต่อไปนี้
* จับตาย (2485)
* ซาเก๊าะ (2486)
* ติดขวาก (2489)
* กากมนุษยธรรม (2490)
* เงินแดง (2491)
* ท่อนแขนนางรำ (2493)
* สลัดเครา (2493)
* ใกล้อวสาน (2500)
* สัมมนาในทุ่งกว้าง (2503)

มนัสเป็นนักผจญภัย เรื่องสั้นของเขาจึงมีฉากหลากหลาย 'จับตาย' เป็นเรื่องเด่นเรื่องหนึ่งของเขา ซึ่งเขียนจากประสบการณ์เมื่อไปทำงานเป็นผู้จัดการร้านสหกรณ์ที่ทัณฑนิคม จ. ยะลา ฉากที่นั่นคือป่าดิบทางใต้ ตัวละครคือนักโทษซึ่งล้วนเป็นอาชญากรตัวฉกาจของทัณฑนิคมแม่หวาด ธารโต จ. ยะลา

'ซาเก๊าะ' เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่น่าจดจำ เล่าชีวิตของวัวชนนามเดียวกับชื่อเรื่อง โดยใช้ฉากที่ อ. ยามู ปัตตานี
'ติดขวาก' เล่าเรื่องของโจรคนหนึ่งที่ภาคกลาง ส่วน 'กากมนุษยธรรม' เป็นเรื่องดีมากเรื่องหนึ่งที่ใช้ตัวละครและฉากชุดเดียวกับเรื่อง 'จับตาย' มนัสเล่าเรื่องสะท้อนปัญหาสังคมใน 'เงินแดง' เรื่องแสนสามัญของไอ้หนุ่มบ้านทุ่งที่เบื่อท้องไร่ท้องนา อยากมุ่งหน้าสู่เมืองกรุง แต่ไม่ธรรมดาด้วยการเล่าของมนัส

"อ้ายโหงดรู้ดีว่ากลองทัดที่มันตี อยู่นั้น บรรจุไว้ด้วยกระดูกผีและเส้นผม อันเป็นผีของครูบาอาจารย์ของพ่อครูเฒ่าหมื่นดุริยางคฯ เป็นกลองเก่าไม้สีแดงเข้มจนเกือบจะดำ"

'ท่อนแขนนางรำ' เป็นเรื่องดังที่ตราตรึงใจผู้อ่านอีกเรื่องหนึ่ง เพราะอ่านแล้วยากจะลืมลง ใครเล่าจะลืมอ้ายโหงด คนตีกลองรูปชั่วอัปลักษณ์ที่ไปหลงรักหญิงสาวสะสวย เสียงกลองของอ้ายโหงดนั้นไพเราะนัก ใครได้ยินได้ฟังต่างต้องมนต์เสน่ห์หลงใหลในฝีมือของเขา เรื่องนี้เกี่ยวกับดนตรีที่มนัสรักเหลือใจ
'สลัดเครา' เป็นเรื่องทะเลอีกครั้ง โดยอิงจากประสบการณ์ชีวิตช่วงที่ผู้เขียนทำงานที่เกาะกระดาด เรื่องนี้น่าประทับใจยิ่งนัก แม่เฒ่าเปลี่ยนจะทำให้เราน้ำตารื้นเพราะความรักลูกของแก
'ใกล้อวสาน' เป็นเรื่องดีน่าอ่านมากเรื่องหนึ่ง โดยเฉพาะผู้อยู่ในวงการเขียนไม่ควรพลาด เล่าเรื่องของนักประพันธ์ผู้เคยรุ่งโรจน์ แต่บัดนี้กลับโรยราในวัยใกล้หกสิบ
'สัมมนาในทุ่งกว้าง' เป็นตัวอย่างเรื่องของหมู่ผู้เฒ่าชนบทท้องนา จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อเหล่าผู้เฒ่ามาตั้งวงเหล้าและสนทนาด้วยประเด็นที่ว่า "ถ้าเรามีเงิน เราจะทำอะไรดี"

Paperback

Reviews

[top. · Rating 3 out of 5]

เราอ่านรวมเล่มของสนพ. ศรีปัญญา ที่เค้าว่ารวมเรื่องสั้นตามต้นฉบับที่เคยพิมพ์ออกมาเป็นชุดสิบกว่าเล่มเมื่อหลายสิบปีมาแล้ว ดังนั้นเรื่องที่รวมไว้จะแตกต่างจากเล่มใน goodread นี้ ถึงแม้จะใช้ชื่อเดียวกัน เล่มที่เราอ่านจะมีอารมณ์หลากหลายแบบ 'นี่กูอ่านอะไรอยู่เนี่ย' มากกว่า

เรื่องแรกเริ่มมาก็เมากันเลย ต้องตั้งสติกับภาษานิดหน่อย หลังจากนั้นก็เข้าที่เข้าทาง บางเรื่องกวนๆ บางเรื่องก็กวนมากๆ เราชอบเวลาแกเขียนเกี่ยวกับนักเลงโตต่างๆ มันวูบวาบโอนเอน เดี๋ยวเข้มเดี๋ยวอ่อน เป็นธรรมชาติดี

สำหรับเรื่องที่ไม่รู้เรื่องหรือเฉยๆ ก็มีพอสมควร แต่เนื่องจากเราคับคล้ายคับคลาว่าเรื่องมันคล้ายๆ กันหลายเรื่องด้วย ถึงเรื่องนี้ไม่สนุกแต่มันก็ไปเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องที่สนุก เราเลยไม่ใส่ใจ

สรุปเลยว่าต้องไปหาอีกเล่ม 'ซาเก๊าะ' ในซีรีย์เดียวกันที่พิมพ์โดยศรีปัญญามาอ่าน เพื่อทำความเข้าใจกันอีกที

[Rudjanop Pitak · Rating 3 out of 5]

อ่านเล่มนี้หลัง รวมเรื่องสั้นของท่านมาลัย ชูพินิจ ก็พบว่ามีความต่างกันพอสมควร ของท่านมาลัยส่วนใหญ่จะสะท้อนเรื่องราวของชนชั้นสูง คุณหลวง คุณพระ แต่เรื่องนี้จะขับเน้นไปที่สามัญชนคนธรรมดามากกว่า ไม่ว่าจะเป็น วงดนตรีไทย ชาวนา นักเขียน นักเลงโต นักโทษ เจ้าพ่อ นักพนักบ่อนไก่ ขี้เหล้า ถือว่าหลากหลายพอสมควร สะท้อนภาพสังคมไทยเมื่อ 80 กว่าปีก่อนได้ดี อ่านได้เพลินๆ รู้เรื่องบ้างไม่รู้เรื่องบ้าง บางเรื่องอ่านจบก็งง มันหักมุมยังไง หรือผู้เขียนอยากสื่ออะไร บางเรื่องก็ตรงทื่อตั้งแต่ต้นจนจบ ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว พระเอกตายตอนจบ หรือที่งงอาจจะเนื่องด้วยคำบางคำที่ปัจจุบันแทบจะไม่ใช้กันแล้ว ก็ต้องแปลไทยเป็นไทยกันไป แต่ชอบเรื่องสุดท้าย ได้บรรยากาศ 1984 มาก ประเทศไทยในอนาคตที่มีพี่เบิ้มคอยจับตาดูคุณอยู่ ไม่ให้ชายหญิงมีความสัมพันธ์กัน มีสภาแอนตี้กามารมณ์และสมาคมคุมกำเนิด
“ เสรีภาพก็เหมือนกามารมณ์ มันเหมือนน้ำ ที่ถ้าอยู่ในที่กักขังหรืออยู่ในอำนาจมันก็นิ่งอยู่ แต่ถ้าไอ้ถังนั่น มันมีรูรั่วแม้เพียงเท่าหัวเข็มหมุด มันก็จะต้องไหลออกมาจนได้ แล้วจะทำให้รูนั้นมันระเบิดกว้างออกไปด้วย”

[Tony · Rating 5 out of 5]

ได้ยินชื่อมาตั้งแต่เริ่มอ่านหนังสือ ว่าท่านเป็นมือฉมังเรื่องสั้น แต่ไม่เคยมีโอกาสได้อ่าน จนมาถึงเล่มนี้

บอกได้สั้นๆว่า เรื่องราวผ่านปลายปากกาของมนัส เป็นตัวอักษรที่มีชีวิต มีเลือดเนื้อ อ่านไปเหมือนพาลจะได้กลิ่นเนื้อเรื่องออกมาอีกต่างหาก

ตอนที่เขียนรีวิวนี้ อ่านผ่านมาหลายปีแล้ว จำเนื้อหาเรื่องได้ไม่ทั้งหมดแต่จำได้เสมอว่า เรื่องสั้นมันมีชีวิตจริงๆ

[Chaimongkol Witthayasing · Rating 2 out of 5]

46

[Srisurang · Rating 5 out of 5]

อ่านนานมากแล้ว จำเรื่องไม่ได้ จำได้แต่ว่าชอบมาก ประทับใจค่ะ

[Phattaraporn Khamhan]

น่าสนใจดี