The Social Economy: International Perspectives on Economic Solidarity

by Ash Amin (Editor)

As the current economic crisis spreads around the globe questions are being asked about what king of capitalist or post-capitalist economy will follow. There is increasing talk of the need for stringent economic regulation, the need to temper greed and individualism, to make the economy work for human and social development. The search is on for a kinder, greener, less unequal and more redistributive economy.

This transitional moment, with its pointed questions about the economy to come, provides an opportunity to assess the role and potential of the 'social economy', that is, economic activity in between market and state oriented towards meeting social needs. Until a decade ago, the term was used mainly by the fringe to describe the 'alternative economy'. Typically, organisations providing affordable child-care to low-wage families in a poor neighbourhood, or those making goods from recycled materials for low-income households, were considered to be residual or marginal to a mainstream dominated by markets and states.

In the last decade, expectation in both the developed and developing world has changed in quite radical ways. Mainstream opinion is starting to see the social economy as a source of building social capabilities as well as developing new markets in welfare provision. Policymakers around the world have begun to support the social economy, and increasingly on business grounds, jostling with traditional interest on the fringe in the sector as a moral and social alternative to the capitalist economy.

It is precisely this emerging but disputed centrality of the social economy that makes this book so timely. The book positions the social economy conceptually and normatively with the help of case evidence from a number of developed and developing countries. Uniquely, it brings together in English the work of leading scholars of the social economy who are also actively engaged in national and international policy formulation. Although it argues a case for seeing the social economy as distinctive from the state and market in terms of aims, values, and actors, it also notes many overlaps and complementarities once the economy is conceptualised as a plural entity responding to needs in diverse organisational combinations. The book also shows that expectations - social and economic - cannot be divorced from local institutional and historical circumstances and legacies. Accordingly, while certain generic policy principles can be shared internationally, interventions on the ground cannot ignore the demands of situated practice and legacy.

Genres: Economics

280 pages, Paperback

First published October 15, 2009

Reviews

[Panayotis · Rating 4 out of 5]

Το The Social Economy – International Perspectives on Economic Solidarity αποτελεί συλλογή εισηγήσεων από ένα διεθνές συμπόσιο για την κοινωνική οικονομία που πραγματοποιήθηκε στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου του Durham το 2008. Αν και με τα ιδεολογικά όρια που βάζουν οι περισσότεροι από τους συγγραφείς στον προβληματισμό τους θέτουν εκτός εστίασης ένα σημαντικό κομμάτι του ζητήματος –το αν και πώς δηλαδή η κοινωνική οικονομία αλληλεπιδρά και αμφισβητεί ή μεταλλάσσει το ίδιο το κυρίαρχο σήμερα οικονομικό μοντέλο–, το βιβλίο δεν χάνει την αξία του. Αποτελεί μια ενδιαφέρουσα επισκόπηση της διεθνούς συζήτησης για το θέμα, παρουσιάζοντας κατ’ αρχάς μια σειρά από θεωρητικά ζητήματα, όπως για το πεδίο εφαρμογής της κοινωνικής οικονομίας σε σχέση με τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και το πώς στις δυτικές κοινωνίες με την πάροδο του χρόνου αυτό που ξεκίνησε ως «συλλογική, ακτιβιστική δράση […] σήμερα κυριαρχείται από κοινωνικούς επιχειρηματίες που μπορεί να μην έχουν καν δεσμούς με την κοινότητα στην οποία παρεμβαίνουν» (J. Pearce). Την ίδια ώρα πάντως, όπως δείχνει η παρουσίαση μιας ιταλικής έρευνας των C. Borzaga και S. Depedri, ο κοινωνικός στόχος των εν λόγω επιχειρήσεων και η διάθεση για προσφορά σε ευάλωτες ομάδες εξακολουθούν να αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικά κίνητρα και παράγοντες ικανοποίησης για τους εργαζόμενους σ’ αυτές, αντισταθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό την πίεση που δημιουργούν οι χαμηλότεροι μισθοί στον κλάδο.

Το ισχυρότερο όμως σημείο του βιβλίου είναι οι πλούσιες παρουσιάσεις και αποτιμήσεις συγκεκριμένων εγχειρημάτων από όλο τον κόσμο. Τοπικές πρωτοβουλίες σε υποβαθμισμένες περιοχές της Μασαχουσέτης για τη δημιουργία αστικών αγρών, εργατικών κέντρων και οικοδομικών συνεταιρισμών, αυστραλέζικες «κοινοτικές επιχειρήσεις», καθώς και φιλιππινέζικες μικρές επιχειρήσεις κατεργασίας αγροτικών προϊόντων με στόχο την επένδυση μεταναστευτικού κεφαλαίου με ταυτόχρονη στήριξη των τοπικών πληθυσμών, δίνουν μια πολύτιμη εικόνα του πώς αναπτύσσεται και εξελίσσεται με το χρόνο η κοινωνική οικονομία σε διάφορες συνθήκες, με τρόπο που επιτρέπει στο αναγνώστη να προχωρήσει στα δικά του συμπεράσματα για τις προοπτικές αλλά και τις αντιφάσεις της.

Στον αντίποδα κατά κάποιον τρόπο των παραπάνω έρχεται η παρουσίαση του παραδείγματος του Κεμπέκ, μιας περιοχής με ισχυρή σοσιαλδημοκρατική παράδοση, όπου η κοινωνική οικονομία αναπτύσσεται με πιο οργανωμένο τρόπο, με πρωτοβουλία των συνδικάτων, και κυρίως με μια σαφή στόχευση να μην αποτελέσει χώρο φτηνής εργασίας ή παροχής κρατικών μέχρι τώρα κοινωνικών υπηρεσιών, αλλά έναν τομέα όπου θα δημιουργούνται «νέες θέσεις εργασίας, που θα παρέχουν νέες υπηρεσίες για να καλύψουν νέες ανάγκες του πληθυσμού».

Τέλος, ιδιαίτερη αξία για τον έλληνα αναγνώστη έχει η μελέτη των J. L. Coraggio και M. S. Arroyo για τη δημιουργία ενός κοινωνικού τομέα της οικονομίας στην Αργεντινή μέσα από τις καταλήψεις χρεοκοπημένων επιχειρήσεων από τους εργαζόμενους κατά την οικονομική κατάρρευση της χώρας. Μέσα από το κείμενο ξεκαθαρίζουν οι συνθήκες υπό τις οποίες συνέβησαν οι καταλήψεις, τα κοινωνικά χαρακτηριστικά και τα κίνητρα των εργαζομένων που κινητοποιήθηκαν, καθώς και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσες επιχειρήσεις επιβίωσαν τελικά στη διατήρηση μιας αποτελεσματικής αλλά και δημοκρατικής λειτουργίας.

[Aslihan · Rating 4 out of 5]

A diverse set of empirical studies on the social economy, brief but illuminating conceptual framework. The diversity of practices in what is called the social economy makes it very difficult to categorize, to establish a typology. The book presents this diversity with cases from Italy, Poland, the EU and the US and helps the reader build a more encompassing framework.